UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przyczyna

Chronologizacja

1 połowa XV w., Bańk
XV w., Bor

Pochodzenie

psł. *pričina 'dodanie, dołożenie; coś dodanego; powód, racja'

Definicja

to, co wyjaśnia i tłumaczy, dlaczego powstało jakieś zjawisko albo zdarzenie lub dlaczego coś jest jakieś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • osobista; zewnętrzna; podobna; druga, pierwsza; najczęstsza; jedyna; bezpośrednia, główna, naturalna, oczywista, pierwotna, podstawowa, wyraźna, zasadnicza; prosta; głębsza; możliwa, obiektywna, rzeczywista; określona; możliwa, prawdopodobna, prawdziwa; istotna, poważna, ważna; niewiadoma, niewyjaśniona, nieznana przyczyna; przyczyna ekonomiczna, polityczna, społeczna; !?sprawcza; techniczna; uzasadniająca coś
  • przyczyna bólu, choroby, cierpienia; otyłości; decyzji, zachowania; samobójstwa, śmierci, zgonu; biedy; kłopotu, konfliktu, problemu, trudności; awarii, opóźnienia; kolizji, pożaru, wybuchu, wypadku; wojny; katastrofy, nieszczęścia, tragedii; klęski, kryzysu, niepowodzenia, porażki, upadku; zła; dymisji, odwołania kogoś; różnic; zjawiska, zmiany; braku, obniżenia, rozwiązania, spadku, strat, utraty; pojawienia się, powstania, wystąpienia, występowania; rozwoju, wzrostu czegoś; natury jakiejś; wszystkiego
  • łańcuch; analiza przyczyn
  • przyczyna leży, tkwi w czymś; powstaje; ustała
  • dociekać, poszukiwać, szukać, upatrywać przyczyny w czymś
  • mieć; stanowić; analizować, badać, zbadać; określić, poznać, rozpoznać, ustalić, znaleźć; widzieć, znać; wyjaśnić/wyjaśniać, uzasadnić; zrozumieć; podać/podawać, wskazać; usunąć przyczynę; wymienić przyczyny
  • być, bywać przyczyną

Cytaty

Przypuszczalną przyczyną tragedii było zaprószenie ognia przez mieszkańca tego lokum.

źródło: NKJP: Śmiertelne zaczadzenie, Dziennik Polski, 1999-12-27

Nie doszukiwałbym się jakichś głębszych przyczyn naszej nieskuteczności.

źródło: NKJP: LEM SZKI: Kolejorz, Gazeta Poznańska, 2005-10-25

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przyczyna
przyczyny
D. przyczyny
przyczyn
C. przyczynie
przyczynom
B. przyczynę
przyczyny
N. przyczyną
przyczynami
Ms. przyczynie
przyczynach
W. przyczyno
przyczyny

Składnia

bez ograniczeń + przyczyna +
CZEGO

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne w połączeniu: przyczyny sprawcze

Data ostatniej modyfikacji: 12.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj