UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wywód

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

Od: przedrostkowego czasownika wywodzić; zob. wodzić

1. uzasadnienie

Definicja

wypowiedź ustna lub na piśmie, w której przedstawia się argumenty i uzasadnienie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • cały, długi, krótki, obszerny, przydługi; interesujący, klarowny, logiczny, naukowy, skomplikowany; dalszy, dotychczasowy, następujący, niniejszy, powyższy, wcześniejszy wywód; wywód filozoficzny, prawny; myślowy
  • wywód autora, autorki, poety; obrońcy sądu
  • wywód na temat czegoś
  • wywód o młodzieży, o roli mitów i baśni, o wyższości demokracji...
  • wywód o tym, że...
  • całość, część; jasność, logika wywodu
  • wywód prowadzi do czegoś, zmierza do czegoś
  • słuchać wywodu
  • ciągnąć, kontynuować, kończyć, przerwać, zaczynać, zakończyć wywód
  • z wywodu wynika, że...
  • zgodzić się / zgadzać się z wywodem

Cytaty

Seria została przygotowana na wzór amerykańskich podręczników akademickich i charakteryzuje ją zrozumiały język, staranne wyjaśnianie kluczowych pojęć, klarowny wywód oraz przegląd aktualnej literatury po każdym rozdziale.

źródło: NKJP: Aleksandra Wysocka-Zańko: Nowa seria ubezpieczeniowa, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2010-03-09

Autorzy zaczynali wywód od stwierdzenia, że porozumienie osiągnięte przy Okrągłym Stole daje początek „nowej jakościowo sytuacji politycznej w naszym kraju”.

źródło: NKJP: Andrzej Garlicki: Karuzela: rzecz o Okrągłym Stole cz. 3, 2004

Dla jasności wywodu na początku trzeba zdefiniować podstawowe pojęcia, gdyż sposób ich rozumienia i interpretacji może być różny.

źródło: NKJP: Dr Pietro Gerardo Violi, tłum. Jerzy Uram OFMCap: Cud - pomiędzy medycyną a teologią, Głos Ojca Pio, 2004-06

Konkludując zatem dotychczasowe wywody można powiedzieć, że choć powstała już obfita literatura na temat postkomunistycznej zmiany ustrojowej, nie pojawił się jak dotychczas wielki system teoretyczny [...].

źródło: NKJP: Edmund Wnuk-Lipiński: Demokratyczna rekonstrukcja : z socjologii radykalnej zmiany społecznej, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wywód
wywody
D. wywodu
wywodów
C. wywodowi
wywodom
B. wywód
wywody
N. wywodem
wywodami
Ms. wywodzie
wywodach
W. wywodzie
wywody

Składnia

bez ograniczeń + wywód +
(o KIM/CZYM)

2. genealogiczny

Definicja

ustalanie początków lub pochodzenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

Połączenia

  • wywód etymologiczny, genealogiczny
  • wywód przodków

Cytaty

Portret zmarłego był zawsze realistyczny, rezygnowano z upiększania postaci, wiemy więc, jak ci ludzie wyglądali. Natomiast blachy z herbami miały ukazać wywód genealogiczny zmarłego szlachcica.

źródło: NKJP: Tomasz A. Nowak: Odzyskane zabytki, Gazeta Radomszczańska, 2009-07-01

Litewska wersja mitu etnogenetycznego i legendarnych początków historii Litwy to rzymski wywód Litwinów od Palemona (Publiusza Libona) i jego towarzyszy, wychodźców Rzymu w czasach Nerona, protoplastów dynastii wielkich książąt litewskich.

źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

Przywołany wywód etymologiczny odsyła zatem leksem ojczyzna do domeny [OJCIEC], pozostawiając w tle jego nadstrukturę [RODZINA].

źródło: NKJP: Julia Legomska: PAŃSTWO, NARÓD, OJCZYZNA w dawnej polszczyźnie Leksykalno-semantyczny opis pojęć, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wywód
wywody
D. wywodu
wywodów
C. wywodowi
wywodom
B. wywód
wywody
N. wywodem
wywodami
Ms. wywodzie
wywodach
W. wywodzie
wywody

3. dokument

Definicja

dokument potwierdzający szlachecki rodowód kogoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • wywód genealogiczny
  • wywód przodków, szlachectwa

Cytaty

Najstarszy wywód pochodzi z czasów Łokietka a dotyczy rycerza z rodu Starychkoni.

źródło: NKJP: W jaki sposób się dziedziczy i nabywa szlachectwo?, Internet, 2008-10-12

Podstawowymi rodzajami tablic stosowanych w genealogii są: wywód przodków oraz wykres potomków.

źródło: NKJP: Tablica genealogiczna, Wikipedia.pl, 2008-11-19

Maciej Vorbek-Lettow nie wywodził się wcale ze szlacheckiego rodu, lecz sfałszował sobie wywód genealogiczny, co ustalili recenzenci jego pamiętników.

źródło: NKJP: Jan Gondowicz: O „Słowniku historyków polskich” pisze Janusz Tazbir, KSIĄŻKI nr 2 dodatek do Gazety Wyborczej, 1995-02-08

Ciołek pochodził z krakowskiej rodziny mieszczańskiej, co elity postrzegały wówczas jako poważną skazę. Nie zawahał się więc, by w 1502 r., tworząc podwaliny swej kariery, w oparciu o fałszywy wywód szlachectwa zyskać herb Sulima.

źródło: NKJP: (MAS): Erazm Ciołek byłby dumny, Gazeta Krakowska, 2006-07-12

Oba rozwiązania wskazują na większą odległość genealogiczną między Łaskimi a Skockimi niż to wynika z wywodu z 1506 r.

źródło: NKJP: Alicja Szymczakowa: Szlachta sieradzka w XV w. : magnifici et generosi, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wywód
wywody
D. wywodu
wywodów
C. wywodowi
wywodom
B. wywód
wywody
N. wywodem
wywodami
Ms. wywodzie
wywodach
W. wywodzie
wywody

4. ceremonia

Definicja

zwyczajowa ceremonia kościelna, współcześnie niepraktykowana, podczas której kobieta po porodzie i połogu dostępowała oczyszczenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • iść na wywód

Cytaty

Kiedy byłam w pieluszkach, moja babka powiedziała do mojej matki: „[...] Pojedziesz do kościoła na wywód. Musisz dostąpić oczyszczenia. Zapukasz od zakrystii. Schylisz głowę i powtórzysz za księdzem modlitwę. Ucałujesz stułę. Zapalisz świecę. Dopiero wtedy będziesz mogła przestąpić przez główne drzwi. Tak zrobiłam ja, a przede mną moja matka i matka mojej matki. Zrób to”.

źródło: NKJP: Anna Nasiłowska: Księga początku, 2002

W rodzinach chłopskich, a nawet ziemiańskich utrzymywał się zwyczaj wywodu młodej matki, który odbywał się zazwyczaj sześć tygodni po porodzie. Podczas uroczystości celebrowanej na pamiątkę Oczyszczenia Marii Panny ksiądz wręczał kobiecie zapaloną gromnicę, z którą należało trzykrotnie okrążyć ołtarz.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wywód
wywody
D. wywodu
wywodów
C. wywodowi
wywodom
B. wywód
wywody
N. wywodem
wywodami
Ms. wywodzie
wywodach
W. wywodzie
wywody
Data ostatniej modyfikacji: 09.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json