UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uśmiech

Chronologizacja

1612, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Od: przedrostkowego czasownika uśmiechać (się)

Definicja

rozszerzenie i wychylenie ust ku górze, z towarzyszącym niekiedy odsłonięciem zębów, wyrażające radość, przychylny stosunek do innej osoby albo inne uczucia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • pogodny, promienny; czarujący, rozbrajający, zniewalający; figlarny, dobrotliwy, filuterny, łobuzerski, szelmowski; fałszywy, ironiczny; przepraszający uśmiech
  • uśmiech niedowierzania, politowania, triumfu, zadowolenia, zażenowania
  • uśmiech na twarzy, na ustach, na wargach
  • uśmiech przemknął; zakwitł, przygasł, zgasł; rozjaśnił twarz
  • odwzajemnić uśmiech; rozdawać uśmiechy
  • odpowiedzieć uśmiechem

Cytaty

Blondynka na zdjęciu przytrzymuje lewą ręką kapelusz. Uśmiecha się niepewnie, zupełnie inaczej niż jej córka na lewym zdjęciu, ale nie ma żadnej wątpliwości, że łączy je wspólna krew. Tego niepewnego, jej jakby przepraszającego uśmiechu nie mogę zapomnieć.

źródło: NKJP: Marek Krajewski; Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Jeśli od razu wybuchną oklaski i publiczność nie da mi mówić, będę - o tak, będę stał i patrzył z lekkim uśmiechem na ustach.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1983

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uśmiech
uśmiechy
D. uśmiechu
uśmiechów
C. uśmiechowi
uśmiechom
B. uśmiech
uśmiechy
N. uśmiechem
uśmiechami
Ms. uśmiechu
uśmiechach
W. uśmiechu
uśmiechy

Frazeologizmy

ktoś przywołał uśmiech na twarz
ktoś przywołał uśmiech na usta
ktoś przywołuje uśmiech na twarz
ktoś przywołuje uśmiech na usta
śnieżnobiały uśmiech
uśmiech Giocondy
uśmiech losu
uśmiech przyklejony do ust
uśmiech przyklejony do twarzy
Data ostatniej modyfikacji: 23.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json