Chronologizacja
Pochodzenie
1. nad stołem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
Połączenia
- nachylać się nad blatem, nad biurkiem, nad stołem
Cytaty
|
- No, kolego - oddziałowy nachyla się nade mną - nieładnie. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Kuracja, 1998 |
|
|
Nachylam się do góralki i mówię półszeptem: - Gdzie kupić żonie kożuch? źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1980 |
|
|
- Ojcze – szepnąłem, nachylając się nad łóżkiem. – Co się ojcu stało? źródło: NKJP: Radosław Kobierski: Harar, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nachylam się |
nachylamy się |
|||
| 2 os. |
nachylasz się |
nachylacie się |
|||
| 3 os. |
nachyla się |
nachylają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nachylałem się +(e)m się nachylał |
nachylałam się +(e)m się nachylała |
nachylałom się +(e)m się nachylało |
nachylaliśmy się +(e)śmy się nachylali |
nachylałyśmy się +(e)śmy się nachylały |
| 2 os. |
nachylałeś się +(e)ś się nachylał |
nachylałaś się +(e)ś się nachylała |
nachylałoś się +(e)ś się nachylało |
nachylaliście się +(e)ście się nachylali |
nachylałyście się +(e)ście się nachylały |
| 3 os. |
nachylał się |
nachylała się |
nachylało się |
nachylali się |
nachylały się |
bezosobnik: nachylano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się nachylał będę się nachylać |
będę się nachylała będę się nachylać |
będę się nachylało będę się nachylać |
będziemy się nachylali będziemy się nachylać |
będziemy się nachylały będziemy się nachylać |
| 2 os. |
będziesz się nachylał będziesz się nachylać |
będziesz się nachylała będziesz się nachylać |
będziesz się nachylało będziesz się nachylać |
będziecie się nachylali będziecie się nachylać |
będziecie się nachylały będziecie się nachylać |
| 3 os. |
będzie się nachylał będzie się nachylać |
będzie się nachylała będzie się nachylać |
będzie się nachylało będzie się nachylać |
będą się nachylali będą się nachylać |
będą się nachylały będą się nachylać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nachylajmy się |
|
| 2 os. |
nachylaj się |
nachylajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nachylałbym się bym się nachylał |
nachylałabym się bym się nachylała |
nachylałobym się bym się nachylało |
nachylalibyśmy się byśmy się nachylali |
nachylałybyśmy się byśmy się nachylały |
| 2 os. |
nachylałbyś się byś się nachylał |
nachylałabyś się byś się nachylała |
nachylałobyś się byś się nachylało |
nachylalibyście się byście się nachylali |
nachylałybyście się byście się nachylały |
| 3 os. |
nachylałby się by się nachylał |
nachylałaby się by się nachylała |
nachylałoby się by się nachylało |
nachylaliby się by się nachylali |
nachylałyby się by się nachylały |
bezosobnik: nachylano by się
bezokolicznik: nachylać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
nachylając się
gerundium: nachylanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nachylanie się |
nachylania się |
| D. | nachylania się |
nachylań się |
| C. | nachylaniu się |
nachylaniom się |
| B. | nachylanie się |
nachylania się |
| N. | nachylaniem się |
nachylaniami się |
| Ms. | nachylaniu się |
nachylaniach się |
| W. | nachylanie się |
nachylania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: nachylający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nachylający się |
nachylający się |
nachylający się |
nachylające się |
nachylająca się |
| D. | nachylającego się |
nachylającego się |
nachylającego się |
nachylającego się |
nachylającej się |
| C. | nachylającemu się |
nachylającemu się |
nachylającemu się |
nachylającemu się |
nachylającej się |
| B. | nachylającego się |
nachylającego się |
nachylający się |
nachylające się |
nachylającą się |
| N. | nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającą się |
| Ms. | nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nachylający się |
nachylający się |
nachylające się |
nachylające się |
| D. | nachylających się |
nachylających się |
nachylających się |
nachylających się |
| C. | nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
| B. | nachylających się |
nachylających się |
nachylających się |
nachylające się |
| N. | nachylającymi się |
nachylającymi się |
nachylającymi się |
nachylającymi się |
| Ms. | nachylających się |
nachylających się |
nachylających się |
nachylających się |
odpowiednik aspektowy: nachylić się
Składnia
|
+ | nachylać się | + |
(nad KIM/CZYM)
|
|
|
+ | nachylać się | + |
(do KOGO/CZEGO)
|
2. ku ziemi
