UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

żale

Chronologizacja

Zob. żal

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: p3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. żale
D. żalów
C. żalom
B. żale
N. żalami
Ms. żalach
W. żale

Inne uwagi

Spotykane użycia formy D. żali

1. skargi

Definicja

wypowiedzi, w których ktoś ubolewa nad czymś lub skarży się na coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

  • słuchać, wysłuchać/wysłuchiwać żalów
  • wylać/wylewać, wypowiedzieć/wypowiadać żale

Cytaty

Oni - górnicy - zdesperowani i udręczeni, wylewali żale na władze, warunki życia i pracy, brak zaopatrzenia, zarobki, warunki BHP [...].

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek. Życie i narodziny legendy, 2002

Bycie prezydentem jest służbą publiczną i gdybym ja został prezydentem - teraz już tylko teoretycznie - to uczestniczyłbym w każdej sesji, bo jestem od tego, by wysłuchiwać żalów oraz uwag radnych i wszystkich mieszkańców, nawet jeśli one są przykre dla mnie.

źródło: NKJP: Przegrać o jedną setną sekundy, Dziennik Polski, 2006-12-09

Mieszkańcy chyba po raz pierwszy głośno wypowiadali swe żale: - My już takiego księdza nie chcemy. Nie damy mu już wejść do kościoła. Dla niego tylko kasa się liczy.

źródło: NKJP: Nie chcą takiego księdza, Dziennik Polski, 2003-06-10

2. utwór

Definicja

lit. 
w dawnej literaturze utwór liryczny wyrażający skargi na los, ból z powodu jakiegoś nieszczęścia albo żal po czyjejś śmierci

Noty o użyciu

Używane głównie w tytułach dzieł literackich, np. Żale Matki Boskiej pod krzyżem, Żale sarmaty nad grobem Zygmunta Augusta, Żale Orfeusza nad Eurydyką.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Cytaty

Warto [...] wspomnieć o Owidiuszu, twórcy poezji miłosnej. Pisał także dzieła mitologiczne, a w późniejszym okresie, po wygnaniu do miasta nad Morzem Czarnym, pisał żale wyrażające jego tęsknotę.

źródło: Internet: bryk.pl

Funkcję zbliżoną otrzymał [...] panegirysta i dobry zarazem poeta łaciński Jan Wojciech, autor żalów na śmierć kwiatu rycerstwa poległego pod Wiedniem pt. „Bellaria Martis Sarmatici”.

źródło: Wanda Roszkowska: Oława królewiczów Sobieskich, 1968 (books.google.pl)

Frazeologizmy

gorzkie żale
Data ostatniej modyfikacji: 12.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json