UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

schludny

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Przymiotnik od czasownika przedrostkowego schludzić się ‘oporządzić się’ (w dialektach chludzić ‘czyścić, robić porządek’, chludzić się ‘czyścić się, oporządzać się, ubierać się schludnie’).
Pokrewny z niechluj, niechlujny (< *nie-chludź-ny).

1.a czysty

Definicja

taki, który dzięki odpowiednim staraniom wygląda czysto i skromnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  czysty

Połączenia

  • schludny staruszek
  • czysty i schludny
  • bardzo schludny

Cytaty

Ona i on - para maleńkich jak dzieci, zgiętych w pół, czyściutkich, schludnych staruszków.

źródło: NKJP: Jerzy Trammer: Miniatury polskie, Magazyn nr 29 dodatek do Gazety Wyborczej, 1993-09-17

Był w białej koszuli zapiętej pod szyję i tak jak dawniej wydał mi się bardzo czysty i schludny.

źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Niebieski szklarz, 1996

Sublokator jego, magister Biernacki, przeciwnie, był bardzo schludny, systematyczny, czyściutki, z duszą wyprasowaną na sztywno i o dwa numery za małą.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z celulozy, 1973

Węże są bardzo schludnymi zwierzętami, toteż w zaniedbanym terrarium łatwo ulegają infekcjom bakteryjnym czy wirusowym.

źródło: NKJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1997

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. schludny
schludny
schludny
schludne
schludna
D. schludnego
schludnego
schludnego
schludnego
schludnej
C. schludnemu
schludnemu
schludnemu
schludnemu
schludnej
B. schludnego
schludnego
schludny
schludne
schludną
N. schludnym
schludnym
schludnym
schludnym
schludną
Ms. schludnym
schludnym
schludnym
schludnym
schludnej
W. schludny
schludny
schludny
schludne
schludna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. schludni
schludni
schludne
schludne
D. schludnych
schludnych
schludnych
schludnych
C. schludnym
schludnym
schludnym
schludnym
B. schludnych
schludnych
schludnych
schludne
N. schludnymi
schludnymi
schludnymi
schludnymi
Ms. schludnych
schludnych
schludnych
schludnych
W. schludni
schludni
schludne
schludne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. schludniejszy
schludniejszy
schludniejszy
schludniejsze
schludniejsza
D. schludniejszego
schludniejszego
schludniejszego
schludniejszego
schludniejszej
C. schludniejszemu
schludniejszemu
schludniejszemu
schludniejszemu
schludniejszej
B. schludniejszego
schludniejszego
schludniejszy
schludniejsze
schludniejszą
N. schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
schludniejszą
Ms. schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
schludniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. schludniejsi
schludniejsi
schludniejsze
schludniejsze
D. schludniejszych
schludniejszych
schludniejszych
schludniejszych
C. schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
B. schludniejszych
schludniejszych
schludniejszych
schludniejsze
N. schludniejszymi
schludniejszymi
schludniejszymi
schludniejszymi
Ms. schludniejszych
schludniejszych
schludniejszych
schludniejszych

1.b utrzymany w czystości

Definicja

taki, który utrzymany jest w czystości i porządku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • schludny budynek, dom, domek, pokoik, pokój; ubiór; wygląd; schludna ulica; schludne obejście, mieszkanie; miasteczko
  • schludny i zadbany, czysty i schludny
  • bardzo schludny

Cytaty

W czystej i schludnej wsi panuje godny pochwały porządek [...].

źródło: NKJP: Historia dobiegła końca, Dziennik Polski, 2000-10-09

Ze skąpych przekazów średniowiecznych przebija również troska ówczesnych o schludny wygląd. Wiadomo, że szczególnie dbano o włosy, i to w całej epoce.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2005

Widać to było po schludnych obejściach, popodlewanych kwiatkach w oknach, nawet przed kościołem był duży, starannie ograbiony klomb bujanów.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

- Nie wiem - tak na razie odpowiadają wszyscy pytani o to, co tak naprawdę stało się w białym, schludnym domku, otoczonym równiutkim trawnikiem.

źródło: NKJP: Sylwia Bławat: Śmiertelna zazdrość?, Echo Dnia, 2006-08-19

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. schludny
schludny
schludny
schludne
schludna
D. schludnego
schludnego
schludnego
schludnego
schludnej
C. schludnemu
schludnemu
schludnemu
schludnemu
schludnej
B. schludnego
schludnego
schludny
schludne
schludną
N. schludnym
schludnym
schludnym
schludnym
schludną
Ms. schludnym
schludnym
schludnym
schludnym
schludnej
W. schludny
schludny
schludny
schludne
schludna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. schludni
schludni
schludne
schludne
D. schludnych
schludnych
schludnych
schludnych
C. schludnym
schludnym
schludnym
schludnym
B. schludnych
schludnych
schludnych
schludne
N. schludnymi
schludnymi
schludnymi
schludnymi
Ms. schludnych
schludnych
schludnych
schludnych
W. schludni
schludni
schludne
schludne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. schludniejszy
schludniejszy
schludniejszy
schludniejsze
schludniejsza
D. schludniejszego
schludniejszego
schludniejszego
schludniejszego
schludniejszej
C. schludniejszemu
schludniejszemu
schludniejszemu
schludniejszemu
schludniejszej
B. schludniejszego
schludniejszego
schludniejszy
schludniejsze
schludniejszą
N. schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
schludniejszą
Ms. schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
schludniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. schludniejsi
schludniejsi
schludniejsze
schludniejsze
D. schludniejszych
schludniejszych
schludniejszych
schludniejszych
C. schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
schludniejszym
B. schludniejszych
schludniejszych
schludniejszych
schludniejsze
N. schludniejszymi
schludniejszymi
schludniejszymi
schludniejszymi
Ms. schludniejszych
schludniejszych
schludniejszych
schludniejszych
Data ostatniej modyfikacji: 14.07.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj