UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

obręb

Chronologizacja

XIX w., Bańk
Od XV w. obrąb.

Pochodzenie

psł. *obrǫbъ 'obrąbany, obcięty brzeg czegoś, skraj'

Forma prasłowiańska jest rzeczownikiem odczasownikowym od przedrostkowego *obrǫbiti 'obrąbać, obciąć dookoła' od psł. *rǫbiti 'ciąć, siec'; zob. rąbać

1. teren

Definicja

obszar o wyraźnych granicach

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

  • obręb ewidencyjny, geodezyjny
  • obręb miasta, osady, państwa; obszaru; nieruchomości, obiektu, zabudowań; getta; budynku, fabryki, gospodarstwa, klasztoru, obozu, zamku; ogrodu, parku; granic, murów, ulic

Cytaty

W czasie powstania kamienica spłonęła, podobnie jak ta, [...] która znalazła się wówczas w obrębie getta.

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet : wybór z pamięci 90-latka, 2004

Samochód opuścił już obręb miasta, brodaty polecił Aurelii, by zapięła pasy, co ona naturalnie uczyniła bez szemrania [...]

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

W obrębie murów rosły palmy, akacje, drzewka oliwne, krzewy.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

[...] zamiast zawrócić na prawo, skręcił na lewo, w pole poza obręb obozu.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Granice obrębów wiejskich powinny być zgodne z granicami wsi i sołectw. [...] Granice obrębów na obszarach miast powinny być zgodne z granicami dzielnic [...]

źródło: NKJP: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów: Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dziennik Ustaw, 2001-03-29

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obręb
 obręby
D. obrębu
 obrębów
C. obrębowi
 obrębom
B. obręb
 obręby
N. obrębem
 obrębami
Ms. obrębie
 obrębach
W. obrębie
 obręby

Składnia

bez ograniczeń + obręb +
(CZEGO)

2. całość

Definicja

rzecz traktowana jako całość o wyraźnych granicach

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Połączenia

  • w obrębie społeczeństwa, społeczności

Cytaty

Nikt z nas w obrębie zespołu nie żywił wobec kolegów szczególnych podejrzeń [...]

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet : wybór z pamięci 90-latka, 2004

[...] moda i obyczaj, jako podstawowe mechanizmy imitowania, nie pozwalają wydostać się jednostce poza obręb społeczeństwa.

źródło: NKJP: Tomasz Szlendak:Leniwe maskotki rekiny na smyczy, 2005

[...] mamy do czynienia z tzw. udarem niedokrwiennym [...] Najczęściej jest on spowodowany zmianami miażdżycowymi w obrębie naczyń tętniczych, które doprowadzają krew do mózgu lub zatorem, który powstaje w obrębie serca.

źródło: NKJP: Jolanta Gromadzka - Anzelewicz: Życie po raz drugi, Dziennik Bałtycki, 2006-09-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obręb
 obręby
D. obrębu
 obrębów
C. obrębowi
 obrębom
B. obręb
 obręby
N. obrębem
 obrębami
Ms. obrębie
 obrębach
W. obrębie
 obręby

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + obręb +
(CZEGO)

3. sfera

Definicja

zakres czyichś działań lub zainteresowań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka

Połączenia

  • obręb kultury, literatury

Cytaty

Hazard w Polsce od dawna pozostawał w obrębie zainteresowań mafii.

źródło: NKJP: Igor Cieślicki: Jednorękie prawo, Trybuna Śląska, 2003-12-05

[...] krytyk [...]razem z poetą świat ogląda i razem z nim o tym świecie mówi, a to pozwala mu wyrzucić poza obręb rozważań wszystko, co wydaje się akcydentalne.

źródło: NKJP: Michał Głowiński: Ekspresja i empatia, 1997

Naturalne poznanie zaczyna się wraz z doświadczeniem i pozostaje w obrębie doświadczenia.

źródło: NKJP: Ireneusz Bittner: Współczesna antropologia filozoficzna : typologia nurtów, prezentacja stanowisk, wybór tekstów, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obręb
 obręby
D. obrębu
 obrębów
C. obrębowi
 obrębom
B. obręb
 obręby
N. obrębem
 obrębami
Ms. obrębie
 obrębach
W. obrębie
 obręby

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + obręb +
(CZEGO)

4. obszycie

Definicja

brzeg tkaniny zagięty i przyszyty tak, żeby tkanina się nie strzępiła

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obrąbek, obrębienie

Połączenia

  • obręb spodni, spódnicy, sukni

Cytaty

[...] w spódnicach kloszowych obręby obrzucamy ściegiem zygzakowym na maszynie.

źródło: Internet

Obręb w dole spódnicy podwijamy i podszywamy kryto.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. obręb
 obręby
D. obrębu
 obrębów
C. obrębowi
 obrębom
B. obręb
 obręby
N. obrębem
 obrębami
Ms. obrębie
 obrębach
W. obrębie
 obręby
Data ostatniej modyfikacji: 14.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN