Chronologizacja
XIX w., Bor
postać chychotać od XV w.
Pochodzenie
psł. *chychotati
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Połączenia
- dziewczyny, panienki chichoczą
- chichotać bez przerwy
- chichotać z radości, z uciechy; z cicha
- chichotać !?cicho, !?głośno; radośnie, serdecznie, wesoło; głupio; nerwowo; złośliwie
- zacząć/zaczynać, przestać/przestawać chichotać
Cytaty
|
Jego żona ma twarz jak pomarszczone jabłuszko, jest tak gruba, że trudno jej się poruszać. Śmieje się cały czas, a raczej chichocze pod nosem. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Hiszpańskie oczy, 1990 |
|
|
Kiedy słyszał zabawne dykteryjki o kolegach, chichotał, nie śmiał się, jak przystało człowiekowi o jego posturze i głosie, lecz chichotał cienko i piskliwie. źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995 |
|
|
Chciałbym tylko zobaczyć protokół z tego spotkania – powiedział na koniec rozmowy i zaczął chichotać jak szalony. źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Uwikłanie, 2007 |
|
|
Od wagonów niósł się krzyk strachu, a ukryta w krzakach zgraja chichotała z uciechy. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Busz po polsku, 2007 |
|
|
Patrzysz na mnie, jakbyś widział mnie pierwszy raz w życiu - zauważył przybysz, chichocząc z cicha. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chichoczę książk. chichocę |
chichoczemy książk. chichocemy |
|||
| 2 os. |
chichoczesz książk. chichocesz |
chichoczecie książk. chichocecie |
|||
| 3 os. |
chichocze książk. chichoce |
chichoczą książk. chichocą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chichotałem +(e)m chichotał |
chichotałam +(e)m chichotała |
chichotałom +(e)m chichotało |
chichotaliśmy +(e)śmy chichotali |
chichotałyśmy +(e)śmy chichotały |
| 2 os. |
chichotałeś +(e)ś chichotał |
chichotałaś +(e)ś chichotała |
chichotałoś +(e)ś chichotało |
chichotaliście +(e)ście chichotali |
chichotałyście +(e)ście chichotały |
| 3 os. |
chichotał |
chichotała |
chichotało |
chichotali |
chichotały |
bezosobnik: chichotano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę chichotał będę chichotać |
będę chichotała będę chichotać |
będę chichotało będę chichotać |
będziemy chichotali będziemy chichotać |
będziemy chichotały będziemy chichotać |
| 2 os. |
będziesz chichotał będziesz chichotać |
będziesz chichotała będziesz chichotać |
będziesz chichotało będziesz chichotać |
będziecie chichotali będziecie chichotać |
będziecie chichotały będziecie chichotać |
| 3 os. |
będzie chichotał będzie chichotać |
będzie chichotała będzie chichotać |
będzie chichotało będzie chichotać |
będą chichotali będą chichotać |
będą chichotały będą chichotać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chichoczmy |
|
| 2 os. |
chichocz |
chichoczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chichotałbym bym chichotał |
chichotałabym bym chichotała |
chichotałobym bym chichotało |
chichotalibyśmy byśmy chichotali |
chichotałybyśmy byśmy chichotały |
| 2 os. |
chichotałbyś byś chichotał |
chichotałabyś byś chichotała |
chichotałobyś byś chichotało |
chichotalibyście byście chichotali |
chichotałybyście byście chichotały |
| 3 os. |
chichotałby by chichotał |
chichotałaby by chichotała |
chichotałoby by chichotało |
chichotaliby by chichotali |
chichotałyby by chichotały |
bezosobnik: chichotano by
bezokolicznik: chichotać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
chichocąc
chichocząc
gerundium: chichotanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chichotanie |
chichotania |
| D. | chichotania |
chichotań |
| C. | chichotaniu |
chichotaniom |
| B. | chichotanie |
chichotania |
| N. | chichotaniem |
chichotaniami |
| Ms. | chichotaniu |
chichotaniach |
| W. | chichotanie |
chichotania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: chichoczący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chichoczący książk. chichocący |
chichoczący książk. chichocący |
chichoczący książk. chichocący |
chichoczące książk. chichocące |
chichocząca książk. chichocąca |
| D. | chichoczącego rzadziej chichocącego |
chichoczącego rzadziej chichocącego |
chichoczącego rzadziej chichocącego |
chichoczącego rzadziej chichocącego |
chichoczącej książk. chichocącej |
| C. | chichoczącemu książk. chichocącemu |
chichoczącemu książk. chichocącemu |
chichoczącemu książk. chichocącemu |
chichoczącemu książk. chichocącemu |
chichoczącej książk. chichocącej |
| B. | chichoczącego książk. chichocącego |
chichoczącego książk. chichocącego |
chichoczący książk. chichocący |
chichoczące książk. chichocące |
chichoczącą książk. chichocącą |
| N. | chichoczącym książk. chichocącym |
chichoczącym książk. chichocącym |
chichoczącym książk. chichocącym |
chichoczącym książk. chichocącym |
chichoczącą książk. chichocącą |
| Ms. | chichoczącym książk. chichocącym |
chichoczącym książk. chichocącym |
chichoczącym książk. chichocącym |
chichoczącym książk. chichocącym |
chichoczącej książk. chichocącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chichoczący książk. chichocący |
chichoczący książk. chichocący |
chichoczące książk. chichocące |
chichoczące książk. chichocące |
| D. | chichoczących książk. chichocących |
chichoczących książk. chichocących |
chichoczących książk. chichocących |
chichoczących książk. chichocących |
| C. | chichoczącym książk. chichocącym |
chichoczącym książk. chichocącym |
chichoczącym książk. chichocącym |
chichoczącym książk. chichocącym |
| B. | chichoczących książk. chichocących |
chichoczących książk. chichocących |
chichoczących książk. chichocących |
chichoczące książk. chichocące |
| N. | chichoczącymi książk. chichocącymi |
chichoczącymi książk. chichocącymi |
chichoczącymi książk. chichocącymi |
chichoczącymi książk. chichocącymi |
| Ms. | chichoczących książk. chichocących |
chichoczących książk. chichocących |
chichoczących książk. chichocących |
chichoczących książk. chichocących |
Informacja normatywna
Uznawane za niepoprawne w połączeniach: cicho, głośno chichotać