UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

obrót

Chronologizacja

1535, SPXVI

Pochodzenie

psł. *obvortъ 'obrót, zwrot'

Forma prasłowiańska jest rzeczownikiem odczasownikowym od przedrostkowego *obvortiti 'obrócić', które z psł. *vortiti 'kręcić, obracać'; zob. obrócić, wrócić

1. Ziemi

Definicja

ruch przedmiotu lub jakiejś jego części wokół własnej osi lub wokół innego obiektu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • szybki obrót
  • kilka obrotów
  • obrót Ziemi; bębna, korby, śmigła, turbiny, wirnika; silnika
  • obrót wokół osi
  • zrobić, wykonać obrót

Cytaty

Za nim, tanecznym krokiem, obracając się w lewo i w prawo, szedł Beny podśpiewując pod nosem i klaszcząc w dłonie przy każdym obrocie.

źródło: NKJP: Jakub Szymczak, WOLNI, Akant, 2009-06

Po wsunięciu drutu pod drzwiami można go było obracać, trzymając za krótszy koniec, aż dłuższy koniec dotknął do gałki zamka. Wówczas, dzięki przytwierdzonej na końcu taśmie klejącej można było kilkoma szybkimi obrotami otworzyć zamek.

źródło: NKJP: Sam Williams: W obronie wolności, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obrót
obroty
D. obrotu
obrotów
C. obrotowi
obrotom
B. obrót
obroty
N. obrotem
obrotami
Ms. obrocie
obrotach
W. obrocie
obroty

Składnia

bez ograniczeń + obrót +
CZEGO

2. zdarzeń

Definicja

sposób, w jaki rozwijają się zdarzenia

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • nieoczekiwany, pomyślny, niepomyślny obrót
  • obrót spraw, wypadków, zdarzeń
  • przybrać, przyjąć, uzyskać jakiś obrót

Cytaty

Jednak kiedy w pobliżu jego pustelni rozbija się latający pojazd z rodzinnego miasta, a uratowany pasażer wyjawia informację o nieoczekiwanym obrocie spraw w pogrążonym w wojnie domowej mieście, odżywają stare więzy i lojalność wobec tronu.

źródło: NKJP: Michał Kubalski, Rycerze Pastelowego Stołu, Esensja, 2009-04-08

Widać było, że większość ma serca ciężkie od trosk i frasunku wobec tak niefortunnego obrotu wypadków.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obrót
obroty
D. obrotu
obrotów
C. obrotowi
obrotom
B. obrót
obroty
N. obrotem
obrotami
Ms. obrocie
obrotach
W. obrocie
obroty

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + obrót +
CZEGO + (JAKI)

3. pieniędzy

Definicja

ekon. 
transakcje kupna i sprzedaży

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  handel

Połączenia

  • obrót detaliczny, giełdowy, gotówkowy, handlowy, hurtowy, krajowy, zagraniczny; duży, dzienny obrót
  • obrót akcjami, nieruchomościami, wekslami, wierzytelnościami; paliwem
  • obrót na giełdzie
  • wprowadzać do obrotu

Cytaty

W wytwórni CBS, która jest prawdziwym molochem, nastawionym na komercję, szybki obrót i duży zysk, płyta nie była jednoznacznie przyjmowana [...]

źródło: NKJP: Roman Radoszewski: Czesław Niemen : kiedy się dziwić przestanę...: monografia artystyczna, 2004

Upichcono więc nowelizację Prawa autorskiego. Nie załatwiała ona oczywiście wszystkich problemów, ale przynajmniej regulowała obrót kasetami, płytami czy książkami.

źródło: NKJP: Hanna Firkin, Autorski galimatias, Esensja, 2007-07

Wizję tę rozwiał sam Jan Dziubiński, który jednoznacznie podkreślił, że gmina nie może zajmować się obrotem nieruchomości

źródło: NKJP: Nie zainwestują w turystykę, Sztafeta nr 41/2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obrót
obroty
D. obrotu
obrotów
C. obrotowi
obrotom
B. obrót
obroty
N. obrotem
obrotami
Ms. obrocie
obrotach
W. obrocie
obroty

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + obrót +
CZYM
bez ograniczeń + obrót +
CZEGO

Frazeologizmy

ktoś bierze w obroty kogoś
ktoś wziął w obroty kogoś
na jakichś obrotach
obrót rzeczy
za jednym zamachem
za jednym obrotem
Data ostatniej modyfikacji: 24.04.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json