UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kapryśny

Chronologizacja

2 połowa XVIII w., Bańk

Pochodzenie

Zob. kaprys

1.a człowiek

Definicja

taki, który ma zmienne usposobienie i często wyraża niezadowolenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chimeryczny, humorzasty

Połączenia

  • kapryśna dama, dziewczynka, gwiazda, kobieta; kapryśne dziecko
  • kapryśny i nieobliczany, kapryśny i nieprzewidywalny, kapryśny i wymagający

Cytaty

Mój znajomy pisał pracę doktorską pod kierunkiem wymagającego i kapryśnego profesora. Najpierw profesor zakwestionował temat pracy - temat został zmieniony. Następnie profesorowi nie spodobały się problemy badawcze [...].

źródło: NKJP: Krzysztof J. Szmidt: Elementarz twórczego życia, czyli o sposobach twórczego myślenia i działania, 1994

[...] młoda serbska lekarka Milena Dukanović pracuje na czarno w Niemczech. Tej nocy pełni dyżur pielęgniarski w domu starej, kapryśnej damy, która udaje chorobę. Do świtu będzie gnębić dziewczynę, znajdując w tym przewrotną przyjemność.

źródło: NKJP: Magdalena Grochowska: Bez szminki, Gazeta Wyborcza, 1999-04-24

[...] z Paryża donoszą, że zapłonęły stosy, kapryśny król, niedawno jeszcze zwolennik tolerancji, teraz poczyna sobie despotycznie i po barbarzyńsku.

źródło: NKJP: Józef Hen: Ja, Michał z Montaigne?, 2009

Od kilkudziesięciu już lat czeszę warszawianki. Denerwuję się z nimi i stresuję się z tymi kapryśnymi kobietami.

źródło: NKJP: Rozmawiał A. Lek: Mistrz Laurent, Wieści Podwarszawskie, 2004-05-30

Niesnaski między współpracownikami, brak uznania zwierzchników, niezadowolony małżonek, kapryśne dzieci itd. są źródłem wielu negatywnych emocji.

źródło: NKJP: Alina Dudkowska: Samopoczucie bez konfliktów, Gazeta Krakowska, 2006-01-21

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kapryśny
kapryśny
kapryśny
kapryśne
kapryśna
D. kapryśnego
kapryśnego
kapryśnego
kapryśnego
kapryśnej
C. kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnej
B. kapryśnego
kapryśnego
kapryśny
kapryśne
kapryśną
N. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśną
Ms. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnej
W. kapryśny
kapryśny
kapryśny
kapryśne
kapryśna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kapryśni
kapryśni
kapryśne
kapryśne
D. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
C. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
B. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśne
N. kapryśnymi
kapryśnymi
kapryśnymi
kapryśnymi
Ms. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
W. kapryśni
kapryśni
kapryśne
kapryśne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kapryśniejszy
kapryśniejszy
kapryśniejszy
kapryśniejsze
kapryśniejsza
D. kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszej
C. kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszej
B. kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszy
kapryśniejsze
kapryśniejszą
N. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszą
Ms. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kapryśniejsi
kapryśniejsi
kapryśniejsze
kapryśniejsze
D. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
C. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
B. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejsze
N. kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
Ms. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych

1.b charakter

Definicja

pozwalający wnioskować o czyimś zmiennym usposobieniu i niezadowoleniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chimeryczny, grymaśny, humorzasty

Połączenia

  • kapryśny charakter, głos; kapryśne usta
  • kapryśny i nieprzewidywalny

Cytaty

Stach wyrósł na mężczyznę o wybuchowym, kapryśnym charakterze.

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

– Jorge, chodź na spacer! – poprosił Gombrowicz. – Nie chce mi się – kapryśnym głosem odpowiedział śliczny chłopak.

źródło: NKJP: Roman Praszyński: Jajojad, 1998

Istvan popatrzył na łagodny profil Judyty, kapryśne wargi, ciężką falę farbowanych włosów.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kapryśny
kapryśny
kapryśny
kapryśne
kapryśna
D. kapryśnego
kapryśnego
kapryśnego
kapryśnego
kapryśnej
C. kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnej
B. kapryśnego
kapryśnego
kapryśny
kapryśne
kapryśną
N. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśną
Ms. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnej
W. kapryśny
kapryśny
kapryśny
kapryśne
kapryśna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kapryśni
kapryśni
kapryśne
kapryśne
D. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
C. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
B. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśne
N. kapryśnymi
kapryśnymi
kapryśnymi
kapryśnymi
Ms. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
W. kapryśni
kapryśni
kapryśne
kapryśne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kapryśniejszy
kapryśniejszy
kapryśniejszy
kapryśniejsze
kapryśniejsza
D. kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszej
C. kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszej
B. kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszy
kapryśniejsze
kapryśniejszą
N. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszą
Ms. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kapryśniejsi
kapryśniejsi
kapryśniejsze
kapryśniejsze
D. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
C. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
B. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejsze
N. kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
Ms. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych

