UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nienasycony

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

1.a zachłanny

Definicja

taki, który nieustannie bardzo czegoś chce

Pochodzenie

Zob. sycić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zachłanny

Połączenia

  • nienasycona kobieta
  • ciągle, wiecznie nienasycony

Cytaty

Człowiek jest nienasycony, jak coś ma, to chce mieć jeszcze więcej.

źródło: NKJP: Ślub z porcelanową filiżanką, Dziennik Polski, 1999-05-07

Jędrusia była nienasycona. Chciała poznać wszystkich i zobaczyć wszystko.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004

Romek na planie był wiecznie nienasycony - wspomina dziś Wajda. - Był łapczywie ciekaw wszystkiego, co się wiąże z techniką filmową [...].

źródło: NKJP: Lawrence Weschler: Śmierć, dziewczyna i Polański, Magazyn nr 4 dodatek do Gazety Wyborczej, 1995-01-27

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nienasycony
nienasycony
nienasycony
nienasycone
nienasycona
D. nienasyconego
nienasyconego
nienasyconego
nienasyconego
nienasyconej
C. nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconej
B. nienasyconego
nienasyconego
nienasycony
nienasycone
nienasyconą
N. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconą
Ms. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconej
W. nienasycony
nienasycony
nienasycony
nienasycone
nienasycona
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nienasyceni
nienasyceni
nienasycone
nienasycone
D. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
C. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
B. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasycone
N. nienasyconymi
nienasyconymi
nienasyconymi
nienasyconymi
Ms. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
W. nienasyceni
nienasyceni
nienasycone
nienasycone

Składnia

bez ograniczeń + nienasycony + bez ograniczeń
szyk: neutralny

1.b świadczący o zachłanności

Definicja

właściwy człowiekowi, który nieustannie bardzo czegoś chce

Pochodzenie

Zob. sycić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zachłanny

Połączenia

  • nienasycony głód czegoś; nienasycona chciwość, chęć, ciekawość, żądza; nienasycone pragnienie

Cytaty

Z nienasyconą ciekawością chciał dowiedzieć się, co zobaczyła po tamtej stronie.

źródło: NKJP: Jarosław Topolewski: Historia, Magazyn nr 20 dodatek do Gazety Wyborczej, 1998-05-15/1998-05-16

Pobudką do nich była jego nienasycona chęć prześcignięcia konkurencji w popularności u pasażerów.

źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1988

[...] tym, co kierowało Miloszeviciem przez 10 lat wojen, nie były ani przekonania, ani nacjonalizm, ani nawet rasizm i ksenofobia, a jedynie nienasycona żądza władzy.

źródło: NKJP: Żądza władzy, Dziennik Polski, 2002-02-13

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nienasycony
nienasycony
nienasycony
nienasycone
nienasycona
D. nienasyconego
nienasyconego
nienasyconego
nienasyconego
nienasyconej
C. nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconej
B. nienasyconego
nienasyconego
nienasycony
nienasycone
nienasyconą
N. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconą
Ms. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconej
W. nienasycony
nienasycony
nienasycony
nienasycone
nienasycona
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nienasyceni
nienasyceni
nienasycone
nienasycone
D. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
C. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
B. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasycone
N. nienasyconymi
nienasyconymi
nienasyconymi
nienasyconymi
Ms. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
W. nienasyceni
nienasyceni
nienasycone
nienasycone

Składnia

Rz nieżywotny + nienasycony + bez ograniczeń
szyk: neutralny

2.a łakomy

Definicja

taki, którego cechuje ciągła chęć jedzenia

Pochodzenie

Zob. sycić

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  łakomy, żarłoczny
antonimy:  najedzony, syty

Połączenia

  • nienasycony żarłok

Cytaty

No, siadaj z nami Saszka, niestety, twoją ulubioną sałatkę z homarów zjadł ten nienasycony Baczyński.

źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003

Trafił się gdzieniegdzie i smok, żarłok nienasycony, wył na odludziach wilkołak o zębach ostrych jak noże [...].

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1996

Nie idzie tu o monumentalizację postaci [...], lecz o aluzję do bajki [...], w której występuje nienasycony Olbrzym, pożerający wszystko, co wpadnie mu w ręce.

źródło: NKJP: Ewa Bieńkowska: Książka na 75-lecie wybitnego historyka, Gazeta Wyborcza, 1999-04-14

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nienasycony
nienasycony
nienasycony
nienasycone
nienasycona
D. nienasyconego
nienasyconego
nienasyconego
nienasyconego
nienasyconej
C. nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconej
B. nienasyconego
nienasyconego
nienasycony
nienasycone
nienasyconą
N. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconą
Ms. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconej
W. nienasycony
nienasycony
nienasycony
nienasycone
nienasycona
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nienasyceni
nienasyceni
nienasycone
nienasycone
D. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
C. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
B. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasycone
N. nienasyconymi
nienasyconymi
nienasyconymi
nienasyconymi
Ms. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
W. nienasyceni
nienasyceni
nienasycone
nienasycone

Składnia

Rz żywotny + nienasycony + bez ograniczeń
szyk: neutralny

2.b właściwy komuś łakomemu

Definicja

właściwy komuś, kogo cechuje ciągła chęć jedzenia

Pochodzenie

Zob. sycić

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie

Połączenia

  • nienasycony apetyt

Cytaty

Wnet w jego nienasyconym żołądku znikło całe śniadanie.

źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1996

Zdaniem rzymskiego poety nienasycony apetyt, kojarzony z wiecznym głodem [...], i nadzieją łatwego zdobycia pieniędzy: wyzwalają wiele energii i sił [...].

źródło: NKJP: Krzysztof Pawłowski: Retoryka starożytna w kronice Kadłubka. Sztuka narracji, 2003

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nienasycony
nienasycony
nienasycony
nienasycone
nienasycona
D. nienasyconego
nienasyconego
nienasyconego
nienasyconego
nienasyconej
C. nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconej
B. nienasyconego
nienasyconego
nienasycony
nienasycone
nienasyconą
N. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconą
Ms. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconej
W. nienasycony
nienasycony
nienasycony
nienasycone
nienasycona
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nienasyceni
nienasyceni
nienasycone
nienasycone
D. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
C. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
B. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasycone
N. nienasyconymi
nienasyconymi
nienasyconymi
nienasyconymi
Ms. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
W. nienasyceni
nienasyceni
nienasycone
nienasycone

Składnia

Rz nieżywotny + nienasycony + bez ograniczeń
szyk: neutralny

3. w chemii

Definicja

taki, który zawiera wiązania wielokrotne i ma zdolność przyłączania innych pierwiastków

Pochodzenie

Być może kalka ang. unsaturated; zob. sycić

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  nasycony

Połączenia

  • tłuszcz, węglowodór nienasycony; związki nienasycone; nienasycony kwas tłuszczowy
  • nasycony i nienasycony

Cytaty

W trosce o harmonijny rozwój żywią się margaryną, tłuszczem nienasyconym.

źródło: NKJP: Zbigniew Kruszyński: Na lądach i morzach: opisy i opowiadania, 1999

Tłuszcz w mleku kobiecym [...] zawiera kwasy tłuszczowe nienasycone, które po przemianach w organizmie dziecka stają się istotnym budulcem układu nerwowego [...].

źródło: NKJP: Ilona Dzijak-Muniak: Czas na zdrowie: „O karmieniu piersią - część III”, Nakielski Czas, 2006-02-15

Badania wykazały, jak duży na to wpływ ma dieta i zawartość w niej tłuszczów, a także proporcje między tłuszczami nasyconymi i nienasyconymi.

źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Weź to do serca, Gazeta Wyborcza, 1996-11-18

Dwutlenek azotu reaguje ze związkami nienasyconymi tworząc wolne rodniki, w których niesparowany elektron zlokalizowany jest na atomie węgla [...].

źródło: NKJP: Grzegorz Bartosz: Druga twarz tlenu, 1995

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nienasycony
nienasycony
nienasycony
nienasycone
nienasycona
D. nienasyconego
nienasyconego
nienasyconego
nienasyconego
nienasyconej
C. nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconemu
nienasyconej
B. nienasyconego
nienasyconego
nienasycony
nienasycone
nienasyconą
N. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconą
Ms. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconej
W. nienasycony
nienasycony
nienasycony
nienasycone
nienasycona
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nienasyceni
nienasyceni
nienasycone
nienasycone
D. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
C. nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
nienasyconym
B. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasycone
N. nienasyconymi
nienasyconymi
nienasyconymi
nienasyconymi
Ms. nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
nienasyconych
W. nienasyceni
nienasyceni
nienasycone
nienasycone

Składnia

Rz nieżywotny + nienasycony + bez ograniczeń
szyk: neutralny

Frazeologizmy

roztwór nienasycony
Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj