Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *tvorъ 'tworzenie, wytwarzanie'
Psł. *tvorъ, pierwotna nazwa czynności 'tworzenie, wytwarzanie' > 'to, co zostało wytworzone' od psł. *tvoriti, zob. tworzyć
1. artystyczny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- literacki, muzyczny, plastyczny; abstrakcyjny, artystyczny; boski; doskonały twór
- twór cywilizacji, kultury, sztuki; fantazji, ducha, umysłu, wyobraźni
Cytaty
|
Z glinianej bryły w ciągu kwadransa potrafił ulepić twór, którego za nic nie chciałbym spotkać we śnie. źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1994 |
|
|
Człowiek duchowy jest tworem dobrego Boga. źródło: NKJP: Anna Bolecka: Uwiedzeni, 2009 |
|
|
Ów tekst jest niewątpliwie tworem artystycznym, co do tego nie ma najmniejszych wątpliwości. źródło: NKJP: Antoni Kawczyński: Poeta biznesu, Mazowieckie To i Owo, 2004-11-18 |
|
|
Przyznać należy, że twory Janiusi o wiele przewyższały znajomością władania pędzlem, i to lewą ręką, od utworów dwóch pozostałych artystek„. źródło: NKJP: Irena Domańska-Kubiak: Zakątek pamięci: życie w XIX-wiecznych dworkach, 2004 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | twór |
twory |
|
| D. | tworu |
tworów |
|
| C. | tworowi |
tworom |
|
| B. | twór |
twory |
|
| N. | tworem |
tworami |
|
| Ms. | tworze |
tworach |
|
| W. | tworze |
twory |
2. geologiczny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia
Połączenia
- geologiczny, kosmiczny, skalny twór
- twór kosmosu, natury, przyrody
Cytaty
|
Nic dziwnego, że mimo eksterminacji sinic twory wapienne przetrwały w zmienionej formie do kambru. źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi : wprowadzenie do paleobiologii, 2003 |
|
|
Jako geolog, ma pełniejszą niż pozostali świadomość, że skała, jaskinia są tworami, które można rozpatrywać w oderwaniu od naszej w nich obecności. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1997 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | twór |
twory |
|
| D. | tworu |
tworów |
|
| C. | tworowi |
tworom |
|
| B. | twór |
twory |
|
| N. | tworem |
tworami |
|
| Ms. | tworze |
tworach |
|
| W. | tworze |
twory |
3. żywy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt
Połączenia
- twór biologiczny
Cytaty
|
Szedłem aleją Parku Zdrojowego u podnóża Góry Parkowej. Nagle widzę przed sobą sześć, może siedem podłużnych szarobiałych tworów pełzających bardzo powoli w górę. źródło: NKJP: Jacek Barwiołek: Od kilku miesięcy można prawie w każdym „Magazynie” poczytać o pleniu. Skoro widziało ..., Gazeta Wyborcza, 1998-04-03 |
|
|
Czterdziestolatka to twór trendy i ego-logiczny: ma mieć charakter i oparcie w sobie, pamiętać o mammografii i młodo wyglądać. źródło: NKJP: Iwona L. Konieczna: Szarlotka z ogryzków, 2006 |
|
|
Gaszyńska pisała na łamach „Przeglądu Polonijnego” o „tekstach i ćwiczeniach dla uczniów szkół polskich za granicą” (A to Polska właśnie..., 1991, nie mylić ze znaną serią wydawniczą realizowaną przez Ossolineum), iż Polak wyłania się z nich jako twór pozbawiony wszelkich wad [...]. źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Długi romans z muzą Klio, 2007 |
|
|
Tak wystylizowany gwiazdor przypominał androginiczny twór pomiędzy mężczyzną a kobietą, aniołem a kosmitą. źródło: NKJP: Robert Leszczyński: Co to był glam rock?, Gazeta Wyborcza, 1999-01-25 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | twór |
