Chronologizacja
Pochodzenie
Przymiotnik od czasownika przedrostkowego schludzić się ‘oporządzić się’ (w dialektach chludzić ‘czyścić, robić porządek’, chludzić się ‘czyścić się, oporządzać się, ubierać się schludnie’).
Pokrewny z niechluj, niechlujny (< *nie-chludź-ny).
1.a czysty
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | czysty |
Połączenia
- schludny staruszek
- czysty i schludny
- bardzo schludny
Cytaty
|
Ona i on - para maleńkich jak dzieci, zgiętych w pół, czyściutkich, schludnych staruszków. źródło: NKJP: Jerzy Trammer: Miniatury polskie, Magazyn nr 29 dodatek do Gazety Wyborczej, 1993-09-17 |
|
|
Był w białej koszuli zapiętej pod szyję i tak jak dawniej wydał mi się bardzo czysty i schludny. źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Niebieski szklarz, 1996 |
|
|
Sublokator jego, magister Biernacki, przeciwnie, był bardzo schludny, systematyczny, czyściutki, z duszą wyprasowaną na sztywno i o dwa numery za małą. źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z celulozy, 1973 |
|
|
Węże są bardzo schludnymi zwierzętami, toteż w zaniedbanym terrarium łatwo ulegają infekcjom bakteryjnym czy wirusowym. źródło: NKJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1997 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | schludny |
schludny |
schludny |
schludne |
schludna |
| D. | schludnego |
schludnego |
schludnego |
schludnego |
schludnej |
| C. | schludnemu |
schludnemu |
schludnemu |
schludnemu |
schludnej |
| B. | schludnego |
schludnego |
schludny |
schludne |
schludną |
| N. | schludnym |
schludnym |
schludnym |
schludnym |
schludną |
| Ms. | schludnym |
schludnym |
schludnym |
schludnym |
schludnej |
| W. | schludny |
schludny |
schludny |
schludne |
schludna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | schludni |
schludni |
schludne |
schludne |
| D. | schludnych |
schludnych |
schludnych |
schludnych |
| C. | schludnym |
schludnym |
schludnym |
schludnym |
| B. | schludnych |
schludnych |
schludnych |
schludne |
| N. | schludnymi |
schludnymi |
schludnymi |
schludnymi |
| Ms. | schludnych |
schludnych |
schludnych |
schludnych |
| W. | schludni |
schludni |
schludne |
schludne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | schludniejszy |
schludniejszy |
schludniejszy |
schludniejsze |
schludniejsza |
| D. | schludniejszego |
schludniejszego |
schludniejszego |
schludniejszego |
schludniejszej |
| C. | schludniejszemu |
schludniejszemu |
schludniejszemu |
schludniejszemu |
schludniejszej |
| B. | schludniejszego |
schludniejszego |
schludniejszy |
schludniejsze |
schludniejszą |
| N. | schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszą |
| Ms. | schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | schludniejsi |
schludniejsi |
schludniejsze |
schludniejsze |
| D. | schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejszych |
| C. | schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
| B. | schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejsze |
| N. | schludniejszymi |
schludniejszymi |
schludniejszymi |
schludniejszymi |
| Ms. | schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejszych |
1.b utrzymany w czystości
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- schludny budynek, dom, domek, pokoik, pokój; ubiór; wygląd; schludna ulica; schludne obejście, mieszkanie; miasteczko
- schludny i zadbany, czysty i schludny
- bardzo schludny
Cytaty
|
W czystej i schludnej wsi panuje godny pochwały porządek [...]. źródło: NKJP: Historia dobiegła końca, Dziennik Polski, 2000-10-09 |
|
|
Ze skąpych przekazów średniowiecznych przebija również troska ówczesnych o schludny wygląd. Wiadomo, że szczególnie dbano o włosy, i to w całej epoce. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2005 |
|
|
Widać to było po schludnych obejściach, popodlewanych kwiatkach w oknach, nawet przed kościołem był duży, starannie ograbiony klomb bujanów. źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000 |
|
|
- Nie wiem - tak na razie odpowiadają wszyscy pytani o to, co tak naprawdę stało się w białym, schludnym domku, otoczonym równiutkim trawnikiem. źródło: NKJP: Sylwia Bławat: Śmiertelna zazdrość?, Echo Dnia, 2006-08-19 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | schludny |
schludny |
schludny |
schludne |
schludna |
| D. | schludnego |
schludnego |
schludnego |
schludnego |
schludnej |
| C. | schludnemu |
schludnemu |
schludnemu |
schludnemu |
schludnej |
| B. | schludnego |
schludnego |
schludny |
schludne |
schludną |
| N. | schludnym |
schludnym |
schludnym |
schludnym |
schludną |
| Ms. | schludnym |
schludnym |
schludnym |
schludnym |
schludnej |
| W. | schludny |
schludny |
schludny |
schludne |
schludna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | schludni |
schludni |
schludne |
schludne |
| D. | schludnych |
schludnych |
schludnych |
schludnych |
| C. | schludnym |
schludnym |
schludnym |
schludnym |
| B. | schludnych |
schludnych |
schludnych |
schludne |
| N. | schludnymi |
schludnymi |
schludnymi |
schludnymi |
| Ms. | schludnych |
schludnych |
schludnych |
schludnych |
| W. | schludni |
schludni |
schludne |
schludne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | schludniejszy |
schludniejszy |
schludniejszy |
schludniejsze |
schludniejsza |
| D. | schludniejszego |
schludniejszego |
schludniejszego |
schludniejszego |
schludniejszej |
| C. | schludniejszemu |
schludniejszemu |
schludniejszemu |
schludniejszemu |
schludniejszej |
| B. | schludniejszego |
schludniejszego |
schludniejszy |
schludniejsze |
schludniejszą |
| N. | schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszą |
| Ms. | schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | schludniejsi |
schludniejsi |
schludniejsze |
schludniejsze |
| D. | schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejszych |
| C. | schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
schludniejszym |
| B. | schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejsze |
| N. | schludniejszymi |
schludniejszymi |
schludniejszymi |
schludniejszymi |
| Ms. | schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejszych |
schludniejszych |