UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zawołanie

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Od: wołać

1. okrzyk

Definicja

okrzyk mający na celu wezwanie kogoś lub zwrócenie czyjejś uwagi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

zawołanie "Cała naprzód!", "Człowiek za burtą!", "Zostań z nami"

Cytaty

Hej, hej, wracaj na ziemię - radosne zawołanie koleżanki przywraca Martę do rzeczywistości.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Mieszkanie papieża przypomina mi to w wojennej Warszawie. Każdej niedzieli, w granatowym odświętnym ubraniu, które zabrałem ze sobą z getta, czekałem na zawołanie księdza: „Możesz wejść, Maryś!”

źródło: NKJP: Marian Marzyński: Sennik polsko-żydowski, 2005

Zdumiał nas dopuszczony przez słownik wyraz „ęsi”, który podobno oznacza dziecięce zawołanie na nocniczek [...].

źródło: NKJP: (BAJ): Dziennik Polski - Oświęcim - Rekordowa „pijająca”, 2003-12-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zawołanie	zawołania
D.	zawołania	zawołań
C.	zawołaniu	zawołaniom
B.	zawołanie	zawołania
N.	zawołaniem	zawołaniami
Ms.	zawołaniu	zawołaniach
W.	zawołanie	zawołania

2. powitanie

Definicja

formuła powitania lub pożegnania charakterystyczna dla jakiejś organizacji lub środowiska

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

zawołanie "ahoj", "Czuwaj", "Darz Bór", "szczęść Boże!"...

Cytaty

Na miejscu przywitał nas leśniczy Maciej Trzebiatowski zawołaniem: „Darz Bór”.

źródło: NKJP: Maria Dura: Jesienne wędrowanie, Nakielski Czas, 2003-11-05

Olga Małkowska była współtwórczynią hymnu harcerskiego i inicjatorką zawołania „Czuwaj”.

źródło: NKJP: hm. Halina Jankowska: Czuwaj, 2008-02

Hodowcy gołębi pocztowych z Chorzowa świętowali jubileusz „Dobry lot” – to tradycyjne powitanie miłośników gołębi pocztowych. Tydzień temu tym zawołaniem przywitali się hodowcy z Chorzowa [...] w rocznicę 90-lecia powstania pierwszej organizacji gołębiarskiej w tym mieście

źródło: NKJP: Anna Ładuniuk: Minął sezon, minęło dziewięćdziesiąt lat, Trybuna Śląska, 2001-10-27

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zawołanie	zawołania
D.	zawołania	zawołań
C.	zawołaniu	zawołaniom
B.	zawołanie	zawołania
N.	zawołaniem	zawołaniami
Ms.	zawołaniu	zawołaniach
W.	zawołanie	zawołania

3. hasło

Definicja

hasło towarzyszące jakimś sytuacjom lub działaniom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

bojowe zawołanie
zawołanie "Balcerowicz musi odejść", "Białe jest białe, czarne jest czarne", "Jeden za wszystkich, wszyscy za jednego", "Polak potrafi", Polska dla Polaków, "Wybierzmy przyszłość"...

Cytaty

	Wyzwolenie koloru stało się jednym z najważniejszych kierunków sztuki XX wieku, a zawołanie Gauguina: „Upraszczać formę, wzmagać kolor” - ogólnym hasłem nowego malarstwa. źródło: NKJP: Przystanek Le Vigan, Dziennik Polski - Bochnia, 2001-06-29
	Dwa dni, od piątku do soboty, trwał w Gorzowie Wielkopolskim VII Krajowy Kongres Regionalnych Towarzystw Kultury. Tym razem przyświecało mu zawołanie Stanisława Staszica: „Być narodowi pożytecznym”. źródło: NKJP: (WOJ): Zaszczyt i medal, Dziennik Polski - Miechów, 2002-09-22
	Nędzne ochłapy w postaci zasiłków raczej zniechęcają niż zachęcają do bogatego rodzicielstwa, a przecież nadal jest aktualne - może jeszcze bardziej niż zazwyczaj - zawołanie, że dzieci są przyszłością narodu. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.03.2004
	[...] w Richmondzie, w kościele św. Jana, Patrick Henry wygłosił płomienne kazanie, kończące się słowami „Dajcie mi wolność lub dajcie mi śmierć! ” - będącymi zawołaniem wielu rewolucjonistów przez następne 200 lat. źródło: NKJP: Tomasz i Edyta Kubikowscy: Pocztówka z Wirginii, Magazyn nr 49 dodatek do Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1994-12-09
	Hasła rozwoju, postępu stały się zawołaniami sztandarowymi. źródło: NKJP: Jan Szczepański: Wizje naszego życia, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zawołanie	zawołania
D.	zawołania	zawołań
C.	zawołaniu	zawołaniom
B.	zawołanie	zawołania
N.	zawołaniem	zawołaniami
Ms.	zawołaniu	zawołaniach
W.	zawołanie	zawołania

4. herbowe

Definicja

formuła występująca w herbie miasta lub możnego rodu, będąca jego dewizą

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina

Połączenia

rodowe zawołanie
zawołanie "Bóg - Honor - Ojczyzna", "Memento mori", "Semper fidelis" - "Zawsze wierny", "Totus Tuus"
herby i zawołania

Cytaty

Tymczasem miastu przydałoby się także zawołanie, twierdzą członkowie bractwa. [...] Zaproponowałem „Labor et honor”, czyli praca i honor.

