Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niedzisiejszy |
niedzisiejszy |
niedzisiejszy |
niedzisiejsze |
niedzisiejsza |
| D. | niedzisiejszego |
niedzisiejszego |
niedzisiejszego |
niedzisiejszego |
niedzisiejszej |
| C. | niedzisiejszemu |
niedzisiejszemu |
niedzisiejszemu |
niedzisiejszemu |
niedzisiejszej |
| B. | niedzisiejszego |
niedzisiejszego |
niedzisiejszy |
niedzisiejsze |
niedzisiejszą |
| N. | niedzisiejszym |
niedzisiejszym |
niedzisiejszym |
niedzisiejszym |
niedzisiejszą |
| Ms. | niedzisiejszym |
niedzisiejszym |
niedzisiejszym |
niedzisiejszym |
niedzisiejszej |
| W. | niedzisiejszy |
niedzisiejszy |
niedzisiejszy |
niedzisiejsze |
niedzisiejsza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niedzisiejsi |
niedzisiejsi |
niedzisiejsze |
niedzisiejsze |
| D. | niedzisiejszych |
niedzisiejszych |
niedzisiejszych |
niedzisiejszych |
| C. | niedzisiejszym |
niedzisiejszym |
niedzisiejszym |
niedzisiejszym |
| B. | niedzisiejszych |
niedzisiejszych |
niedzisiejszych |
niedzisiejsze |
| N. | niedzisiejszymi |
niedzisiejszymi |
niedzisiejszymi |
niedzisiejszymi |
| Ms. | niedzisiejszych |
niedzisiejszych |
niedzisiejszych |
niedzisiejszych |
| W. | niedzisiejsi |
niedzisiejsi |
niedzisiejsze |
niedzisiejsze |
Pochodzenie
Zob. dziś I
1.a człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | anachroniczny, archaiczny, przestarzały, staromodny, staroświecki | |
| antonimy: | nowoczesny |
Połączenia
- człowiek niedzisiejszy
- ktoś jest niedzisiejszy
- jakiś, taki niedzisiejszy
Cytaty
|
Może jestem niedzisiejszy, ale uważam, że małżeństwo zawiera się po to, by być ze sobą przez całe życie, wspierać się wzajemnie, pomagać we własnym rozwoju, wychować dzieci i generalnie ułatwiać i uprzyjemniać wzajemnie życie. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Może [...] powiedzieć, że w wolnej chwili uprawia działkę albo majsterkuje [...]. Ale to znaczy, że Kowalski jest zapóźniony i niedzisiejszy. Jeżeli więc będzie rozsądny, to wybierze takie hobby, które uchodzi za nowoczesne i szlachetne, czyli takie sporty jak tenis, golf czy jazda konna. źródło: NKJP: Felietony, Gazeta Poznańska, 2003-02-21 |
|
|
Być może nasza negacja wynika z różnic pokoleniowo-kulturowych, być może jesteśmy trochę niedzisiejsi, a być może nie rozumiemy otaczającego nas świata, a w szczególności chamstwa młodzieży. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Nawet jeśli instytucja dworu wydaje się mocno niedzisiejsza, czy wręcz żałosna, wyrzucić jej ze świadomości nie sposób. źródło: NKJP: Janusz Wróblewski: Tony, Elżbieta i Diana, Polityka, 2007-01-20 |
|
|
[...] zachowały się jeszcze pewne etykietalne przepisy, konserwatywne zasady, modele zachowań niedzisiejszych pokoleń. źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je : savoir-vivre przy stole, 1994 |
Składnia
|
+ | niedzisiejszy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
1.b pogląd
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | anachroniczny, archaiczny, staromodny, staroświecki |
Połączenia
- bardzo, mocno niedzisiejszy
Cytaty
|
Był człowiekiem przedwojennym, demonstrował z upodobaniem niedzisiejszy styl bycia, nie żył jednak ani przez chwilę poza współczesnością. źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Z innego świata, Polityka, 2000-01-08 |
|
|
Kontakt z naturą cenią sobie zarówno starsi łodzianie, z którymi rozmawialiśmy podczas długiego weekendu, jak i całkiem młodzi ludzie. To jedyna cecha, która łączy niedzisiejszy i współczesny sposób spędzania weekendów. źródło: NKJP: Mariola Wiktor: Od potańcówki do grilla, Dziennik Łódzki, 2003-05-10 |
|
|
Ze swoją wspaniale sklepioną głową, z ascetyczną twarzą, której długie, staromodne wąsy nadawały wygląd tak niedzisiejszy, wydawał się tu, przy tym stole, wśród ogólnego gwaru i tych wszystkich życiem tryskających ludzi, dziwnie obcy, zagubiony, nieobecny myślami. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948 |
|
|
Odległe kultury z definicji stosują niedzisiejsze kryteria poprawności zachowań seksualnych. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] szukają w religiach wschodu usprawiedliwienia dla siebie, albo marginalizują, relatywizują, filozofują i w rezultacie sprowadzają zasady moralne do zagadnień mało istotnych, niedzisiejszych, niedotyczących współczesnego człowieka. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
|
+ | niedzisiejszy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
2. z dawnych czasów
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | archaiczny |
Połączenia
- niedzisiejsza cena
Cytaty
|
Trudno uwierzyć, że ten niedzisiejszy wehikuł przejechał tyle kilometrów. źródło: NKJP: Hanna Wilczyńska-Toczko: A ty czemu o dziesięć lat życia nie prosisz? Dziennik Bałtycki, 2011 |
|
|
Kolorowe obrazki współczesnego wyścigu szczurów mieszają się z sepią fotografii sprzed wielu lat, zdarzenia dzisiejsze przeplatają się z niedzisiejszymi. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Buty są z epoki, [...] z epoki są spodnie, kaftany, koszule, suknie i hafty na sukniach. Z epoki są faktury materiałów, barwy, kroje i blaski. Krzesła są niedzisiejsze, plusz jest niedzisiejszy i biała chustka w palcach grającego rolę tytułową Wojciecha Malajkata - jest niedzisiejsza. źródło: NKJP: Towarzystwo Złamanej Enigmy, Dziennik Polski, 2006-04-07 |
|
|
Ja nie byłem w stanie niczego odcyfrować. [...] To jest trudno zrozumieć, nawet znając niemiecki, bo to jest bardzo stary niemiecki i zawiera wiele niedzisiejszych skrótów. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Jeszcze rok temu działało we Wrocławiu sześć barów mlecznych, dzisiaj pozostały dwa [...]. Serwują jarskie dania po niedzisiejszych cenach. źródło: NKJP: Znikające bary mleczne, Gazeta Wyborcza, 1992-08-24 |
Składnia
|
|
+ | niedzisiejszy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||