UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

krajobraz

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Półkalka niem. Landschaft 'krajobraz, pejzaż' lub fr. paysage 'ts.' (por. niem. Land, fr. pays 'kraj').

1. cecha terenu

Definicja

zespół cech wyróżniających określony teren

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Połączenia

  • ojczysty; pasterski; piękny; śląski; śnieżny; typowy; wiejski krajobraz; beskidzkie krajobrazy; krajobraz chroniony; polski; leśny, półpustynny
  • krajobraz miasta
  • krajobraz i zabytki
  • elementy; walory; wygląd krajobrazu; piękno krajobrazów
  • zmiany w krajobrazie

Cytaty

Typowy krajobraz Albanii to betonowe grzybki rozsiane po całym terytorium kraju.

źródło: NKJP: Kraina orłów, Tygodnik Ciechanowski, 2005-07-09

Naturalne walory krajobrazu, czyste rzeki oraz dobre połączenia komunikacyjne powodują, że nasze tereny z roku na rok przyciągają coraz więcej turystów.

źródło: NKJP: Złote gody, Dziennik Polski - Nowy Sącz, 2002-08-09

Rezerwat ma zachować naturalny krajobraz leśny o urozmaiconej rzeźbie terenu, zawierający bogaty, wielogatunkowy drzewostan z typowo wykształconym zbiorowiskiem dąbrowy pełnikowej oraz licznymi stanowiskami roślin rzadkich i chronionych.

źródło: NKJP: Poprawianie prawa, Gazeta Wyborcza nr 31, 1994-02-07

Pochodził ze wsi, nie musiał się więc uczyć postawy realistycznej - otoczenie wiejskie i wiejskie krajobrazy były dla niego codziennością, czymś normalnym.

źródło: NKJP: Maria Gołaszewska: Estetyka pięciu zmysłów, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krajobraz
krajobrazy
D. krajobrazu
krajobrazów
C. krajobrazowi
krajobrazom
B. krajobraz
krajobrazy
N. krajobrazem
krajobrazami
Ms. krajobrazie
krajobrazach
W. krajobrazie
krajobrazy

2. widok

Definicja

fragment przestrzeni o charakterystycznych cechach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  widok

Połączenia

  • bajeczny; ponury krajobraz
  • krajobraz do kontemplacji
  • krajobraz za oknem
  • oglądać, podziwiać krajobraz
  • wpatrywać się w krajobraz

Cytaty

[...] po tym wieczorze w restauracji japońskiej przy sushi powiedziałem, że być z nią to tak jak przez okno pociągu oglądać uciekający krajobraz.

źródło: NKJP: Marian Marzyński: Sennik polsko-żydowski, 2005

Nie jadę podziwiać krajobrazów, nie jestem turystką.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska, Piotr Pietucha: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2007

Dzięki temu mogliśmy podziwiać bajeczny krajobraz - błękitne morze, wcinające się w góry, skały najróżniejszego koloru, hasające po drodze renifery.

źródło: NKJP: Aleksandra Dik: Za kołem podbiegunowym, Nowiny Raciborskie, 2006-10-10

Przez chwilę bębnił nerwowo palcami po szybie, wpatrując się w ponury krajobraz za oknem.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Z panem Biegankiem w Abisynii, 1962

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krajobraz
krajobrazy
D. krajobrazu
krajobrazów
C. krajobrazowi
krajobrazom
B. krajobraz
krajobrazy
N. krajobrazem
krajobrazami
Ms. krajobrazie
krajobrazach
W. krajobrazie
krajobrazy

3. kontekst

Definicja

różne wydarzenia, osoby, miejsca składające się na jakieś określone zjawisko

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • krajobraz gospodarczy; sportowy; wyborczy; krajobrazy kulturowe

Cytaty

Krajobraz gospodarczy regionu z licznymi upadłymi i zlikwidowanymi zakładami jest konsekwencją wielu czynników, których nie sposób w tym krótkim oświadczeniu wymienić.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 24. posiedzenia Senatu RP w dniu 11 września 2002 r.

Duża liczba klubów i sekcji tych samych dyscyplin sportowych wpływała co prawda na znaczne urozmaicenie krajobrazu sportowego miasta, ale z drugiej strony fakt ten powodował, iż najlepsi raciborscy sportowcy występowali w wielu drużynach [...].

źródło: NKJP: Piotr Sput: Z dziejów raciborskiego sportu, Nowiny Raciborskie, 2002-01-09

Dla J. Schmithusena krajobrazy kulturowe, obok bibliotek, były najważniejszymi składnicami duchowych osiągnięć ludzkości.

źródło: NKJP: Krystyna Rembowska: Kultura w tradycji i we współczesnych nurtach badań geograficznych, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krajobraz
krajobrazy
D. krajobrazu
krajobrazów
C. krajobrazowi
krajobrazom
B. krajobraz
krajobrazy
N. krajobrazem
krajobrazami
Ms. krajobrazie
krajobrazach
W. krajobrazie
krajobrazy

4. sztuka

Definicja

obraz lub zdjęcie przedstawiające jakiś widok

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pejzaż

Połączenia

  • krajobrazy uwiecznione
  • krajobraz i martwa natura
  • malować; (obrazy) prezentujące krajobrazy

Cytaty

Uczęszczał na zajęcia w Akademii Sztuk Pięknych, malował krajobrazy, było tego w domu dużo.

źródło: NKJP: Janina Kumaniecka: Saga rodu Słonimskich, 2003

Krajobrazy uwiecznione na płótnie, jak przyznaje autorka, kojarzą się jej głównie z dzieciństwem.

źródło: NKJP: Lucyna Zdanowska: Malarstwo Cecylii i Tomka, Tygodnik Tucholski, 2007

Piękne, pełne barw obrazy prezentujące krajobrazy i interesujące portrety.

źródło: NKJP: Malarstwo i... nie tylko, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2003-05-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krajobraz
krajobrazy
D. krajobrazu
krajobrazów
C. krajobrazowi
krajobrazom
B. krajobraz
krajobrazy
N. krajobrazem
krajobrazami
Ms. krajobrazie
krajobrazach
W. krajobrazie
krajobrazy

Frazeologizmy

architekt krajobrazu
architektura krajobrazu
krajobraz księżycowy
Data ostatniej modyfikacji: 06.01.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json