2. klimat

Definicja

taki, który często się zmienia i bywa niezgodny z przewidywaniami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chimeryczny, grymaśny, humorzasty

Połączenia

  • kapryśny klimat; los; wiatr; kapryśna aura, natura, pogoda, zima; rzeka; kapryśne lato
  • kapryśny i nieprzewidywalny, kapryśny i zmienny

Cytaty

[...] wiedział, że w górach może być jesienią kapryśna pogoda, i miał w plecaku ciepłą odzież.

źródło: NKJP: Alfons Filar: Śladami tatrzańskich kurierów, 1995

[...] w kierunku zachodnim leżała kraina mirażu i wielkiej posuchy, a zarazem bezmiernych pastwisk, których wartość zależała od obfitości kapryśnych deszczów.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

W tej chwili centrum Tylmanowej jest w pełni zabezpieczone przed kapryśnym Dunajcem.

źródło: NKJP: Odbudowana droga, Dziennik Polski, 2002-07-05

Trudno uwierzyć, że ten spokojny teraz akwen o turkusowej wodzie ma tak kapryśną naturę. Że może przybrać postać najdzikszego żywiołu, przed którym nie ma ucieczki.

źródło: NKJP: Jan Gać: W ojczyźnie Majów, 2007

Kapryśna aura zniechęca turystów, ale mamy nadzieję, że wraz z poprawą pogody w góry przyjadą pierwsi letni goście [...].

źródło: NKJP: Konrad Przezdzięk: Pustki pod Szrenicą, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-06-17

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kapryśny
kapryśny
kapryśny
kapryśne
kapryśna
D. kapryśnego
kapryśnego
kapryśnego
kapryśnego
kapryśnej
C. kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnej
B. kapryśnego
kapryśnego
kapryśny
kapryśne
kapryśną
N. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśną
Ms. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnej
W. kapryśny
kapryśny
kapryśny
kapryśne
kapryśna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kapryśni
kapryśni
kapryśne
kapryśne
D. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
C. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
B. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśne
N. kapryśnymi
kapryśnymi
kapryśnymi
kapryśnymi
Ms. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
W. kapryśni
kapryśni
kapryśne
kapryśne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kapryśniejszy
kapryśniejszy
kapryśniejszy
kapryśniejsze
kapryśniejsza
D. kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszej
C. kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszej
B. kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszy
kapryśniejsze
kapryśniejszą
N. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszą
Ms. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kapryśniejsi
kapryśniejsi
kapryśniejsze
kapryśniejsze
D. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
C. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
B. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejsze
N. kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
Ms. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych

3. kwiat

Definicja

wrażliwy i wymagający specjalnych warunków

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chimeryczny

Połączenia

  • kapryśne rośliny

Cytaty

Przed laty wyhodowała je mama, moja mama. O czym albo o kim myślała, doglądając tych kapryśnych kwiatów.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

Z równą wrażliwością nasza kapryśna latorośl reaguje na wodę [...].

źródło: NKJP: Eugeniusz Kabatc: Vinum sacrum et profanum: wino w kulturze, wino w naturze, wino na naszym stole, 2003

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kapryśny
kapryśny
kapryśny
kapryśne
kapryśna
D. kapryśnego
kapryśnego
kapryśnego
kapryśnego
kapryśnej
C. kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnemu
kapryśnej
B. kapryśnego
kapryśnego
kapryśny
kapryśne
kapryśną
N. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśną
Ms. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnej
W. kapryśny
kapryśny
kapryśny
kapryśne
kapryśna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kapryśni
kapryśni
kapryśne
kapryśne
D. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
C. kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
kapryśnym
B. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśne
N. kapryśnymi
kapryśnymi
kapryśnymi
kapryśnymi
Ms. kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
kapryśnych
W. kapryśni
kapryśni
kapryśne
kapryśne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kapryśniejszy
kapryśniejszy
kapryśniejszy
kapryśniejsze
kapryśniejsza
D. kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszej
C. kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszemu
kapryśniejszej
B. kapryśniejszego
kapryśniejszego
kapryśniejszy
kapryśniejsze
kapryśniejszą
N. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszą
Ms. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kapryśniejsi
kapryśniejsi
kapryśniejsze
kapryśniejsze
D. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
C. kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
kapryśniejszym
B. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejsze
N. kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
kapryśniejszymi
Ms. kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
kapryśniejszych
Data ostatniej modyfikacji: 20.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj