UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uparty

Chronologizacja

SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Uprzymiotnikowiony pierwotny imiesłów od przedrostkowego czasownika uprzeć (się); zob. uprzeć (się), przeć (przed siebie)

1.a człowiek

Definicja

taki, który nie zmienia swojego stanowiska, niezależnie od tego, czy ma rację

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

sparty

Połączenia

uparty chłop, człowiek, fanatyk, wielbiciel, zwolennik; uparta dziewczyna, kobieta; uparte dziecko
uparty w dążeniu do celu
uparty jak kozioł, jak osioł, jak wół
uparty i ambitny, uparty i cierpliwy, uparty i konsekwentny, uparty i krnąbrny, uparty i odważny, uparty i pracowity, uparty i zawzięty; twardy i uparty
bardzo, niezwykle, strasznie, wyjątkowo uparty

Cytaty

	[...] była wyjątkowo upartą dziewczyną. Postanowiła, że wyjedzie do Ameryki na studia i postawiła na swoim. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999
	Na poboczu stoją ciężkie maszyny drogowe: uparci ludzie raz jeszcze mają zamiar naprawić to, co zniszczyła natura. źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997
	Był zawsze upartym, konsekwentnym i zdeklarowanym przeciwnikiem naszego ustroju, naszego systemu politycznego i filozofii politycznej marksizmu. źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998
	Sam Marcel Bich, którego amerykańska prasa nazywała przedsiębiorcą upartym jak osioł, nie udzielał wywiadów, nie pozwalał się fotografować, pasjami oddawał się żeglarstwu i dożył późnej starości jako szczęśliwy ojciec dziesięciorga dzieci. źródło: NKJP: Piotr Stasiak: Raz, a dobrze, Polityka, 2006-12-23

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uparty	uparty	uparty	uparte	uparta
D.	upartego	upartego	upartego	upartego	upartej
C.	upartemu	upartemu	upartemu	upartemu	upartej
B.	upartego	upartego	uparty	uparte	upartą
N.	upartym	upartym	upartym	upartym	upartą
Ms.	upartym	upartym	upartym	upartym	upartej
W.	uparty	uparty	uparty	uparte	uparta

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uparci	uparci	uparte	uparte
D.	upartych	upartych	upartych	upartych
C.	upartym	upartym	upartym	upartym
B.	upartych	upartych	upartych	uparte
N.	upartymi	upartymi	upartymi	upartymi
Ms.	upartych	upartych	upartych	upartych
W.	uparci	uparci	uparte	uparte

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	upartszy	upartszy	upartszy	upartsze	upartsza
D.	upartszego	upartszego	upartszego	upartszego	upartszej
C.	upartszemu	upartszemu	upartszemu	upartszemu	upartszej
B.	upartszego	upartszego	upartszy	upartsze	upartszą
N.	upartszym	upartszym	upartszym	upartszym	upartszą
Ms.	upartszym	upartszym	upartszym	upartszym	upartszej
W.	upartszy	upartszy	upartszy	upartsze	upartsza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	upartsi	upartsi	upartsze	upartsze
D.	upartszych	upartszych	upartszych	upartszych
C.	upartszym	upartszym	upartszym	upartszym
B.	upartszych	upartszych	upartszych	upartsze
N.	upartszymi	upartszymi	upartszymi	upartszymi
Ms.	upartszych	upartszych	upartszych	upartszych
W.	upartsi	upartsi	upartsze	upartsze

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

1.b działalność

Definicja

właściwy komuś, kto nie zmienia swojego stanowiska, niezależnie od tego, czy ma rację

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

uparta działalność, praca; obrona, walka; chęć, wola; uparte spojrzenie; uparte poszukiwania
uparte milczenie; dążenie, trzymanie się czegoś, trwanie

Cytaty

	Uparte dążenie Litwinów do niepodległości odniosło zwycięstwo. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Jestem tutaj po 52 latach, Gazeta Wyborcza, 1992-05-29
	Jedyne działanie mające sens, to bić się na miejscu i wytrwać w upartej obronie, mimo że stopniowo w różnych miejscach będzie się ona kruszyć. źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999
	Stał, nie uciekał i tylko wyciągał szyję, patrząc tępym i upartym spojrzeniem na Niemca. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1975
	[...] nieformalna edukacja połączona z talentem, a także mrówczą pracą i upartymi poszukiwaniami doprowadziła Czekaja do efektów mierzonych profesjonalną miarą. źródło: NKJP: Od pejzażu po abstrakcję, Dziennik Polski, 2002-03-14

