Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. trząść
1. z pyłu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | oczyszczać się, osuszać się |
Połączenia
- otrząsać się z błota, z kurzu, z liści, z piasku, z trawy, z wody, ze śniegu
- otrząsać się energicznie
Cytaty
|
Przywiązał łódkę do oszronionego pala i razem z Nase, otrząsającym się z szadzi, wyskoczył na brzeg. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Podręcznik do ludzi: tom 1 i ostatni – Czaszka, 1996 |
|
|
Przemarznięci, dygocący z zimna, otrząsając się z liści i igliwia, wyszliśmy z lasu w pola wchodzące z pagórka na pagórek. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1967 |
|
|
Nabierał wody w dłonie, oblewał twarz, ramiona, nacierał brzuch i boki i parskał, postękiwał i otrząsał się jak pies. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009 |
|
|
Zwabiony hałasem zjawił się „Aleksiej-Paskariej” i pogroził przestraszonej Łarysie, a potem zaśmiał się z Tatiany, która otrząsała się z paskudnej kąpieli. źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
otrząsam się |
otrząsamy się |
|||
| 2 os. |
otrząsasz się |
otrząsacie się |
|||
| 3 os. |
otrząsa się |
otrząsają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
otrząsałem się +(e)m się otrząsał |
otrząsałam się +(e)m się otrząsała |
otrząsałom się +(e)m się otrząsało |
otrząsaliśmy się +(e)śmy się otrząsali |
otrząsałyśmy się +(e)śmy się otrząsały |
| 2 os. |
otrząsałeś się +(e)ś się otrząsał |
otrząsałaś się +(e)ś się otrząsała |
otrząsałoś się +(e)ś się otrząsało |
otrząsaliście się +(e)ście się otrząsali |
otrząsałyście się +(e)ście się otrząsały |
| 3 os. |
otrząsał się |
otrząsała się |
otrząsało się |
otrząsali się |
otrząsały się |
bezosobnik: otrząsano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się otrząsał będę się otrząsać |
będę się otrząsała będę się otrząsać |
będę się otrząsało będę się otrząsać |
będziemy się otrząsali będziemy się otrząsać |
będziemy się otrząsały będziemy się otrząsać |
| 2 os. |
będziesz się otrząsał będziesz się otrząsać |
będziesz się otrząsała będziesz się otrząsać |
będziesz się otrząsało będziesz się otrząsać |
będziecie się otrząsali będziecie się otrząsać |
będziecie się otrząsały będziecie się otrząsać |
| 3 os. |
będzie się otrząsał będzie się otrząsać |
będzie się otrząsała będzie się otrząsać |
będzie się otrząsało będzie się otrząsać |
będą się otrząsali będą się otrząsać |
będą się otrząsały będą się otrząsać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
otrząsajmy się |
|
| 2 os. |
otrząsaj się |
otrząsajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
otrząsałbym się bym się otrząsał |
otrząsałabym się bym się otrząsała |
otrząsałobym się bym się otrząsało |
otrząsalibyśmy się byśmy się otrząsali |
otrząsałybyśmy się byśmy się otrząsały |
| 2 os. |
otrząsałbyś się byś się otrząsał |
otrząsałabyś się byś się otrząsała |
otrząsałobyś się byś się otrząsało |
otrząsalibyście się byście się otrząsali |
otrząsałybyście się byście się otrząsały |
| 3 os. |
otrząsałby się by się otrząsał |
otrząsałaby się by się otrząsała |
otrząsałoby się by się otrząsało |
otrząsaliby się by się otrząsali |
otrząsałyby się by się otrząsały |
bezosobnik: otrząsano by się
bezokolicznik: otrząsać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
otrząsając się
gerundium: otrząsanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | otrząsanie się |
otrząsania się |
| D. | otrząsania się |
otrząsań się |
| C. | otrząsaniu się |
otrząsaniom się |
| B. | otrząsanie się |
otrząsania się |
| N. | otrząsaniem się |
otrząsaniami się |
| Ms. | otrząsaniu się |
otrząsaniach się |
| W. | otrząsanie się |
otrząsania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: otrząsający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | otrząsający się |
otrząsający się |
otrząsający się |
otrząsające się |
otrząsająca się |
| D. | otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsającej się |
| C. | otrząsającemu się |
otrząsającemu się |
otrząsającemu się |
otrząsającemu się |
otrząsającej się |
| B. | otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsający się |
otrząsające się |
otrząsającą się |
| N. | otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającą się |
| Ms. | otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | otrząsający się |
otrząsający się |
otrząsające się |
otrząsające się |
| D. | otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
| C. | otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
| B. | otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsające się |
| N. | otrząsającymi się |
otrząsającymi się |
otrząsającymi się |
otrząsającymi się |
