Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. dziać
1. farszem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | faszerować | |
| hiperonimy: | napełniać |
Połączenia
- nadziewać bażanta, gęś, indyka, kaczkę, kalarepę, kapustę, karczek, kiełbaski, knedle, kurczaka, naleśniki, oliwki, paprykę, pączki, pierogi, polędwicę, przepiórki, pyzy, roladki, schab
- nadziewać baraniną, bekonem, boczkiem, ciastem, cielęciną, daktylami, farszem, grzybami, jabłkami, kapustą, kaszą, konfiturą, kurkami, masą, mięsem, orzechami, owocami, powidłami, rodzynkami, ryżem, serem, soczewicą, szpinakiem, śliwkami, truflami, twarogiem, warzywami, wątróbką, ziołami
- nadziewać i zaszywać; przyprawiać i nadziewać, rozwałkować i nadziewać
- nadziewany kabaczek, karp, łosoś, mostek cielęcy, udziec barani; nadziewana cielęcina, czekolada, kaczka, kura, ryba, rzepa; nadziewane banany, batoniki, cukierki, czekoladki, jajka, karmelki, kluski, nóżki cielęce, pierniczki, pralinki, rydze, śliwki, trufle, ziemniaki
Cytaty
|
Mam niespokojną krew. Mieszanina grecko-polska. [...] Męża z początku to fascynowało. Ale potem okazało się, że tak naprawdę pragnie żonki, która będzie mu nadziewała schab śliwkami i prasowała koszule. źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004 |
|
|
- To będzie „pstrąg pieprzny i nielegalny” - tłumaczył kierownik 2-osobowej załogi. - Nadziewamy go specjalnym sosem zrobionym z jogurtu, serka i zielonego pieprzu. źródło: NKJP: (DŁ): Grilowany kark Engela, Dziennik Polski - Kraków, 2002-06-17 |
|
|
Do ugotowanej kaszy dodajemy uduszone z cebulą grzyby [...], przyprawy, sól. Wszystko dokładnie mieszamy, lekko prażymy na patelni i tak przygotowanym farszem nadziewamy krokiety. źródło: NKJP: Stanisława Olko: Makrobiotyka w polskiej kuchni, czyli powrót do dawnego naturalnego sposobu odżywiania, 1993 |
|
|
Bez gryczanej kaszy - i oczywiście majeranku! - trudno sobie wyobrazić nadziewane prosię, powinna ona też wypełniać klasyczne kaszanki. źródło: NKJP: Smakosz: Kipi kasza, Dziennik Polski - Pejzaż, 2001-03-17 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nadziewam |
nadziewamy |
|||
| 2 os. |
nadziewasz |
nadziewacie |
|||
| 3 os. |
nadziewa |
nadziewają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nadziewałem +(e)m nadziewał |
nadziewałam +(e)m nadziewała |
nadziewałom +(e)m nadziewało |
nadziewaliśmy +(e)śmy nadziewali |
nadziewałyśmy +(e)śmy nadziewały |
| 2 os. |
nadziewałeś +(e)ś nadziewał |
nadziewałaś +(e)ś nadziewała |
nadziewałoś +(e)ś nadziewało |
nadziewaliście +(e)ście nadziewali |
nadziewałyście +(e)ście nadziewały |
| 3 os. |
nadziewał |
nadziewała |
nadziewało |
nadziewali |
nadziewały |
bezosobnik: nadziewano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę nadziewał będę nadziewać |
będę nadziewała będę nadziewać |
będę nadziewało będę nadziewać |
będziemy nadziewali będziemy nadziewać |
będziemy nadziewały będziemy nadziewać |
| 2 os. |
będziesz nadziewał będziesz nadziewać |
będziesz nadziewała będziesz nadziewać |
będziesz nadziewało będziesz nadziewać |
będziecie nadziewali będziecie nadziewać |
będziecie nadziewały będziecie nadziewać |
| 3 os. |
będzie nadziewał będzie nadziewać |
będzie nadziewała będzie nadziewać |
będzie nadziewało będzie nadziewać |
będą nadziewali będą nadziewać |
będą nadziewały będą nadziewać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nadziewajmy |
|
| 2 os. |
nadziewaj |
nadziewajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nadziewałbym bym nadziewał |
nadziewałabym bym nadziewała |
nadziewałobym bym nadziewało |
nadziewalibyśmy byśmy nadziewali |
nadziewałybyśmy byśmy nadziewały |
| 2 os. |
nadziewałbyś byś nadziewał |
nadziewałabyś byś nadziewała |
nadziewałobyś byś nadziewało |
nadziewalibyście byście nadziewali |
nadziewałybyście byście nadziewały |
| 3 os. |
nadziewałby by nadziewał |
nadziewałaby by nadziewała |
nadziewałoby by nadziewało |
nadziewaliby by nadziewali |
nadziewałyby by nadziewały |
bezosobnik: nadziewano by
