Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. trząść
1. włosy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu
Połączenia
- otrząsać buty, ręce, włosy
- otrząsać z błota, z kurzu, z wody
Cytaty
|
Brodacz z niedowierzaniem zanurzył dłoń w wodzie, a potem otrząsał mokre palce. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem. Kamień na szczycie. Kroniki Drugiego, 2005 |
|
|
Wyszedł wreszcie, ostrożnie stawiając łapki i otrząsając je, jakby dotykał czegoś mokrego i nad wyraz nieprzyjemnego. źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004 |
|
|
Skrzypią drzwi, dzwoni dzwonek, ja otrząsam mokre włosy, siadam przy barze, wolno sączę słodkie, białe bordeaux z wąskiego kieliszka. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007 |
|
|
Z kieszeni na piersiach wyjmuje okulary, otrząsa i wkłada na nos. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
otrząsam |
otrząsamy |
|||
| 2 os. |
otrząsasz |
otrząsacie |
|||
| 3 os. |
otrząsa |
otrząsają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
otrząsałem +(e)m otrząsał |
otrząsałam +(e)m otrząsała |
otrząsałom +(e)m otrząsało |
otrząsaliśmy +(e)śmy otrząsali |
otrząsałyśmy +(e)śmy otrząsały |
| 2 os. |
otrząsałeś +(e)ś otrząsał |
otrząsałaś +(e)ś otrząsała |
otrząsałoś +(e)ś otrząsało |
otrząsaliście +(e)ście otrząsali |
otrząsałyście +(e)ście otrząsały |
| 3 os. |
otrząsał |
otrząsała |
otrząsało |
otrząsali |
otrząsały |
bezosobnik: otrząsano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę otrząsał będę otrząsać |
będę otrząsała będę otrząsać |
będę otrząsało będę otrząsać |
będziemy otrząsali będziemy otrząsać |
będziemy otrząsały będziemy otrząsać |
| 2 os. |
będziesz otrząsał będziesz otrząsać |
będziesz otrząsała będziesz otrząsać |
będziesz otrząsało będziesz otrząsać |
będziecie otrząsali będziecie otrząsać |
będziecie otrząsały będziecie otrząsać |
| 3 os. |
będzie otrząsał będzie otrząsać |
będzie otrząsała będzie otrząsać |
będzie otrząsało będzie otrząsać |
będą otrząsali będą otrząsać |
będą otrząsały będą otrząsać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
otrząsajmy |
|
| 2 os. |
otrząsaj |
otrząsajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
otrząsałbym bym otrząsał |
otrząsałabym bym otrząsała |
otrząsałobym bym otrząsało |
otrząsalibyśmy byśmy otrząsali |
otrząsałybyśmy byśmy otrząsały |
| 2 os. |
otrząsałbyś byś otrząsał |
otrząsałabyś byś otrząsała |
otrząsałobyś byś otrząsało |
otrząsalibyście byście otrząsali |
otrząsałybyście byście otrząsały |
| 3 os. |
otrząsałby by otrząsał |
otrząsałaby by otrząsała |
otrząsałoby by otrząsało |
otrząsaliby by otrząsali |
otrząsałyby by otrząsały |
bezosobnik: otrząsano by
bezokolicznik: otrząsać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
otrząsając
gerundium: otrząsanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | otrząsanie |
otrząsania |
| D. | otrząsania |
otrząsań |
| C. | otrząsaniu |
otrząsaniom |
| B. | otrząsanie |
otrząsania |
| N. | otrząsaniem |
otrząsaniami |
| Ms. | otrząsaniu |
otrząsaniach |
| W. | otrząsanie |
otrząsania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: otrząsający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | otrząsający |
otrząsający |
otrząsający |
otrząsające |
otrząsająca |
| D. | otrząsającego |
otrząsającego |
otrząsającego |
otrząsającego |
otrząsającej |
| C. | otrząsającemu |
otrząsającemu |
otrząsającemu |
otrząsającemu |
otrząsającej |
| B. | otrząsającego |
otrząsającego |
otrząsający |
otrząsające |
otrząsającą |
| N. | otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającą |
| Ms. | otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | otrząsający |
otrząsający |
otrząsające |
otrząsające |
| D. | otrząsających |
otrząsających |
otrząsających |
otrząsających |
| C. | otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
| B. | otrząsających |
otrząsających |
otrząsających |
otrząsające |
| N. | otrząsającymi |
otrząsającymi |
otrząsającymi |
otrząsającymi |
| Ms. | otrząsających |
otrząsających |
otrząsających |
otrząsających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: otrząsany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | otrząsany |
otrząsany |
otrząsany |
otrząsane |
otrząsana |
| D. | otrząsanego |
otrząsanego |
otrząsanego |
otrząsanego |
otrząsanej |
| C. | otrząsanemu |
otrząsanemu |
otrząsanemu |
otrząsanemu |
otrząsanej |
| B. | otrząsanego |
otrząsanego |
otrząsany |
otrząsane |
otrząsaną |
| N. | otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsaną |
| Ms. | otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | otrząsani |
otrząsani |
otrząsane |
otrząsane |
| D. | otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsanych |
| C. | otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
| B. | otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsane |
| N. | otrząsanymi |
otrząsanymi |
otrząsanymi |
otrząsanymi |