| Ms. | otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
odpowiednik aspektowy: otrząsnąć się
Składnia
| Rzżywotny | + | otrząsać się | + |
(z CZEGO)
|
2. ze wstrętem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wzdrygać się |
Połączenia
- otrząsać się na myśl o czymś
- otrząsać się po wypiciu czegoś
- otrząsać się z obrzydzenia
- otrząsać się ze wstrętem
Cytaty
|
Dopił resztki makiwary i otrząsając się ze wstrętem, ocenił: źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007 |
|
|
Asterios otrząsa się na samo wspomnienie mgieł Albionu. źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997 |
|
|
Dziś wiem, ile jesteśmy warci [...], ale równocześnie wiem, widzę i otrząsam się na myśl o tych subtelnych i parszywych wadach - tych pechowych i niepotrzebnych, które nam samym wyrządzają tyle zła. źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
otrząsam się |
otrząsamy się |
|||
| 2 os. |
otrząsasz się |
otrząsacie się |
|||
| 3 os. |
otrząsa się |
otrząsają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
otrząsałem się +(e)m się otrząsał |
otrząsałam się +(e)m się otrząsała |
otrząsałom się +(e)m się otrząsało |
otrząsaliśmy się +(e)śmy się otrząsali |
otrząsałyśmy się +(e)śmy się otrząsały |
| 2 os. |
otrząsałeś się +(e)ś się otrząsał |
otrząsałaś się +(e)ś się otrząsała |
otrząsałoś się +(e)ś się otrząsało |
otrząsaliście się +(e)ście się otrząsali |
otrząsałyście się +(e)ście się otrząsały |
| 3 os. |
otrząsał się |
otrząsała się |
otrząsało się |
otrząsali się |
otrząsały się |
bezosobnik: otrząsano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się otrząsał będę się otrząsać |
będę się otrząsała będę się otrząsać |
będę się otrząsało będę się otrząsać |
będziemy się otrząsali będziemy się otrząsać |
będziemy się otrząsały będziemy się otrząsać |
| 2 os. |
będziesz się otrząsał będziesz się otrząsać |
będziesz się otrząsała będziesz się otrząsać |
będziesz się otrząsało będziesz się otrząsać |
będziecie się otrząsali będziecie się otrząsać |
będziecie się otrząsały będziecie się otrząsać |
| 3 os. |
będzie się otrząsał będzie się otrząsać |
będzie się otrząsała będzie się otrząsać |
będzie się otrząsało będzie się otrząsać |
będą się otrząsali będą się otrząsać |
będą się otrząsały będą się otrząsać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
otrząsajmy się |
|
| 2 os. |
otrząsaj się |
otrząsajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
otrząsałbym się bym się otrząsał |
otrząsałabym się bym się otrząsała |
otrząsałobym się bym się otrząsało |
otrząsalibyśmy się byśmy się otrząsali |
otrząsałybyśmy się byśmy się otrząsały |
| 2 os. |
otrząsałbyś się byś się otrząsał |
otrząsałabyś się byś się otrząsała |
otrząsałobyś się byś się otrząsało |
otrząsalibyście się byście się otrząsali |
otrząsałybyście się byście się otrząsały |
| 3 os. |
otrząsałby się by się otrząsał |
otrząsałaby się by się otrząsała |
otrząsałoby się by się otrząsało |
otrząsaliby się by się otrząsali |
otrząsałyby się by się otrząsały |
bezosobnik: otrząsano by się
bezokolicznik: otrząsać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
otrząsając się
gerundium: otrząsanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | otrząsanie się |
otrząsania się |
| D. | otrząsania się |
otrząsań się |
| C. | otrząsaniu się |
otrząsaniom się |
| B. | otrząsanie się |
otrząsania się |
| N. | otrząsaniem się |
otrząsaniami się |
| Ms. | otrząsaniu się |
otrząsaniach się |
| W. | otrząsanie się |
otrząsania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: otrząsający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | otrząsający się |
otrząsający się |
otrząsający się |
otrząsające się |
otrząsająca się |
| D. | otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsającej się |
| C. | otrząsającemu się |
otrząsającemu się |
otrząsającemu się |
otrząsającemu się |
otrząsającej się |
| B. | otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsający się |
otrząsające się |
otrząsającą się |
| N. | otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającą się |
| Ms. | otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | otrząsający się |
otrząsający się |
otrząsające się |
otrząsające się |
| D. | otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
| C. | otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
| B. | otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsające się |
| N. | otrząsającymi się |
otrząsającymi się |
otrząsającymi się |
otrząsającymi się |
| Ms. | otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
odpowiednik aspektowy: otrząsnąć się
Składnia
| Rzosobowy | + | otrząsać się | + |
|
