UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

byt

Chronologizacja

XIV w., Bańk
XIV w., Bor

1. warunki materialne

Definicja

ogół materialnych warunków życia

Pochodzenie

płn. psł. *bytъ

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

Połączenia

  • godny, godziwy, lepszy, znośny; ciężki, nędzny byt
  • byt obywateli, rodziny, społeczeństwa
  • poprawić komuś, polepszyć komuś, zapewnić komuś byt

Cytaty

Mają poczucie krzywdy i upokorzenia, że nie są w stanie sami zapewnić godziwego bytu swoim bliskim.

źródło: NKJP: Jolanta Szymczyk: Szukają znajomości, Dziennik Zachodni, 2001-08-24

Już niedługo zacznie się nowa kampania, nowa walka wyborcza, będą nowe propozycje polepszenia bytu mieszkańców.

źródło: NKJP: Jan Jangas: Zdaniem Jangasa: Nadszedł czas oceny, Czas Ostrzeszowski, 2006

Ktokolwiek będzie obiecywał, że radykalnie poprawi byt polskich chłopów w rok albo dwa, ten po prostu będzie mówił nieprawdę.

źródło: NKJP: Leon Bójko: Gdybym był chłopskim politykiem..., Gazeta Wyborcza, 1993-06-26

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. byt
D. bytu
C. bytowi
B. byt
N. bytem
Ms. bycie
W. bycie

Składnia

bez ograniczeń + byt +
(KOGO/CZEGO)

2. istnienie

Definicja

książk. 
istnienie kogoś lub czegoś

Pochodzenie

płn. psł. *bytъ

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • długi, krótki; codzienny, zwykły; samodzielny; szczęśliwy, trudny, zagrożony byt
  • byt kraju, klubu, państwa, społeczeństwa; ptaków, zwierząt
  • przedłużyć byt
  • walczyć o byt

Cytaty

Interesy koalicji antyhitlerowskiej wymagały gwarantowania prawa każdego narodu do samodzielnego bytu.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1997

Dla Tecumseha była to walka o byt Indian, o ich przetrwanie, a dla Proctora jedynie kolejna kampania w oficerskiej karierze, i to prowadzona bardzo daleko od ojczystego kraju.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Inni to żywe, ruchome lustra, które pozwalają nam dostrzec, że istniejemy. [...] Bez nich poruszalibyśmy się w pustce, w której nasz byt byłby nierzeczywisty, kwestionowalny dla nas samych.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Lapidarium I-III, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. byt
D. bytu
C. bytowi
B. byt
N. bytem
Ms. bycie
W. bycie

Składnia

bez ograniczeń + byt +
(KOGO/CZEGO)

3. w filozofii

Definicja

filoz. 
to, co istnieje w jakikolwiek sposób

Pochodzenie

gr. on

łac. ens

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  jestestwo

Połączenia

  • byt abstrakcyjny, duchowy, materialny, osobowy, realny

Cytaty

Materia - to byt złożony z czynnika biernego i czynnego.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008

Istniejemy jako odrębne byty, ale zarazem każdy z nas występuje jako medium poruszane bliżej nie znaną siłą, niby prądem wielkiej rzeki, przez co upodabniamy się do siebie we wspólnym stylu czy formie.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Abecadło Miłosza, 1997

Rzeczy to byty zanurzone w innej rzeczywistości, gdzie nie ma czasu ani ruchu.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. byt
byty
D. bytu
bytów
C. bytowi
bytom
B. byt
byty
N. bytem
bytami
Ms. bycie
bytach
W. bycie
byty

Frazeologizmy

racja bytu
Data ostatniej modyfikacji: 07.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json