UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wzorzec

Chronologizacja

1848, B.F. Trentowski, "Przedburza polityczna", books.google.pl

Pochodzenie

Z przyrostkiem -ec (< *-ьcь) od wzór (zob.)

1. postępowania

Definicja

zbiór cech, zasad lub norm, które są uznane za godne naśladowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Połączenia

odpowiedni, określony, tradycyjny, stary, utarty, własny; dostępny; obowiązujący; doskonały, idealny wzorzec; wzorzec językowy; dobre, pozytywne; błędne, destrukcyjne, negatywne, niewłaściwe; nabyte, utrwalone; sprawdzone; uznawane; wypracowane; wypróbowane; dominujące; męskie; dawne, nowe; gotowe; podświadome; konstytucyjne; konsumpcyjne; kulturowe; lingwistyczne; amerykańskie, francuskie, sowieckie; europejskie, zachodnie; klasyczne państwowe wzorce; wzorce emocjonalne, estetyczne, etyczne, moralne
wzorzec atrakcyjności; myślenia; działalności, działania, kariery; postaw, postępowania, reakcji, zachowania, życia; picia; komunikacji, konsumpcji, kultury; kobiecości, męskości, rycerskości
wzorzec do naśladowania; wzorce z innych krajów, państw..., z lat siedemdziesiątych, sześćdziesiątych..., z jakichś czasów, z przeszłości
wzorzec i punkt odniesienia; wzorce i autorytety, wzorce i doświadczenia, wzorce i idee, wzorce i modele, wzorce i motywy, wzorce i normy, wzorce i postawy, wzorce i przykłady, wzorce i rozwiązania
wzorce istnieją; przenikają dokądś
dostarczać; poszukiwać, szukać wzorców
mieć; stworzyć; ukazywać; coś stanowi; ustalić/ustalać wzorzec; kształtować; rozpoznać/rozpoznawać; wybrać/wybierać; dać/dawać, narzucać, promować, propagować, przedstawiać, przekazywać, upowszechniać; czerpać, naśladować, powielać, przejmować, przyjąć/przyjmować wzorce, stosować, wykorzystać/wykorzystywać; przenoszenie wzorców

Cytaty

	Król Artur wraz towarzyszącymi mu Rycerzami Okrągłego Stołu stanowią po dziś dzień wzorzec rycerskości. źródło: NKJP: Leszek Matela: Kod druidów i sekrety celtów, 2006
	Romantyzm byłby więc w Polsce rozwinięciem wzorca kultury szlacheckiej, uszlachetnionej cierpieniem i przez cierpienie oczyszczonej. źródło: NKJP: Krzysztof ZAWRAT: BIBLIOTEKA ROMANTYCZNA, Kultura, 1981
	[...] wiele dzieci ma negatywne wzorce życia małżeńskiego i rodzinnego. Wzorce te kształtowały się często w ciągu długich lat udziału dziecka we wzajemnych nieporozumieniach małżeńskich rodziców, ich kłótniach [...] źródło: NKJP: Józef Augustyn: Wychowanie seksualne w rodzinie i w szkole, 2008
	Przechodzenie na „ty” w miejscu pracy czy w rodzinie pomiędzy osobami o dużej różnicy wieku sprzyjało przenikaniu tak chętnie naśladowanych amerykańskich wzorców zachowań. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa, 2005
	Wzorce konsumpcji upowszechniają się łatwiej niż wzorce pracy. Owe wzorce dostatniego, sytego bytowania są dziś przekazywane do najdalszych zakątków ziemi przez telewizję, radio, prasę. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Lapidarium I-III, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wzorzec	wzorce
D.	wzorca	wzorców
C.	wzorcowi	wzorcom
B.	wzorzec	wzorce
N.	wzorcem	wzorcami
Ms.	wzorcu	wzorcach
W.	wzorcu	wzorce

Składnia

	+	wzorzec	+	(CZEGO)
	+	wzorzec	+	(JAKI)

2. osobowy

Definicja

zbiór cech godnych naśladowania, charakteryzujących człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Połączenia

wzorzec osobowy
wzorzec !?człowieka, !?kobiety, !?mężczyzny; !?bohatera, !?rycerza; rodziny
ktoś stanowi wzorzec