źródło: NKJP: Czy pomagamy?, Tygodnik Rybnicki, 2008-09-23

Młode pokolenie ziemian zdjęło herbowe sygnety i zrezygnowało z podwójnego nazwiska, w którym nazwa herbu właśnie, czyli rodowe zawołanie, poprzedzało nazwisko rodzinne, i robiło co mogło, by się niczym nie wyróżniać.

źródło: NKJP: Snobizm..., Dziennik Polski - Kultura, 2002-10-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zawołanie	zawołania
D.	zawołania	zawołań
C.	zawołaniu	zawołaniom
B.	zawołanie	zawołania
N.	zawołaniem	zawołaniami
Ms.	zawołaniu	zawołaniach
W.	zawołanie	zawołania

5. małpy

Definicja

głos niektórych zwierząt lub ptaków

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

Połączenia

małpie, ptasie zawołania

Cytaty

	Obserwacje Seyfartha wskazują więc, że małpie zawołania należy traktować jak coś na kształt protowyrazów. źródło: NKJP: Joanna Komorowska: OPIERZENI, OWŁOSIENI, MYŚLĄCY, Gazeta Wyborcza, 1997-02-14
	Pewien gatunek sowy – Ninox connivens, znany z wydawania bardzo głośnych odgłosów [...]. Charakterystyczne jest to, że zawołania tego ptaka przypominają krzyki kobiety lub dziecka. źródło: NKJP: Lord Ag.Ent: Bunyip, Wikipedia.pl, 2009-02-04
	Czasami o tej porze przypomni się coś takiemu kosowi i zacznie znienacka śpiewać. I to prawie wszystko co teraz można usłyszeć w lesie, nie licząc tęsknych zawołań jastrzębi, kań czy myszołowów. źródło: NKJP: Zygmunt SZYCH: Ranny ptaszek w lesie, Gazeta Krakowska, 2001-07-04
	Otaczał ich ogromny, sosnowy las, tyle że sosny po obu stronach, na poboczu, przetkane były brzozami. [...] Pełno ptasich zawołań, gwizdów, pokrzykiwań i pisków - jak w każde czerwcowe popołudnie. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Pan Tu i Pan Tam, 1996
	Wisła - prawdziwy cud natury. A przecież kiedy uda mi się czasem bardzo wczesnym rankiem znaleźć nad jej brzegiem – to słyszę pluski wody bryzganej przez kąpiące się ptactwo, dziesiątki ptasich zawołań i odezwań, widzę mgłę unoszącą się nad tonią, a pod nią, na wodzie i na wydmach, ukazuje się ptasi balet w swej porannej toalecie. źródło: NKJP: Andrzej Panieczko: Wisła - rzeka śmieci? Na wandali nie ma rady..., Gazeta Tczewska, 2008-01-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zawołanie	zawołania
D.	zawołania	zawołań
C.	zawołaniu	zawołaniom
B.	zawołanie	zawołania
N.	zawołaniem	zawołaniami
Ms.	zawołaniu	zawołaniach
W.	zawołanie	zawołania

6. na psa

Definicja

pseudonim, przezwisko lub imię zwierzęcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Cytaty

Wspomnijmy i my - 10 lutego minęło bowiem sześćdziesiąt lat od śmierci poczciwego Stanisława Karpowicza, znanego w Zakopanem pod zawołaniem „Karp, który prowadził restaurację Przełęcz”.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Kuchmistrz osobliwy, Tygodnik Podhalański, 1996

[...] zawołanie psa jest skuteczne, jeśli posiada drżące „r”.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009

Kot nie reaguje na zawołania, chadza własnymi drogami.

źródło: NKJP: Kazimierz Netka: Mruczek z domowych pieleszy, Dziennik Bałtycki, 2000-03-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zawołanie	zawołania
D.	zawołania	zawołań
C.	zawołaniu	zawołaniom
B.	zawołanie	zawołania
N.	zawołaniem	zawołaniami
Ms.	zawołaniu	zawołaniach
W.	zawołanie	zawołania

Frazeologizmy

jak na zawołanie
na zawołanie I
na zawołanie II

Data ostatniej modyfikacji: 26.03.2018