UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spuścić się

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. puścić

1. na linie

Definicja

trzymając się czegoś, przemieścić się w dół

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  opuścić się

Połączenia

  • spuścić się na linie
  • spuścić się po gzymsie, po linie, po rynnie, po sznurku
  • spuścić się w dół
  • spuścić się z pierwszego piętra

Cytaty

Zgodnie z planem mieli załadować się na wagoniki wracające do kopalni i razem z nimi spuścić się na dół.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Ostrożnie spuścił się po drabinie na ziemię i usiadł obok brata.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem, 2005

Kiedy po raz pierwszy spuścił się z dachu na linie i spojrzał w dół - zmartwiał.

źródło: NKJP: Leszek K. Talko: Przemysłowi alpiniści, Gazeta Wyborcza, 1993-05-19

Ponieważ nie dało się go ściągnąć z powrotem na pomost mostu, więc strażak spuścił się do niego z linką ratowniczą, by go zabezpieczyć.

źródło: NKJP: (J.ŚW): Zawisł pod mostem, Dziennik Polski, 2005-04-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spuszczę się
spuścimy się
2 os. spuścisz się
spuścicie się
3 os. spuści się
spuszczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spuściłem się
+(e)m się spuścił
spuściłam się
+(e)m się spuściła
spuściłom się
+(e)m się spuściło
spuściliśmy się
+(e)śmy się spuścili
spuściłyśmy się
+(e)śmy się spuściły
2 os. spuściłeś się
+(e)ś się spuścił
spuściłaś się
+(e)ś się spuściła
spuściłoś się
+(e)ś się spuściło
spuściliście się
+(e)ście się spuścili
spuściłyście się
+(e)ście się spuściły
3 os. spuścił się
spuściła się
spuściło się
spuścili się
spuściły się

bezosobnik: spuszczono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spuśćmy się
2 os. spuść się
spuśćcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spuściłbym się
bym się spuścił
spuściłabym się
bym się spuściła
spuściłobym się
bym się spuściło
spuścilibyśmy się
byśmy się spuścili
spuściłybyśmy się
byśmy się spuściły
2 os. spuściłbyś się
byś się spuścił
spuściłabyś się
byś się spuściła
spuściłobyś się
byś się spuściło
spuścilibyście się
byście się spuścili
spuściłybyście się
byście się spuściły
3 os. spuściłby się
by się spuścił
spuściłaby się
by się spuściła
spuściłoby się
by się spuściło
spuściliby się
by się spuścili
spuściłyby się
by się spuściły

bezosobnik: spuszczono by się

bezokolicznik: spuścić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spuściwszy się

gerundium: spuszczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spuszczenie się
spuszczenia się
D. spuszczenia się
spuszczeń się
C. spuszczeniu się
spuszczeniom się
B. spuszczenie się
spuszczenia się
N. spuszczeniem się
spuszczeniami się
Ms. spuszczeniu się
spuszczeniach się
W. spuszczenie się
spuszczenia się

odpowiednik aspektowy: spuszczać się

Składnia

Rzżywotny + spuścić się +
GDZIE + (na CZYM | po CZYM)

2. na los

Definicja

książk. 
zgodzić się, że bieg wydarzeń w określonej sprawie będzie zależał tylko od działania osoby lub rzeczy albo zjawiska wskazanego następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zdać się

Połączenia

  • spuścić się na los

Cytaty

Proszę - rzekł wstając i prostując się w całej okazałości - spuścić się na mnie z całym zaufaniem.

źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Słowa obcego, 1998

Żeśmy z Piasta albo z Kraka… Dwóch praojców mamy? Czemu?! [...] Ja w wątpliwość tę nie wynikam – Spuśćmy się na genetyka!

źródło: NKJP: Paweł Szumiwierzbicki: Bajki z buszu, Gazeta Krakowska, 2006-12-29

Krótko mówiąc - zamiast spuścić się na czucie i wiarę, wziąłem szkiełko i oko [...] i policzyłem ile by mnie ten dzień bez samochodu kosztował.

