UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wymowa

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp
Od 2. połowy XIV w. wymołwa.

Pochodzenie

Od: przedrostkowego czasownika wymówić; zob. mówić

1. głosek

Definicja

sposób wymawiania dźwięków mowy lub wyrazów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

pronuncjacja

Połączenia

dobra, poprawna, prawidłowa, właściwa; polska wymowa
wymowa samogłosek, spółgłosek; nazwisk, słów, wyrazów; lektora, uczniów
akcent i wymowa, dykcja i wymowa, pisownia i wymowa
nauka, poprawność, sposób, wada, zasady wymowy; w zakresie wymowy
kłopoty, problemy, trudności z wymową

Cytaty

Otóż na polskim obszarze językowym wyróżnia się dwa typy oddziaływania głoskowego na granicy wyrazów: udźwięczniający (wymowa poznańsko-krakowska) i ubezdźwięczniający (wymowa warszawska).

źródło: NKJP: Alicja Nagórko: Zarys gramatyki języka polskiego, 1996

[...] autora razi u sprawozdawców sportowych wymowa: „skogotyczce” (skok o tyczce) i „rzudrożny” (rzut rożny). Ale to wymowa regionalna, charakterystyczna dla Małopolski, Wielkopolski, Śląska: nie warszawska!

źródło: NKJP: Zygmunt Saloni: KTO SIĘ BOI BABY JAGI, Gazeta Wyborcza, tytuł Ga1993-03-30

Oceniano poprawność wymowy, intonację, rytmikę oraz znajomość tekstu i jego interpretację.

źródło: NKJP: Goethe i słodkie serduszka, Dziennik Polski - Kraków, 2003-02-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wymowa	wymowy
D.	wymowy	wymów

C.	wymowie	wymowom
B.	wymowę	wymowy
N.	wymową	wymowami
Ms.	wymowie	wymowach
W.	wymowo	wymowy

2. umiejętność

Definicja

umiejętność przemawiania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

dar, sztuka; potok wymowy

Cytaty

Wojtyła jest w lepszej formie pod względem zdolności wymowy i skupienia uwagi.

źródło: NKJP: PAP: Dziennik Polski - Kraj, 2003-05-19

Trudno było nie ulec czarowi głosu oraz potoczystości wymowy Mistrzyni Mowy Polskiej VOX POPULI 2001, zdobywczyni Złotego Medalu z perłą Stefana Duka, orderu Polonia Mater Nostra Est

źródło: NKJP: A. Fidrysiak: Norwidowska wystawa w muzeum w Ciechanowie: Cyprian i Barbara, Tygodnik Ciechanowski, 2002-10-02

Człowiek, który chciał grać Jezusa, musiał być oczytany, mieć wymowę, akcent i głos młodzieńczy, wdzięk.

źródło: NKJP: Jezus z Bugaja, Dziennik Polski - Magazyn, 1998-04-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wymowa	wymowy
D.	wymowy	wymów

C.	wymowie	wymowom
B.	wymowę	wymowy
N.	wymową	wymowami
Ms.	wymowie	wymowach
W.	wymowo	wymowy

3. treść

Definicja

to, co wnioskujemy z danej wypowiedzi, dzieła sztuki, zdarzenia jako ich główne przesłanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie

Połączenia

głęboka, inna, istotna, jednoznaczna, ogólna, pewna, podobna, szczególna, uniwersalna; dramatyczna, duchowa, humanistyczna, polityczna, satyryczna, symboliczna wymowa czegoś
wymowa artykułu, dzieła, obrazu, przedstawienia, sztuki...; faktów, liczb
sens i wymowa
pełny wymowy
coś ma jakąś wymowę
osłabić wymowę czegoś

Cytaty

Ostra, polityczna wymowa widowisk wywoływała gwałtowną reakcję władz.

źródło: NKJP: Roman Pawłowski: Fotoreportaż, Gazeta Wyborcza, 1994-12-02

Czytając niektóre teksty, możemy dostrzec, jak rozmówczyni zręcznie przełamuje niechęć pewnych autorów do mówienia o sobie i z ich uników konstruuje portrety wierne i pełne wymowy.

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Faktem jednak jest, iż czynnik gospodarczy w naszych stosunkach wzajemnych nabrał dramatycznej wymowy.

źródło: NKJP: Wojciech Jaruzelski: Pod prąd: refleksje rocznicowe, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wymowa	wymowy
D.	wymowy	wymów

C.	wymowie	wymowom
B.	wymowę	wymowy
N.	wymową	wymowami
Ms.	wymowie	wymowach
W.	wymowo	wymowy

Data ostatniej modyfikacji: 03.07.2014