Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | dopełniacz |
dopełniacze |
|
| D. | dopełniacza |
dopełniaczy przestarz. dopełniaczów |
|
| C. | dopełniaczowi |
dopełniaczom |
|
| B. | dopełniacz |
dopełniacze |
|
| N. | dopełniaczem |
dopełniaczami |
|
| Ms. | dopełniaczu |
dopełniaczach |
|
| W. | dopełniaczu |
dopełniacze |
Pochodzenie
Zob. dopełniać
1. w gramatyce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język
Połączenia
- dopełniacz saksoński
- dopełniacz leksemu, rzeczownika; liczby mnogiej /l.mn., liczby pojedynczej /l.p. / l.poj.
- dopełniacz od imion, od nazw
- biernik i dopełniacz, mianownik i dopełniacz
Cytaty
|
Julian Schramm, podówczas docent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, stał się mieszkańcem Olchowy (tak brzmi - uświęcony miejscową tradycją - dopełniacz od nazwy Olchowa) po ślubie z dziedziczką 50-hektarowych dóbr Józefą Bugiel. źródło: NKJP: (SWED): Olchowa i olchowski ród, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2001-10-27 |
|
|
Przy pasywizacji dopełnienie bliższe staje się podmiotem zdania; - typowym przypadkiem fleksyjnym jest dla dopełnienia bliższego biernik. - w zdaniu zaprzeczonym biernik zostaje zastąpiony przez dopełniacz. źródło: NKJP: Alicja Nagórko: Zarys gramatyki języka polskiego, 1996 |
|
|
Jeżeli nazwa ulicy jest związana z rzeczownikiem, stosujemy tę nazwę w formie dopełniacza - mówimy zatem plac Wolności. źródło: NKJP: Paweł Newerla: Nazwy naszych ulic, Nowiny Raciborskie, 2005-05-10 |
|
|
Tak samo oceniam dopuszczenie do oficjalnego obiegu zapisów pineska (z realnym dopełniaczem liczby mnogiej pinesek; postać pinezek, zalecana przez wszystkie dotychczasowe leksykony, całkowicie rozmijała się z powszechnymi odczuciami) źródło: NKJP: Jan Miodek: Nowy słownik ortograficzny PWN\„ zawiera około 125 tysięcy haseł i jest nie tylko największym, Gazeta Wyborcza - KSIĄŻKI, 1997-02-12 |
|
|
Program rozpoznaje derywaty, formy ciągłe, liczby mnogie, dopełniacze saksońskie, formy z końcówką -ed czy -less i -ness, ale mimo to uzyskiwany przekład pozostawia wiele do życzenia. źródło: NKJP: Marek Winkler: (Nie)wierny Translator, 2002 |
Skróty
2. w osoczu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe
Połączenia
- układ, system dopełniacza
Cytaty
|
Przeciwciała jako takie nie mogą wpływać niszcząco na komórkę patogennego mikroorganizmu lub pasożyta, ale mogą uruchomić dopełniacz, który tego dokona. źródło: NKJP: CommonsDelinker: Układ dopełniacza, Wikipedia.pl, 2009-03-12 |
|
|
W reakcji odrzutu istotną rolę odgrywają również przeciwciała, które: • niszczą śródbłonek, uczestnicząc w reakcji cytotoksyczności komórkowej zależnej od przeciwciał, • aktywują układ krzepnięcia, • aktywują układ dopełniacza (wydzielanie prozapalnych cząsteczek C3a i C5a). źródło: NKJP: Jacek Grzybowski: Biologia rany oparzeniowej, 2001 |
|
|
W momencie wystąpienia obrzęku leczeniem z wyboru jest podanie świeżego osocza lub dożylnie brakującego czynnika dopełniacza (C1). źródło: NKJP: Danuta Myłek: Alergie, 2001 |
3. w bilansie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- dopełniacz w bilansie
Cytaty
|
[...] zarówno węgiel kamienny, jak i paliwa płynne zostały sprowadzone do roli dopełniaczy w krajowym bilansie paliwowo-energetycznym. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 27.09.1996 |
|
|
Stawia to węgiel kamienny i węgiel brunatny w sytuacji bycia dopełniaczami w bilansie paliwowo-energetycznym. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 04.06.1998 |