UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zamiar

Chronologizacja

1125, SStp
Prawdopodobnie inne znaczenie: 'danina solna'
Pierwotny zapis powstał zapewne w 1065 r., w czasach Bolesława Śmiałego (L. Bednarczuk, Najstarsze polskie słowa. Słownik chronologiczny języka polskiego do końca XIII wieku, 2007).

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zamiar
zamiary
D. zamiaru
zamiarów
C. zamiarowi
zamiarom
B. zamiar
zamiary
N. zamiarem
zamiarami
Ms. zamiarze
zamiarach
W. zamiarze
zamiary

Pochodzenie

Od: przedrostkowego czasownika zamierzyć (zob.); w st.pol. poświadczone znaczenie 'określony, ograniczony odcinek czegoś'; zob. mierzyć

Definicja

coś, co jakaś osoba zamierza zrobić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zamierzenie

Połączenia

  • szczery, szlachetny; ambitny; dziwny; agresywny, podstępny; konkretny, wyraźny; świadomy; pierwotny, początkowy; podobny zamiar; dobre, przyjazne; mordercze, najgorsze, niecne, nieprzyjazne, nieuczciwe, wojownicze, wrogie, zbrodnicze, złe; małżeńskie; niemieckie, polskie; prawdziwe, rzeczywiste, szczególne zamiary; zamiar artystyczny, twórczy; bezpośredni; zamiary Boże; matrymonialne; inwestycyjne; polityczne; wyborcze; samobójcze
  • zamiar ucieczki; powrotu, wyjazdu; dotarcia, pójścia, udania się, wejścia, wstąpienia dokądś; odwiedzenia; zaproszenia kogoś; kupienia, kupna czegoś; napisania, stworzenia, wykonania czegoś; zniszczenia czegoś; popełnienia przestępstwa, samobójstwa;autora, twórców; zamiary rządu, władz; nieprzyjaciela, przeciwnika, wroga; Niemców
  • zamiar i cel; zamiary i intencje, zamiary i plany, zamiary i postanowienia, zamiary i pragnienia
  • zamiar towarzyszył czemuś; istnienie zamiaru
  • dotyczący zamiaru
  • sprzyjać zamiarom
  • mieć, żywić; powziąć; deklarować, ogłosić, zgłosić; potwierdzić, wyrazić/wyrażać; poniechać, porzucić, zaniechać, zmienić; realizować, wykonać, zrealizować; ujawnić zamiar; odgadywać; przejrzeć; odkryć; ukryć zamiary; ustalenie, urzeczywistnienie zamiarów
  • odstąpić; odwieść kogoś od zamiaru; rezygnować, wycofać się, zrezygnować z zamiaru
  • działać z zamiarem
  • działać, trwać; utwierdzić kogoś w zamiarze

Cytaty

[...] zamiar popełnienia przestępstwa też jest ścigany przez prawo.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008

[...] wyjechałaś z zamiarem, by nigdy do Krakowa nie wrócić, [...].

źródło: NKJP: Witold Horwath: Seans, 1997

Rząd zgodził się na 30-procentowe podwyżki pensji dla górników i wycofał się z zamiaru zamknięcia kopalni.

źródło: NKJP: Monika Słowakiewicz: Rumunia, Gazeta Wyborcza, 1999-01-25

Mam zamiar wybrać się na safari do parku narodowego Serengetti bądź Ngoro Ngoro.

źródło: NKJP: (mim): Czas na Kilimandżaro, Dziennik Zachodni, 2007-09-08

Jednym z pierwszych warunków podejmowania prawidłowych postanowień przez właścicieli przedsiębiorstw prywatnych jest znajomość zamiarów władz państwowych.

źródło: NKJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005

Składnia

bez ograniczeń + zamiar +
CZEGO
bez ograniczeń + zamiar +
żeby ZDANIE | BEZOKOLICZNIK

Frazeologizmy

coś leży w czyichś zamiarach
ktoś ma poważne zamiary
ktoś mierzy siły na zamiary
ktoś mierzy zamiary na siły
ktoś mierzy zamiar podług sił
ktoś mierzy zamiary podług sił
ktoś nosi się z zamiarem
Data ostatniej modyfikacji: 29.10.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json