bezokolicznik: nadziewać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
nadziewając
gerundium: nadziewanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nadziewanie |
nadziewania |
| D. | nadziewania |
nadziewań |
| C. | nadziewaniu |
nadziewaniom |
| B. | nadziewanie |
nadziewania |
| N. | nadziewaniem |
nadziewaniami |
| Ms. | nadziewaniu |
nadziewaniach |
| W. | nadziewanie |
nadziewania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: nadziewający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nadziewający |
nadziewający |
nadziewający |
nadziewające |
nadziewająca |
| D. | nadziewającego |
nadziewającego |
nadziewającego |
nadziewającego |
nadziewającej |
| C. | nadziewającemu |
nadziewającemu |
nadziewającemu |
nadziewającemu |
nadziewającej |
| B. | nadziewającego |
nadziewającego |
nadziewający |
nadziewające |
nadziewającą |
| N. | nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającą |
| Ms. | nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nadziewający |
nadziewający |
nadziewające |
nadziewające |
| D. | nadziewających |
nadziewających |
nadziewających |
nadziewających |
| C. | nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
| B. | nadziewających |
nadziewających |
nadziewających |
nadziewające |
| N. | nadziewającymi |
nadziewającymi |
nadziewającymi |
nadziewającymi |
| Ms. | nadziewających |
nadziewających |
nadziewających |
nadziewających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: nadziewany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nadziewany |
nadziewany |
nadziewany |
nadziewane |
nadziewana |
| D. | nadziewanego |
nadziewanego |
nadziewanego |
nadziewanego |
nadziewanej |
| C. | nadziewanemu |
nadziewanemu |
nadziewanemu |
nadziewanemu |
nadziewanej |
| B. | nadziewanego |
nadziewanego |
nadziewany |
nadziewane |
nadziewaną |
| N. | nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewaną |
| Ms. | nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nadziewani |
nadziewani |
nadziewane |
nadziewane |
| D. | nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewanych |
| C. | nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
| B. | nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewane |
| N. | nadziewanymi |
nadziewanymi |
nadziewanymi |
nadziewanymi |
| Ms. | nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewanych |
odpowiednik aspektowy: nadziać
Składnia
| Rzosobowy | + | nadziewać | + |
CO +
CZYM
|
2. na rożen
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- nadziewać szynkę
- nadziewać na bagnet, na dzidę, na haczyk, na gałęzie, na pal, na patyk, na widelec, na widły, na zapałkę
- potrafić nadziewać
- nadziewać i ogryzać; ciąć na kawałki i nadziewać
Cytaty
|
Przydał się ten urlop w okresie żniw! Roboty w bród, a Ernst jest młody i silny, zgrabnie nadziewa snopy na widły i lekko, bez wysiłku ładuje wóz jeden po drugim. źródło: NKJP: Ida Fink: Ślady, 1996 |
|
|
Gąsiorki to przemiłe ptaki, które mają zwyczaj nadziewać swe ofiary na kolce krzewów. źródło: NKJP: Adam Wajrak: Wajrak wczuwa się w duszę samca dzierzby gąsiorka, Gazeta Wyborcza, 1997-08-12 |
|
|
Na jego widok z legowiska na pniu zerwała się czarna pantera. Zaczęła krążyć niespokojnie w poprzek zamknięcia, bijąc ogonem. Mężczyzna podszedł pod klatkę i nadziewając krwawe kawały na metalowy szpikulec rzucał je zwierzęciu. źródło: NKJP: Roman Praszyński: Jajojad, 1998 |
|
|
Przepoławiam owoc awokado (wzdłuż), wyjmuję pestkę (nadziewając ją jednym uderzeniem na nóż), kroję w ćwiartki, zdejmuję skórkę (można łyżką). źródło: NKJP: Kurt Scheller: Lato, czyli lekko i łatwo, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1997-06-20 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nadziewam |
nadziewamy |
|||
| 2 os. |
nadziewasz |
nadziewacie |
|||
| 3 os. |
nadziewa |
nadziewają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nadziewałem +(e)m nadziewał |
nadziewałam +(e)m nadziewała |
nadziewałom +(e)m nadziewało |
nadziewaliśmy +(e)śmy nadziewali |
nadziewałyśmy +(e)śmy nadziewały |
| 2 os. |
