UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

upadły

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

1. przewrócony

Definicja

taki, który tracąc oparcie lub równowagę, przewrócił się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Bóbr wzbiera. Mijam go po drodze. I on mnie mija. Ileż podmytych kurników, upadłych płotów z wikliny!

źródło: NKJP: Karol Maliszewski: „Zeszyty Poetyckie”, 2010-10-23

Końcem kostura odwróciłem upadłego na plecy i rozpoznałem na okrywającej tors tunice pokryty gęstą, zaschniętą skorupą błota i krwi niewyraźny kształt czarnego śląskiego orła.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	upadły	upadły	upadły	upadłe	upadła
D.	upadłego	upadłego	upadłego	upadłego	upadłej
C.	upadłemu	upadłemu	upadłemu	upadłemu	upadłej
B.	upadłego	upadłego	upadły	upadłe	upadłą
N.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym	upadłą
Ms.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym	upadłej
W.	upadły	upadły	upadły	upadłe	upadła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	upadli	upadli	upadłe	upadłe
D.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłych
C.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym
B.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłe
N.	upadłymi	upadłymi	upadłymi	upadłymi
Ms.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłych
W.	upadli	upadli	upadłe	upadłe

2. reżim

Definicja

taki, który zbliżył się do końca swojej świetności i przestał istnieć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

Połączenia

upadły reżim; upadłe cesarstwo, imperium

Cytaty

Słaba to musiałaby być armia, jeżeli padłaby pod ciężarem kilku papierków, bo ja to widzę jako odejście kilkunastu generałów i kilkudziesięciu pułkowników związanych ściśle z upadłym reżimem.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.09.1992

Podziękowałem mu za troskę i zwierzyłem się ze swego zniecierpliwienia, nie mogłem się już bowiem doczekać, kiedy ujrzę stolicę dawno upadłego, a tak drogiego memu sercu pogańskiego Imperium.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	upadły	upadły	upadły	upadłe	upadła
D.	upadłego	upadłego	upadłego	upadłego	upadłej
C.	upadłemu	upadłemu	upadłemu	upadłemu	upadłej
B.	upadłego	upadłego	upadły	upadłe	upadłą
N.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym	upadłą
Ms.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym	upadłej
W.	upadły	upadły	upadły	upadłe	upadła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	upadli	upadli	upadłe	upadłe
D.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłych
C.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym
B.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłe
N.	upadłymi	upadłymi	upadłymi	upadłymi
Ms.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłych
W.	upadli	upadli	upadłe	upadłe

3. bank

Definicja

taki, który zbankrutował

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

Połączenia

upadły bank, pegeer, zakład; upadła firma, spółka; fabryka; upadłe biuro turystyczne; przedsiębiorstwo; upadłe linie lotnicze

Cytaty

Przypomnijmy, że klienci upadłych banków dostają odszkodowania z Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

źródło: NKJP: Marcin Jaworski: Fundusz Ochrony Ubezpieczonych?, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2001-02-14

Ceny sprzedaży poszczególnych przedmiotów, uwidocznione w protokołach i załącznikach dostarczonych syndykowi upadłej firmy w dniu 27 lipca 1950 roku nie znajdują się we właściwym i słusznym stosunku do bieżących cen rynkowych i wielokrotnie odbiegają od nich w dół.

źródło: NKJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	upadły	upadły	upadły	upadłe	upadła
D.	upadłego	upadłego	upadłego	upadłego	upadłej
C.	upadłemu	upadłemu	upadłemu	upadłemu	upadłej
B.	upadłego	upadłego	upadły	upadłe	upadłą
N.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym	upadłą
Ms.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym	upadłej
W.	upadły	upadły	upadły	upadłe	upadła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	upadli	upadli	upadłe	upadłe
D.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłych
C.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym
B.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłe
N.	upadłymi	upadłymi	upadłymi	upadłymi
Ms.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłych
W.	upadli	upadli	upadłe	upadłe

4. człowiek

Definicja

taki, który przestał żyć w zgodzie z zasadami moralności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

upadły człowiek; upadła kobieta

Cytaty

Jej postać wydaje się lustrem, w którym odbija się opowiedziana historia, istota społecznego ostracyzmu, uczuciowe wypalenie, poczucie niesprawiedliwości, śmierć duchowa, ale także godność osoby upadłej, odrzuconej i zniszczonej brakiem akceptacji.

źródło: NKJP: Ewa Drab: Pociąg do Bollywood: Modlitwa za grzechy, Esensja, 2008-10

Zabójstwo jest dziełem upadłej istoty, wyzutej z hamulców instynktu, z nakazów rozumu, miłości, współczucia, litości, niezdolnej do kontroli swych czynów [...].

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Podróż, 2005

Nasłuchawszy się tych zwierzeń i poznawszy całą galerię ludzi upadłych, można było samemu pokusić się o zagranie roli groźnego bandziora bez sumienia, alfonsiaka żyjącego z dziwek czy wrażliwca pokaleczonego przez przykre doświadczenia.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	upadły	upadły	upadły	upadłe	upadła
D.	upadłego	upadłego	upadłego	upadłego	upadłej
C.	upadłemu	upadłemu	upadłemu	upadłemu	upadłej
B.	upadłego	upadłego	upadły	upadłe	upadłą
N.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym	upadłą
Ms.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym	upadłej
W.	upadły	upadły	upadły	upadłe	upadła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	upadli	upadli	upadłe	upadłe
D.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłych
C.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym
B.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłe
N.	upadłymi	upadłymi	upadłymi	upadłymi
Ms.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłych
W.	upadli	upadli	upadłe	upadłe

5. dyktator

Definicja

taki, który utracił dotychczasową pozycję społeczną lub materialną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Połączenia

upadły dyktator, mistrz

Cytaty

Czyli partyzanci iraccy nie walczą w imię upadłego dyktatora? Oczywiście, że nie! Ludzie buntują się przeciw swojej sytuacji. Absolutnie nikt nie stoi za Saddamem.

źródło: NKJP: Maciej Dobrowolski: Byle był spokój, Trybuna Śląska, 2003-09-03

W epoce kuchennej literatury „twórca” rzeczywiście posługiwał się fikcją, wysilając swój umysł dla przeprowadzenia zręcznych intryg śród upadłych hrabin, niewinnych pensjonarek i neurastenicznych paniczów.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	upadły	upadły	upadły	upadłe	upadła
D.	upadłego	upadłego	upadłego	upadłego	upadłej
C.	upadłemu	upadłemu	upadłemu	upadłemu	upadłej
B.	upadłego	upadłego	upadły	upadłe	upadłą
N.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym	upadłą
Ms.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym	upadłej
W.	upadły	upadły	upadły	upadłe	upadła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	upadli	upadli	upadłe	upadłe
D.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłych
C.	upadłym	upadłym	upadłym	upadłym
B.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłe
N.	upadłymi	upadłymi	upadłymi	upadłymi
Ms.	upadłych	upadłych	upadłych	upadłych
W.	upadli	upadli	upadłe	upadłe

Frazeologizmy

do upadłego
upadły anioł

Data ostatniej modyfikacji: 25.06.2014