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Połączenia
- drzewo nachyla się
Cytaty
|
Usiadł nad brzegiem Zielonego Stawu, tuż za krzywą wierzbą. W tym miejscu drzewo nachylało się nad wodą [...]. źródło: Jan Motyla: Magiczna łuska Pana Karpia, 2008 (pankarp.pl) |
|
|
Po obu stronach drogi drzewa nachylały się nad pojazdem [...]. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Mogli obserwować galopujące konie, rozkołysane dzwony i nachylające się gałęzie drzew, ale nie mogli usłyszeć tętentu kopyt [...]. źródło: Agnieszka Górska: Okrążanie ciszy, 2004 (repozytorium.amu.edu.pl) |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nachylam się |
nachylamy się |
|||
| 2 os. |
nachylasz się |
nachylacie się |
|||
| 3 os. |
nachyla się |
nachylają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nachylałem się +(e)m się nachylał |
nachylałam się +(e)m się nachylała |
nachylałom się +(e)m się nachylało |
nachylaliśmy się +(e)śmy się nachylali |
nachylałyśmy się +(e)śmy się nachylały |
| 2 os. |
nachylałeś się +(e)ś się nachylał |
nachylałaś się +(e)ś się nachylała |
nachylałoś się +(e)ś się nachylało |
nachylaliście się +(e)ście się nachylali |
nachylałyście się +(e)ście się nachylały |
| 3 os. |
nachylał się |
nachylała się |
nachylało się |
nachylali się |
nachylały się |
bezosobnik: nachylano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się nachylał będę się nachylać |
będę się nachylała będę się nachylać |
będę się nachylało będę się nachylać |
będziemy się nachylali będziemy się nachylać |
będziemy się nachylały będziemy się nachylać |
| 2 os. |
będziesz się nachylał będziesz się nachylać |
będziesz się nachylała będziesz się nachylać |
będziesz się nachylało będziesz się nachylać |
będziecie się nachylali będziecie się nachylać |
będziecie się nachylały będziecie się nachylać |
| 3 os. |
będzie się nachylał będzie się nachylać |
będzie się nachylała będzie się nachylać |
będzie się nachylało będzie się nachylać |
będą się nachylali będą się nachylać |
będą się nachylały będą się nachylać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nachylajmy się |
|
| 2 os. |
nachylaj się |
nachylajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nachylałbym się bym się nachylał |
nachylałabym się bym się nachylała |
nachylałobym się bym się nachylało |
nachylalibyśmy się byśmy się nachylali |
nachylałybyśmy się byśmy się nachylały |
| 2 os. |
nachylałbyś się byś się nachylał |
nachylałabyś się byś się nachylała |
nachylałobyś się byś się nachylało |
nachylalibyście się byście się nachylali |
nachylałybyście się byście się nachylały |
| 3 os. |
nachylałby się by się nachylał |
nachylałaby się by się nachylała |
nachylałoby się by się nachylało |
nachylaliby się by się nachylali |
nachylałyby się by się nachylały |
bezosobnik: nachylano by się
bezokolicznik: nachylać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
nachylając się
gerundium: nachylanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nachylanie się |
nachylania się |
| D. | nachylania się |
nachylań się |
| C. | nachylaniu się |
nachylaniom się |
| B. | nachylanie się |
nachylania się |
| N. | nachylaniem się |
nachylaniami się |
| Ms. | nachylaniu się |
nachylaniach się |
| W. | nachylanie się |
nachylania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: nachylający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nachylający się |
nachylający się |
nachylający się |
nachylające się |
nachylająca się |
| D. | nachylającego się |
nachylającego się |
nachylającego się |
nachylającego się |
nachylającej się |
| C. | nachylającemu się |
nachylającemu się |
nachylającemu się |
nachylającemu się |
nachylającej się |
| B. | nachylającego się |
nachylającego się |
nachylający się |
nachylające się |
nachylającą się |
| N. | nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającą się |
| Ms. | nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nachylający się |
nachylający się |
nachylające się |
nachylające się |
| D. | nachylających się |
nachylających się |
nachylających się |
nachylających się |
| C. | nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
nachylającym się |
| B. | nachylających się |
nachylających się |
nachylających się |
nachylające się |
| N. | nachylającymi się |
nachylającymi się |
nachylającymi się |
nachylającymi się |
| Ms. | nachylających się |
nachylających się |
nachylających się |
nachylających się |
odpowiednik aspektowy: nachylić się
Składnia
|
|
+ | nachylać się | + |
(nad CZYM)
|