nadziewałeś +(e)ś nadziewał |
nadziewałaś +(e)ś nadziewała |
nadziewałoś +(e)ś nadziewało |
nadziewaliście +(e)ście nadziewali |
nadziewałyście +(e)ście nadziewały |
| 3 os. |
nadziewał |
nadziewała |
nadziewało |
nadziewali |
nadziewały |
bezosobnik: nadziewano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę nadziewał będę nadziewać |
będę nadziewała będę nadziewać |
będę nadziewało będę nadziewać |
będziemy nadziewali będziemy nadziewać |
będziemy nadziewały będziemy nadziewać |
| 2 os. |
będziesz nadziewał będziesz nadziewać |
będziesz nadziewała będziesz nadziewać |
będziesz nadziewało będziesz nadziewać |
będziecie nadziewali będziecie nadziewać |
będziecie nadziewały będziecie nadziewać |
| 3 os. |
będzie nadziewał będzie nadziewać |
będzie nadziewała będzie nadziewać |
będzie nadziewało będzie nadziewać |
będą nadziewali będą nadziewać |
będą nadziewały będą nadziewać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nadziewajmy |
|
| 2 os. |
nadziewaj |
nadziewajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nadziewałbym bym nadziewał |
nadziewałabym bym nadziewała |
nadziewałobym bym nadziewało |
nadziewalibyśmy byśmy nadziewali |
nadziewałybyśmy byśmy nadziewały |
| 2 os. |
nadziewałbyś byś nadziewał |
nadziewałabyś byś nadziewała |
nadziewałobyś byś nadziewało |
nadziewalibyście byście nadziewali |
nadziewałybyście byście nadziewały |
| 3 os. |
nadziewałby by nadziewał |
nadziewałaby by nadziewała |
nadziewałoby by nadziewało |
nadziewaliby by nadziewali |
nadziewałyby by nadziewały |
bezosobnik: nadziewano by
bezokolicznik: nadziewać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
nadziewając
gerundium: nadziewanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nadziewanie |
nadziewania |
| D. | nadziewania |
nadziewań |
| C. | nadziewaniu |
nadziewaniom |
| B. | nadziewanie |
nadziewania |
| N. | nadziewaniem |
nadziewaniami |
| Ms. | nadziewaniu |
nadziewaniach |
| W. | nadziewanie |
nadziewania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: nadziewający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nadziewający |
nadziewający |
nadziewający |
nadziewające |
nadziewająca |
| D. | nadziewającego |
nadziewającego |
nadziewającego |
nadziewającego |
nadziewającej |
| C. | nadziewającemu |
nadziewającemu |
nadziewającemu |
nadziewającemu |
nadziewającej |
| B. | nadziewającego |
nadziewającego |
nadziewający |
nadziewające |
nadziewającą |
| N. | nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającą |
| Ms. | nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nadziewający |
nadziewający |
nadziewające |
nadziewające |
| D. | nadziewających |
nadziewających |
nadziewających |
nadziewających |
| C. | nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
nadziewającym |
| B. | nadziewających |
nadziewających |
nadziewających |
nadziewające |
| N. | nadziewającymi |
nadziewającymi |
nadziewającymi |
nadziewającymi |
| Ms. | nadziewających |
nadziewających |
nadziewających |
nadziewających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: nadziewany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nadziewany |
nadziewany |
nadziewany |
nadziewane |
nadziewana |
| D. | nadziewanego |
nadziewanego |
nadziewanego |
nadziewanego |
nadziewanej |
| C. | nadziewanemu |
nadziewanemu |
nadziewanemu |
nadziewanemu |
nadziewanej |
| B. | nadziewanego |
nadziewanego |
nadziewany |
nadziewane |
nadziewaną |
| N. | nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewaną |
| Ms. | nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nadziewane |
nadziewane |
||
| D. | nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewanych |
| C. | nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
nadziewanym |
| B. | nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewane |
| N. | nadziewanymi |
nadziewanymi |
nadziewanymi |
nadziewanymi |
| Ms. | nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewanych |
nadziewanych |
odpowiednik aspektowy: nadziać
Składnia
| Rzosobowy | + | nadziewać | + |
CO +
na CO
|