Chronologizacja
Wcześniej wyraz pojawia się w tłumaczeniu Archipelagu GUŁag A. Sołżenicyna (1977 r.) w znaczeniu 'pismo, dokument' (oryg. ksiwa), gdzie występuje jako przykład słownictwa z żargonu więziennego.
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ksywa |
ksywy |
|
| D. | ksywy |
ksyw |
|
| C. | ksywie |
ksywom |
|
| B. | ksywę |
ksywy |
|
| N. | ksywą |
ksywami |
|
| Ms. | ksywie |
ksywach |
|
| W. | ksywo |
ksywy |
Pochodzenie
Pochodzenie niejasne. Wyraz być może związany z czasownikiem ksykać 'syczeć' - jako określenie niezrozumiałego języka. Istnieje też hipoteza, według której miałoby to być zapożyczenie z jidysz ksiwe 'pismo' (USJP).
1. przezwisko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie
Połączenia
- internetowa, przestępcza, szkolna ksywa
- ksywa Docent, Prezes, Rzeźnik...
- osoba, użytkownik o ksywie jakiejś
- używać ksywy
- mieć, nosić ksywę
Cytaty
|
Podszedłem i rozmowa potoczyła się leniwie. Najpierw o obrazach kolegi, u którego byliśmy. Miał ksywę Tynkarz, gdyż posługiwał się wyłącznie szpachlą, a i kolory, których używał, były miejskie, przemysłowe, rynsztokowe. źródło: NKJP: Wojciech Chmielewski: Kawa u Doroty, 2010 |
|
|
Zna z dawnych czasów, jeszcze ze szkoły niejakiego Tabakę. Jesteś głupi jak tabaka w rogu, powiedział kiedyś nauczyciel historii, i ta ksywa przylgnęła do drobnego blondyna [...] . źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998 |
|
|
Policjanci, jak na ironię, doskonale znają metody działania samochodowych gangów. Znają też nazwiska i ksywy co znaczniejszych przestępców. źródło: NKJP: Bohdan Dmochowski: Złodziejskie rewiry, Express Ilustrowany, 2003-10-31 |
|
|
Tak zostało, zresztą wszyscy używaliśmy ksyw, naszych nazwisk nikt nie znał, nawet odzwyczailiśmy się od nich. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000 |
2. gwara
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Połączenia
- mówić ksywą
Cytaty
|
Gdy czyta się je, czuje się ogromne doświadczenie życiowe autora. Są tu sportretowani ludzie z różnych środowisk: wiejskich, inteligenckich i robotniczych. Mówią zróżnicowanymi językami: gwarą, żargonem, ksywą. źródło: NKJP: Madejowe lustro, Dziennik Polski, 1999-10-02 |
|
|
Jak ktoś da kilka kolorowych obrazków, fotek, sypnie oryginalną ksywą czy gwarą, to ma być wyżej oceniony od tego, którego twórczość jest piękna, zrozumiała i godna szacunku z uwagi na treść i język [...]. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Dziś rządy dusz sprawują ludzie bez nazwisk, posługujący się tzw. ksywą, teksty zastępują grepsem, ideę - zgrywą, aurę - obciachem, sukces - odlotem. źródło: NKJP: Marian Zdrojewski: Trochę było infantylnie..., Express Ilustrowany, 2001-09-07 |