Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | anatema |
anatemy |
|
| D. | anatemy |
anatem |
|
| C. | anatemie |
anatemom |
|
| B. | anatemę |
anatemy |
|
| N. | anatemą |
anatemami |
|
| Ms. | anatemie |
anatemach |
|
| W. | anatemo |
anatemy |
Pochodzenie
łac. anathema
z gr. anáthema
1. w kościele
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | ekskomunika |
Połączenia
- papieska, kościelna anatema
- pod groźba anatemy
- nałożyć na kogoś , rzucić; uchylić anatemę
Cytaty
|
W 1988 roku papież Jan Paweł II nałożył ekskomunikę na arcybiskupa Marcela Lefebvre'a i założone przez niego Bractwo Kapłańskie św. Piusa X. Na 21 lat lefebryści zostali wyklęci z Kościoła. W sobotę anatemę uchylił Benedykt XVI. źródło: NKJP: Marcin Zasada: Czy Benedykt XVI cofnął Kościół o pół wieku?, Dziennik Zachodni, 2009-01-30 |
|
|
[...] ścigała go [...] zemsta wielmożów z Polski, papieska anatema oraz opinia gwałtownika i zabójcy. Papież podobno zdjął z króla klątwę, ale nałożył pokutę dożywotniego milczenia. źródło: NKJP: Agnieszka Jaskulska: Wędrowiec pozdrawia, Dziennik Polski, 2006-01-07 |
|
|
W Bazylice św. Piotra w Rzymie i w stambulskiej katedrze patriarchalnej nastąpiło podczas uroczystej ceremonii jednoczesne odczytanie wspólnej deklaracji papieża Pawła VI i patriarchy Atenagorasa I. Przypieczętowała ona „odważną decyzję”, jaką było odwołanie anatemy rzuconej w 1054 roku, w którym doszło do rozłamu w Kościele [...] źródło: NKJP: (PAP): Drogowskazy pojednania, Dziennik Polski, 2006-11-30 |
2. w polityce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | potępienie |
Połączenia
- ideologiczna, polityczna, środowiskowa, towarzyska anatema
- rzucić anatemę
- obłożyć/okładać anatemą
Cytaty
|
Wojciech Waraczyński opowiada o pewnym policjancie z jednostki terenowej, który był zmuszony strzelać przy zatrzymaniu podejrzanego stawiającego opór. Przestępcę udało się zatrzymać, ale wkrótce potem na policjanta spadła anatema lokalnej społeczności. źródło: NKJP: Piotr Krysa: Policjant na kozetce, Gazeta Poznańska, 2005-09-02 |
|
|
Po roku 1989, gdy w Polsce przestała obowiązywać swoista urzędowa anatema emigracyjna, a posiadanie paszportu stało się zjawiskiem powszechnym i prywatną sprawą obywateli Polski, nasilenie emigracji uległo zmniejszeniu. źródło: NKJP: Izabela Marek Grabowska-Lusińska Okólski: Emigracja ostatnia?, 2009 |
|
|
W 1972 r. ruszyła produkcja coca-coli - napoju wcześniej objętego ideologiczną anatemą. źródło: NKJP: Marcin Zaremba: Mit drogo opłacony, Polityka, 2001-08-11 |
|
|
Spisy książek obłożonych anatemą adresowano do pośredników, nauczycieli, duszpasterzy, bibliotekarzy, a po części i księgarzy, którzy mogli udzielać informacji i propagować lekturę zgodną z aktualnymi tendencjami pedagogiki i polityki. źródło: NKJP: Janusz Dunin: Smak książki zakazanej, Polityka, 2007-03-17 |
|
|
Nasze społeczeństwo, a zwłaszcza krytycy, mają skłonność do anatem, relegowania z panteonu, nawet w poezji chętnie widzieliby wszystko w pryzmacie listy przebojów lub... w ogniu stosów! źródło: NKJP: Roman Radoszewski: Czesław Niemen : kiedy się dziwić przestanę...: monografia artystyczna, 2004 |