źródło: NKJP: Włodzimierz Zapart: Fiku-miku w magistraciku, Gazeta Krakowska, 2003-09-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spuszczę się
spuścimy się
2 os. spuścisz się
spuścicie się
3 os. spuści się
spuszczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spuściłem się
+(e)m się spuścił
spuściłam się
+(e)m się spuściła
spuściłom się
+(e)m się spuściło
spuściliśmy się
+(e)śmy się spuścili
spuściłyśmy się
+(e)śmy się spuściły
2 os. spuściłeś się
+(e)ś się spuścił
spuściłaś się
+(e)ś się spuściła
spuściłoś się
+(e)ś się spuściło
spuściliście się
+(e)ście się spuścili
spuściłyście się
+(e)ście się spuściły
3 os. spuścił się
spuściła się
spuściło się
spuścili się
spuściły się

bezosobnik: spuszczono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spuśćmy się
2 os. spuść się
spuśćcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spuściłbym się
bym się spuścił
spuściłabym się
bym się spuściła
spuściłobym się
bym się spuściło
spuścilibyśmy się
byśmy się spuścili
spuściłybyśmy się
byśmy się spuściły
2 os. spuściłbyś się
byś się spuścił
spuściłabyś się
byś się spuściła
spuściłobyś się
byś się spuściło
spuścilibyście się
byście się spuścili
spuściłybyście się
byście się spuściły
3 os. spuściłby się
by się spuścił
spuściłaby się
by się spuściła
spuściłoby się
by się spuściło
spuściliby się
by się spuścili
spuściłyby się
by się spuściły

bezosobnik: spuszczono by się

bezokolicznik: spuścić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spuściwszy się

gerundium: spuszczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spuszczenie się
spuszczenia się
D. spuszczenia się
spuszczeń się
C. spuszczeniu się
spuszczeniom się
B. spuszczenie się
spuszczenia się
N. spuszczeniem się
spuszczeniami się
Ms. spuszczeniu się
spuszczeniach się
W. spuszczenie się
spuszczenia się

odpowiednik aspektowy: spuszczać się

Składnia

Rzosobowy + spuścić się +
na KOGO/CO

3. o mężczyźnie

Definicja

wulg. 
wydalić spermę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ejakulować

Cytaty

Odruchowo krzyknął, dochodząc, a Marianna jęknęła niemal boleśnie, kiedy gwałtownie z niej wyszedł i spuścił się wprost na podłogę.

źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spuszczę się
spuścimy się
2 os. spuścisz się
spuścicie się
3 os. spuści się
spuszczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spuściłem się
+(e)m się spuścił
spuściłam się
+(e)m się spuściła
spuściłom się
+(e)m się spuściło
spuściliśmy się
+(e)śmy się spuścili
spuściłyśmy się
+(e)śmy się spuściły
2 os. spuściłeś się
+(e)ś się spuścił
spuściłaś się
+(e)ś się spuściła
spuściłoś się
+(e)ś się spuściło
spuściliście się
+(e)ście się spuścili
spuściłyście się
+(e)ście się spuściły
3 os. spuścił się
spuściła się
spuściło się
spuścili się
spuściły się

bezosobnik: spuszczono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spuśćmy się
2 os. spuść się
spuśćcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spuściłbym się
bym się spuścił
spuściłabym się
bym się spuściła
spuściłobym się
bym się spuściło
spuścilibyśmy się
byśmy się spuścili
spuściłybyśmy się
byśmy się spuściły
2 os. spuściłbyś się
byś się spuścił
spuściłabyś się
byś się spuściła
spuściłobyś się
byś się spuściło
spuścilibyście się
byście się spuścili
spuściłybyście się
byście się spuściły
3 os. spuściłby się
by się spuścił
spuściłaby się
by się spuściła
spuściłoby się
by się spuściło
spuściliby się
by się spuścili
spuściłyby się
by się spuściły

bezosobnik: spuszczono by się

bezokolicznik: spuścić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spuściwszy się

gerundium: spuszczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spuszczenie się
spuszczenia się
D. spuszczenia się
spuszczeń się
C. spuszczeniu się
spuszczeniom się
B. spuszczenie się
spuszczenia się
N. spuszczeniem się
spuszczeniami się
Ms. spuszczeniu się
spuszczeniach się
W. spuszczenie się
spuszczenia się

odpowiednik aspektowy: spuszczać się

Składnia

Rzosobowy + spuścić się + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 21.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json