twory |
|
| D. | tworu |
tworów |
|
| C. | tworowi |
tworom |
|
| B. | twór |
twory |
|
| N. | tworem |
tworami |
|
| Ms. | tworze |
tworach |
|
| W. | tworze |
twory |
4. w organizmie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | utwór |
Cytaty
|
Hipokamp (z grec. - konik polny) - niewielki charakterystycznie wygięty twór zbudowany z substancji szarej - stał się przedmiotem zainteresowania neurobiologów już wiele lat temu. źródło: NKJP: Artur Włodarski: Tajemnice mózgu, Gazeta Wyborcza, 1997-07-29 |
|
|
Zasadniczy posiłek zdobywają w nocy, przecedzając zawiesinę błotną swymi wrażliwymi na dotyk blaszkowatymi tworami wewnątrz dzioba (z uwagi na ową budowę dzioba, kaczki i ich pokrewne tworzą rząd blaszkodziobych). źródło: NKJP: Wiktor Pawłowski, Za chlebem, Polityka, 2009-01-31 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | twór |
twory |
|
| D. | tworu |
tworów |
|
| C. | tworowi |
tworom |
|
| B. | twór |
twory |
|
| N. | tworem |
tworami |
|
| Ms. | tworze |
tworach |
|
| W. | tworze |
twory |
5. guzowaty
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Połączenia
- guzowaty, jakiś twór
Cytaty
|
Ponieważ wiadomo, że Michał Anioł cierpiał na ataki kamicy nerkowej, można przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, iż guzowate twory na jego kolanie to znamiona skazy moczanowej, podagry. źródło: NKJP: Andrzej Szczeklik: Kore: o chorych, chorobach i poszukiwaniu duszy medycyny, 2007 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | twór |
twory |
|
| D. | tworu |
tworów |
|
| C. | tworowi |
tworom |
|
| B. | twór |
twory |
|
| N. | tworem |
tworami |
|
| Ms. | tworze |
tworach |
|
| W. | tworze |
twory |
6. polityczny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa
Połączenia
- komunistyczny, socjalistyczny; polityczny, republikański; autonomiczny, niezależny, zależny; dziwny, pokraczny, sztuczny twór
- twór powstaje
- powołać twór;
- wymyślony twór
Cytaty
|
Ten sztuczny twór, jakim jest Polska Ludowa, nie utrzyma się dłużej niż dziesięć lat - powiedział Edmund. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1993 |
|
|
Na gruzach imperium tureckiego zwycięskie mocarstwa zachodnie stworzyły, niekiedy dość sztuczne choćby w sensie wytyczonych granic, zależne twory państwowe w Libanie, Syrii, Transjordanii, Iraku. źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Ostre kanty, Polityka, 2002-04-27 |
|
|
Lecz ja zastanawiam się, jak to możliwe, że po przegranej wojnie może dojść do takiej mutacji, jaką jest twór zwany DDR. źródło: NKJP: Roman Nacht: Podwójna spirala, 2005 |
|
|
Mimo że obie amerykańskie partie są w zasadzie tworami pokrewnymi, nie są wobec siebie łagodne, gotowe do przyjaźni i współpracy. źródło: NKJP: Stanisław Głąbiński: Polityka po amerykańsku, 1996 |
|
|
Kosowo pozostaje dziwnym tworem - teoretycznie autonomiczna część Serbii i Jugosławii, w praktyce ziemia niczyja, ciągle spływająca krwią i cierpieniem, gdzie jeszcze przez długie lata utrzymywać trzeba będzie zasieki i międzynarodowe straże. źródło: NKJP: Witold Pawłowski: Kosowo: w dwa ognie, Polityka, 2000-02-26 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | twór |
twory |
|
| D. | tworu |
tworów |
|
| C. | tworowi |
tworom |
|
| B. | twór |
twory |
|
| N. | tworem |
tworami |
|
| Ms. | tworze |
tworach |
|
| W. | tworze |
twory |