3. z przygnębienia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- otrząsać się po czyjejś śmierci, po wojnie
- otrząsać się z przygnębienia, ze zdumienia
Cytaty
|
Dopiero teraz, otrząsając się z widoku, który i mnie dosłownie sparaliżował, ten i ów wyciągał telefon komórkowy. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006 |
|
|
Ludzie intelektu nie tak łatwo jak chłopi i pracownicy fizyczni otrząsają się z doznanych klęsk. źródło: NKJP: Jerzy Stempowski: Zapiski dla zjawy, 2004 |
|
|
Nikt się nie odzywał. Otrząsanie się z szoku musi potrwać. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005 |
|
|
Jednym otrząsanie się z minionej miłości przychodzi łatwiej, inni męczą się miesiącami, latami. źródło: NKJP: Internet |
|
|
- Świat wciąż otrząsa się po wydarzeniach 11 września. źródło: NKJP: Program dla Sojuszu, Życie Warszawy, 2002 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
otrząsam się |
otrząsamy się |
|||
| 2 os. |
otrząsasz się |
otrząsacie się |
|||
| 3 os. |
otrząsa się |
otrząsają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
otrząsałem się +(e)m się otrząsał |
otrząsałam się +(e)m się otrząsała |
otrząsałom się +(e)m się otrząsało |
otrząsaliśmy się +(e)śmy się otrząsali |
otrząsałyśmy się +(e)śmy się otrząsały |
| 2 os. |
otrząsałeś się +(e)ś się otrząsał |
otrząsałaś się +(e)ś się otrząsała |
otrząsałoś się +(e)ś się otrząsało |
otrząsaliście się +(e)ście się otrząsali |
otrząsałyście się +(e)ście się otrząsały |
| 3 os. |
otrząsał się |
otrząsała się |
otrząsało się |
otrząsali się |
otrząsały się |
bezosobnik: otrząsano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się otrząsał będę się otrząsać |
będę się otrząsała będę się otrząsać |
będę się otrząsało będę się otrząsać |
będziemy się otrząsali będziemy się otrząsać |
będziemy się otrząsały będziemy się otrząsać |
| 2 os. |
będziesz się otrząsał będziesz się otrząsać |
będziesz się otrząsała będziesz się otrząsać |
będziesz się otrząsało będziesz się otrząsać |
będziecie się otrząsali będziecie się otrząsać |
będziecie się otrząsały będziecie się otrząsać |
| 3 os. |
będzie się otrząsał będzie się otrząsać |
będzie się otrząsała będzie się otrząsać |
będzie się otrząsało będzie się otrząsać |
będą się otrząsali będą się otrząsać |
będą się otrząsały będą się otrząsać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
otrząsajmy się |
|
| 2 os. |
otrząsaj się |
otrząsajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
otrząsałbym się bym się otrząsał |
otrząsałabym się bym się otrząsała |
otrząsałobym się bym się otrząsało |
otrząsalibyśmy się byśmy się otrząsali |
otrząsałybyśmy się byśmy się otrząsały |
| 2 os. |
otrząsałbyś się byś się otrząsał |
otrząsałabyś się byś się otrząsała |
otrząsałobyś się byś się otrząsało |
otrząsalibyście się byście się otrząsali |
otrząsałybyście się byście się otrząsały |
| 3 os. |
otrząsałby się by się otrząsał |
otrząsałaby się by się otrząsała |
otrząsałoby się by się otrząsało |
otrząsaliby się by się otrząsali |
otrząsałyby się by się otrząsały |
bezosobnik: otrząsano by się
bezokolicznik: otrząsać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
otrząsając się
gerundium: otrząsanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | otrząsanie się |
otrząsania się |
| D. | otrząsania się |
otrząsań się |
| C. | otrząsaniu się |
otrząsaniom się |
| B. | otrząsanie się |
otrząsania się |
| N. | otrząsaniem się |
otrząsaniami się |
| Ms. | otrząsaniu się |
otrząsaniach się |
| W. | otrząsanie się |
otrząsania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: otrząsający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | otrząsający się |
otrząsający się |
otrząsający się |
otrząsające się |
otrząsająca się |
| D. | otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsającej się |
| C. | otrząsającemu się |
otrząsającemu się |
otrząsającemu się |
otrząsającemu się |
otrząsającej się |
| B. | otrząsającego się |
otrząsającego się |
otrząsający się |
otrząsające się |
otrząsającą się |
| N. | otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającą się |
| Ms. | otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | otrząsający się |
otrząsający się |
otrząsające się |
otrząsające się |
| D. | otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
| C. | otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
otrząsającym się |
| B. | otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsające się |
| N. | otrząsającymi się |
otrząsającymi się |
otrząsającymi się |
otrząsającymi się |
| Ms. | otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
otrząsających się |
odpowiednik aspektowy: otrząsnąć się
Składnia
| Rzosobowy | + | otrząsać się | + |
(z CZEGO | po CZYM)
|