Cytaty

	W sferze obyczajowej pojawił się zatem wspólny dla różnych środowisk wzorzec !?człowieka dobrze wychowanego, który przestrzegał zasad zachowania w tzw. dobrym towarzystwie. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa,2004
	Ojciec [...] stanowi wzorzec męski. Staje się, chcąc nie chcąc, pozytywnym lub negatywnym modelem mężczyzny, tworząc zasadnicze zręby wyobrażenia córki o mężczyznach. źródło: NKJP: Wojciech Eichelberger: O co pytają dzieci? : o miłości i wychowaniu, 1999
	Zamiarem autorów serialu jest wykreowanie pozytywnych wzorców !?bohaterów, dzięki którym nastolatek śledzący kolejne odcinki będzie mógł się z nimi utożsamić, a nawet zaprzyjaźnić. źródło: NKJP: Krzysztof Gontarek: Internetowe Fotostory, Dziennik Internautów, 2001-09-06
	Wzorcami osobowymi przez wieki byli święci, którzy się umartwiali, poniżając własne ciało. źródło: NKJP: Maciej Zięba: Niezwykły pontyfikat / z M. Ziębą rozmawia Adam Pawłowicz, 1997
	Sama była osobowością charyzmatyczną, wzorcem etycznym dla wielu ludzi. źródło: NKJP: Jacek Kulbaka: Pedagogika Marii Grzegorzewskiej, Wychowawca, 2007-06
	[...] postać stworzona przez Iana Flaminga niemal 50 lat temu stanowi wzorzec !?superagenta w kulturze popularnej. źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: Suma wszystkich szpiegów, Polityka, 2002-09-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wzorzec	wzorce
D.	wzorca	wzorców
C.	wzorcowi	wzorcom
B.	wzorzec	wzorce
N.	wzorcem	wzorcami
Ms.	wzorcu	wzorcach
W.	wzorcu	wzorce

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: wzorzec kogoś

3. umowy

Definicja

rzecz stworzona lub wybrana z istniejących po to, aby na jej podstawie przez naśladownictwo wykonywać rzeczy identyczne lub podobne albo je oceniać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

wzorzec dokumentów; jednostek miar, metra; umowy; formatowania; koloru
doręczyć; opracować; zawierać; zdefiniować; zmienić/zmieniać wzorzec; stosować; tworzyć wzorce

Cytaty

	Każdy członek komisji ma dwa kieliszki. Jeden z badanym płynem, drugi z wzorcem. Bo tak, jak w Sevres pod Paryżem mają wzorzec metra i kilograma, tak w szafach laboratorium bielskiego Polmosu są wzorcowe butelki z poszczególnymi alkoholami. źródło: NKJP: Jarosław Rybak: Przyjemna robota dla tęgich głów, Trybuna Śląska, 2002-06-28
	Pusty wzorzec formularza może być podpisany przez Urząd, tak żeby Obywatel miał pewność, że pobiera ważny formularz Urzędu. Tak przygotowany wzorzec formularza Urząd publikuje na swojej stronie WWW. Od tego momentu obywatel może korzystać z formularza. źródło: NKJP: Wokół eDokumentu, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2005-12-20
	Tymczasem według wzorca rasy kot syjamski powinien mieć ogon długi, prosty i ostro zakończony; wszelkie odstępstwa od tego kształtu uchodzą za wadę, są wynikiem krzyżówek w bliskim pokrewieństwie. źródło: NKJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1975
	Nie istnieje wzorzec (jeden wzorzec) stylowego wykonania dzieł Chopina. źródło: NKJP: Piotr Wierzbicki: Migotliwy ton. Esej o stylu Chopina, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wzorzec	wzorce
D.	wzorca	wzorców
C.	wzorcowi	wzorcom
B.	wzorzec	wzorce
N.	wzorcem	wzorcami
Ms.	wzorcu	wzorcach
W.	wzorcu	wzorce

Składnia

wzorzec

CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 02.09.2017