UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

orędzie

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

psł. *o(b)rǫdьje 'potrzebne narzędzia, przyrządy, instrumenty, naczynia; to, co służy do doglądania czegoś, kierowania, zarządzania czymś'

Specyficzne polskie znaczenia rozwinęły się zapewne z wcześniejszego 'to, co służy do doglądania czegoś, kierowania, zarządzania czymś'; rzeczownik w związku etymologicznym z obrzęd, rządzić i orędować; zob. obrzęd, orędować, rządzić

1. przemówienie

Definicja

uroczyste przemówienie głowy państwa, Kościoła lub innej ważnej osobistości wygłaszane na szczególną okazję

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta

Połączenia

  • radiowe, telewizyjne; ostatnie, słynne, specjalne, tradycyjne; bożonarodzeniowe, doroczne, noworoczne, tegoroczne, wielkanocne orędzie
  • orędzie biskupów, Episkopatu, Jana Pawła II, Ojca Świętego, papieża, premiera, prezydenta
  • orędzie do biskupów, do Kongresu, do narodu, do świata
  • orędzie na Światowy Dzień Pokoju, na Wielki Post
  • orędzie o stanie państwa, o Bożym miłosierdziu
  • autor; część, słowa, tekst, treść orędzia
  • odpowiedź na orędzie
  • wysłuchać orędzia
  • ogłosić, wygłosić/wygłaszać orędzie

Cytaty

Nie ma bardziej dobitnego i jasnego określenia woli politycznej rządu niż orędzie premiera skierowane do narodu.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 06.02.1998

Transmisję z orędzia i błogosławieństwa Urbi et Orbi przekazały telewizje 71 państw świata, w tym 31 z Europy.

źródło: NKJP: Orędzie Jana Pawła II, Dziennik Polski - Świat, 1998-04-14

Józef Piłsudski w swoim orędziu nakreślił główne kierunki polityki państwa [...].

źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994

Z okazji Dnia Teatru Międzynarodowy Instytut Teatralny publikuje orędzia pióra najwybitniejszych twórców związanych ze sztuką teatru.

źródło: NKJP: Edward Albee: TEATR DZIEJE SIĘ TU I TERAZ, Gazeta Wyborcza, 1993-03-26

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. orędzie
orędzia
D. orędzia
orędzi
C. orędziu
orędziom
B. orędzie
orędzia
N. orędziem
orędziami
Ms. orędziu
orędziach
W. orędzie
orędzia

Składnia

bez ograniczeń + orędzie +
o KIM/CZYM

2. przesłanie

Definicja

skierowane do kogoś przesłanie dotyczące ważnych spraw

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Połączenia

  • orędzie miłosierdzia, miłości, pokoju; Chrystusa, Matki Boskiej

Cytaty

Dziękuję wszystkim rodakom, których wysiłek, w żaden sposób niedający się przeliczyć na złotówki, umożliwił Ojcu Świętemu przekazanie Polsce wielkiego orędzia miłości na trzecie tysiąclecie.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 17.06.1999

Konsekwentnie zachowujemy czystość kultu, trzymając się charyzmatu, którym w przypadku Krzeptówek jest służba orędziu fatimskiemu.

źródło: NKJP: RAFAŁ GRATKOWSKI: Podhale pamięta i pilnuje charyzmy, Dziennik Polski - Podhale, 2001-05-12

Mam głosić miłość i przebaczenie, orędzie zmartwychwstałego Chrystusa.

źródło: NKJP: Duchowe posłannictwo, Dziennik Polski - Podhale, 2002-04-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. orędzie
orędzia
D. orędzia
orędzi
C. orędziu
orędziom
B. orędzie
orędzia
N. orędziem
orędziami
Ms. orędziu
orędziach
W. orędzie
orędzia
Data ostatniej modyfikacji: 15.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj