Chronologizacja
Pochodzenie
Uproszczona postać podstawowego trzeba (zob.) spowodowana najprawdopodobniej frekwencją (częstotliwością użycia).
1. zrobić
Definicja
Warianty
- częściej trzeba
Wymowa
[tsza] lub pot. [czsza]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | należy |
Połączenia
- trza brać, być, iść, kupić, mieć, mówić, napisać, umieć, zbierać, zrobić, żyć
Cytaty
|
Trza pracować dla sprawy. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
|
|
- Jakby policja dbała o obywateli, to nie trza byłoby zwracać się do porządnych ludzi o pomoc - odciął się Berłówek. źródło: NKJP: Krzysztof Maćkowski: Raport Badeni, 2007 |
|
|
Trza stać i czekać. źródło: NKJP: Juliusz Machulski, Piotr Wereśniak, Ryszard Zatorski: Kiler, 1998 |
|
|
– Trza co do gęby wsadzić od czasu do czasu, no nie tak? źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004 |
|
|
Trza być kutwą, żeby coś mieć. źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002 |
Odmiana
część mowy: czasownik
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
|
trza |
Czas przeszły
|
było trza |
Tryb rozkazujący
|
niech będzie trza |
Tryb warunkowy
Czas teraźniejszy
|
trza by |
Czas przeszły
|
byłoby trza |
bezokolicznik:
Składnia
| Ø | + | trza | + |
BEZOKOLICZNIK
|
| Ø | + | trza | + |
żeby ZDANIE
|
2. spokoju
Definicja
Warianty
- częściej trzeba
Wymowa
[tsza] lub pot. [czsza]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | potrzeba II |
Połączenia
- trza spokoju, zdrowia; doktora
Cytaty
|
Tobie trza, żeby miała kolana jak jabłka. I żeby się zginały, a nie było ich widać. Może znajdziesz se taką. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008 |
|
|
Dziecko się zrobiło nerwowe po tych przejściach. Trza mu spokoju. źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1997 |
|
|
Toż to pługa nie trza, żeby pole zacnie zaorać! źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
|
trza |
Czas przeszły
|
było trza |
Tryb rozkazujący
|
niech będzie trza |
Tryb warunkowy
Czas teraźniejszy
|
trza by |
Czas przeszły
|
byłoby trza |
bezokolicznik:
Składnia
| Ø | + | trza | + |
KOMU +
KOGO/CZEGO
|
| Ø | + | trza | + |
KOMU +
żeby ZDANIE
|
| Ø | + | trza | + |
KOGO/CZEGO +
do CZEGO
|
| Ø | + | trza | + |
KOGO/CZEGO +
żeby ZDANIE
|