| Ms. | otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsanych |
odpowiednik aspektowy: otrząsnąć
Składnia
|
+ | otrząsać | + |
CO +
(z CZEGO)
|
2. pył
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu
Połączenia
- otrząsać błoto, kurz, piasek, popiół, śnieg, wodę
- otrząsać z butów, z czapki, z papierosa, z parasolki
Cytaty
|
– Posłuchajcie mnie, Smolorz – Mock otrząsał śnieg z płaszcza – przestańcie pić i śledźcie dalej von Hagenstahla. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003 |
|
|
Białe rybitwy ulatywały nad wodą i pomiaukując jak koty zderzały się z własnym odbiciem, otrząsały krople i machały skrzydłami zawiedzione, że woda jest tylko wodą, a nie przestworzem pełnym światła. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
otrząsam |
otrząsamy |
|||
| 2 os. |
otrząsasz |
otrząsacie |
|||
| 3 os. |
otrząsa |
otrząsają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
otrząsałem +(e)m otrząsał |
otrząsałam +(e)m otrząsała |
otrząsałom +(e)m otrząsało |
otrząsaliśmy +(e)śmy otrząsali |
otrząsałyśmy +(e)śmy otrząsały |
| 2 os. |
otrząsałeś +(e)ś otrząsał |
otrząsałaś +(e)ś otrząsała |
otrząsałoś +(e)ś otrząsało |
otrząsaliście +(e)ście otrząsali |
otrząsałyście +(e)ście otrząsały |
| 3 os. |
otrząsał |
otrząsała |
otrząsało |
otrząsali |
otrząsały |
bezosobnik: otrząsano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę otrząsał będę otrząsać |
będę otrząsała będę otrząsać |
będę otrząsało będę otrząsać |
będziemy otrząsali będziemy otrząsać |
będziemy otrząsały będziemy otrząsać |
| 2 os. |
będziesz otrząsał będziesz otrząsać |
będziesz otrząsała będziesz otrząsać |
będziesz otrząsało będziesz otrząsać |
będziecie otrząsali będziecie otrząsać |
będziecie otrząsały będziecie otrząsać |
| 3 os. |
będzie otrząsał będzie otrząsać |
będzie otrząsała będzie otrząsać |
będzie otrząsało będzie otrząsać |
będą otrząsali będą otrząsać |
będą otrząsały będą otrząsać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
otrząsajmy |
|
| 2 os. |
otrząsaj |
otrząsajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
otrząsałbym bym otrząsał |
otrząsałabym bym otrząsała |
otrząsałobym bym otrząsało |
otrząsalibyśmy byśmy otrząsali |
otrząsałybyśmy byśmy otrząsały |
| 2 os. |
otrząsałbyś byś otrząsał |
otrząsałabyś byś otrząsała |
otrząsałobyś byś otrząsało |
otrząsalibyście byście otrząsali |
otrząsałybyście byście otrząsały |
| 3 os. |
otrząsałby by otrząsał |
otrząsałaby by otrząsała |
otrząsałoby by otrząsało |
otrząsaliby by otrząsali |
otrząsałyby by otrząsały |
bezosobnik: otrząsano by
bezokolicznik: otrząsać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
otrząsając
gerundium: otrząsanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | otrząsanie |
otrząsania |
| D. | otrząsania |
otrząsań |
| C. | otrząsaniu |
otrząsaniom |
| B. | otrząsanie |
otrząsania |
| N. | otrząsaniem |
otrząsaniami |
| Ms. | otrząsaniu |
otrząsaniach |
| W. | otrząsanie |
otrząsania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: otrząsający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | otrząsający |
otrząsający |
otrząsający |
otrząsające |
otrząsająca |
| D. | otrząsającego |
otrząsającego |
otrząsającego |
otrząsającego |
otrząsającej |
| C. | otrząsającemu |
otrząsającemu |
otrząsającemu |
otrząsającemu |
otrząsającej |
| B. | otrząsającego |
otrząsającego |
otrząsający |
otrząsające |
otrząsającą |
| N. | otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającą |
| Ms. | otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | otrząsający |
otrząsający |
otrząsające |
otrząsające |
| D. | otrząsających |
otrząsających |
otrząsających |
otrząsających |
| C. | otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
otrząsającym |
| B. | otrząsających |
otrząsających |
otrząsających |
otrząsające |
| N. | otrząsającymi |
otrząsającymi |
otrząsającymi |
otrząsającymi |
| Ms. | otrząsających |
otrząsających |
otrząsających |
otrząsających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: otrząsany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | otrząsany |
otrząsany |
otrząsany |
otrząsane |
otrząsana |
| D. | otrząsanego |
otrząsanego |
otrząsanego |
otrząsanego |
otrząsanej |
| C. | otrząsanemu |
otrząsanemu |
otrząsanemu |
otrząsanemu |
otrząsanej |
| B. | otrząsanego |
otrząsanego |
otrząsany |
otrząsane |
otrząsaną |
| N. | otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsaną |
| Ms. | otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | otrząsani |
otrząsani |
otrząsane |
otrząsane |
| D. | otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsanych |
| C. | otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
otrząsanym |
| B. | otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsane |
| N. | otrząsanymi |
otrząsanymi |
otrząsanymi |
otrząsanymi |
| Ms. | otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsanych |
otrząsanych |
odpowiednik aspektowy: otrząsnąć
Składnia
|
+ | otrząsać | + |
CO +
(z CZEGO)
|