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uparty	uparty	uparty	uparte	uparta
D.	upartego	upartego	upartego	upartego	upartej
C.	upartemu	upartemu	upartemu	upartemu	upartej
B.	upartego	upartego	uparty	uparte	upartą
N.	upartym	upartym	upartym	upartym	upartą
Ms.	upartym	upartym	upartym	upartym	upartej
W.	uparty	uparty	uparty	uparte	uparta

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uparci	uparci	uparte	uparte
D.	upartych	upartych	upartych	upartych
C.	upartym	upartym	upartym	upartym
B.	upartych	upartych	upartych	uparte
N.	upartymi	upartymi	upartymi	upartymi
Ms.	upartych	upartych	upartych	upartych
W.	uparci	uparci	uparte	uparte

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	upartszy	upartszy	upartszy	upartsze	upartsza
D.	upartszego	upartszego	upartszego	upartszego	upartszej
C.	upartszemu	upartszemu	upartszemu	upartszemu	upartszej
B.	upartszego	upartszego	upartszy	upartsze	upartszą
N.	upartszym	upartszym	upartszym	upartszym	upartszą
Ms.	upartszym	upartszym	upartszym	upartszym	upartszej
W.	upartszy	upartszy	upartszy	upartsze	upartsza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	upartsi	upartsi	upartsze	upartsze
D.	upartszych	upartszych	upartszych	upartszych
C.	upartszym	upartszym	upartszym	upartszym
B.	upartszych	upartszych	upartszych	upartsze
N.	upartszymi	upartszymi	upartszymi	upartszymi
Ms.	upartszych	upartszych	upartszych	upartszych
W.	upartsi	upartsi	upartsze	upartsze

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

2. nadzieja

Definicja

taki, który utrzymuje się przez długi czas

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

uparta myśl, nadzieja, wiara; uparte pogłoski

Cytaty

	Od pewnego czasu krążyły uparte pogłoski, że w okolicach listopada obecny komendant zostanie odwołany. źródło: NKJP: Janina Paradowska: Komendant na komendę, Polityka, 2003-10-25
	W każdym czynie bohaterów Wiecha była uparta myśl o przetrwaniu, a także bezbrzeżna pogarda dla narzuconej władzy mimo jej grozy i kulomiotów. źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998
	To dziwne, że można, tak sobie, ni z tego, ni z owego, przekreślić i rozpacz, i beznadzieję, i upartą wiarę, że coś się odmieni, że potrafię zniszczyć mur, który wyrósł między nami. źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1996
	Czas wojny spędził Słonimski na emigracji: najpierw w Paryżu, potem w Londynie. W tej epoce „Alarmu”, który ogłosił dla siebie i rodaków, świadomość grozy mieszała się z upartą nadzieją. źródło: NKJP: Wspomnienia, Gazeta Wyborcza, 1993-12-03

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	uparty	uparty	uparty	uparte	uparta
D.	upartego	upartego	upartego	upartego	upartej
C.	upartemu	upartemu	upartemu	upartemu	upartej
B.	upartego	upartego	uparty	uparte	upartą
N.	upartym	upartym	upartym	upartym	upartą
Ms.	upartym	upartym	upartym	upartym	upartej
W.	uparty	uparty	uparty	uparte	uparta

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	uparci	uparci	uparte	uparte
D.	upartych	upartych	upartych	upartych
C.	upartym	upartym	upartym	upartym
B.	upartych	upartych	upartych	uparte
N.	upartymi	upartymi	upartymi	upartymi
Ms.	upartych	upartych	upartych	upartych
W.	uparci	uparci	uparte	uparte

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	upartszy	upartszy	upartszy	upartsze	upartsza
D.	upartszego	upartszego	upartszego	upartszego	upartszej
C.	upartszemu	upartszemu	upartszemu	upartszemu	upartszej
B.	upartszego	upartszego	upartszy	upartsze	upartszą
N.	upartszym	upartszym	upartszym	upartszym	upartszą
Ms.	upartszym	upartszym	upartszym	upartszym	upartszej
W.	upartszy	upartszy	upartszy	upartsze	upartsza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	upartsi	upartsi	upartsze	upartsze
D.	upartszych	upartszych	upartszych	upartszych
C.	upartszym	upartszym	upartszym	upartszym
B.	upartszych	upartszych	upartszych	upartsze
N.	upartszymi	upartszymi	upartszymi	upartszymi
Ms.	upartszych	upartszych	upartszych	upartszych
W.	upartsi	upartsi	upartsze	upartsze

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

Data ostatniej modyfikacji: 31.01.2014