UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaostrzać się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaostrzam się	zaostrzamy się
2 os.	zaostrzasz się	zaostrzacie się
3 os.	zaostrza się	zaostrzają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaostrzałem się +(e)m się zaostrzał	zaostrzałam się +(e)m się zaostrzała	zaostrzałom się +(e)m się zaostrzało	zaostrzaliśmy się +(e)śmy się zaostrzali	zaostrzałyśmy się +(e)śmy się zaostrzały
2 os.	zaostrzałeś się +(e)ś się zaostrzał	zaostrzałaś się +(e)ś się zaostrzała	zaostrzałoś się +(e)ś się zaostrzało	zaostrzaliście się +(e)ście się zaostrzali	zaostrzałyście się +(e)ście się zaostrzały
3 os.	zaostrzał się	zaostrzała się	zaostrzało się	zaostrzali się	zaostrzały się

bezosobnik: zaostrzano się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się zaostrzał będę się zaostrzać	będę się zaostrzała będę się zaostrzać	będę się zaostrzało będę się zaostrzać	będziemy się zaostrzali będziemy się zaostrzać	będziemy się zaostrzały będziemy się zaostrzać
2 os.	będziesz się zaostrzał będziesz się zaostrzać	będziesz się zaostrzała będziesz się zaostrzać	będziesz się zaostrzało będziesz się zaostrzać	będziecie się zaostrzali będziecie się zaostrzać	będziecie się zaostrzały będziecie się zaostrzać
3 os.	będzie się zaostrzał będzie się zaostrzać	będzie się zaostrzała będzie się zaostrzać	będzie się zaostrzało będzie się zaostrzać	będą się zaostrzali będą się zaostrzać	będą się zaostrzały będą się zaostrzać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaostrzajmy się
2 os.	zaostrzaj się	zaostrzajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaostrzałbym się bym się zaostrzał	zaostrzałabym się bym się zaostrzała	zaostrzałobym się bym się zaostrzało	zaostrzalibyśmy się byśmy się zaostrzali	zaostrzałybyśmy się byśmy się zaostrzały
2 os.	zaostrzałbyś się byś się zaostrzał	zaostrzałabyś się byś się zaostrzała	zaostrzałobyś się byś się zaostrzało	zaostrzalibyście się byście się zaostrzali	zaostrzałybyście się byście się zaostrzały
3 os.	zaostrzałby się by się zaostrzał	zaostrzałaby się by się zaostrzała	zaostrzałoby się by się zaostrzało	zaostrzaliby się by się zaostrzali	zaostrzałyby się by się zaostrzały

bezosobnik: zaostrzano by się

bezokolicznik: zaostrzać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zaostrzając się

gerundium: zaostrzanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaostrzanie się	zaostrzania się
D.	zaostrzania się	zaostrzań się
C.	zaostrzaniu się	zaostrzaniom się
B.	zaostrzanie się	zaostrzania się
N.	zaostrzaniem się	zaostrzaniami się
Ms.	zaostrzaniu się	zaostrzaniach się
W.	zaostrzanie się	zaostrzania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zaostrzający się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zaostrzający się	zaostrzający się	zaostrzający się	zaostrzające się	zaostrzająca się
D.	zaostrzającego się	zaostrzającego się	zaostrzającego się	zaostrzającego się	zaostrzającej się
C.	zaostrzającemu się	zaostrzającemu się	zaostrzającemu się	zaostrzającemu się	zaostrzającej się
B.	zaostrzającego się	zaostrzającego się	zaostrzający się	zaostrzające się	zaostrzającą się
N.	zaostrzającym się	zaostrzającym się	zaostrzającym się	zaostrzającym się	zaostrzającą się
Ms.	zaostrzającym się	zaostrzającym się	zaostrzającym się	zaostrzającym się	zaostrzającej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zaostrzający się	zaostrzający się	zaostrzające się	zaostrzające się
D.	zaostrzających się	zaostrzających się	zaostrzających się	zaostrzających się
C.	zaostrzającym się	zaostrzającym się	zaostrzającym się	zaostrzającym się
B.	zaostrzających się	zaostrzających się	zaostrzających się	zaostrzające się
N.	zaostrzającymi się	zaostrzającymi się	zaostrzającymi się	zaostrzającymi się
Ms.	zaostrzających się	zaostrzających się	zaostrzających się	zaostrzających się

odpowiednik aspektowy: zaostrzyć się

Pochodzenie

Zob. ostry

1. o rysach

Definicja

wyraźniej się zarysowywać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wyostrzać się

Połączenia

kontury, rysy (twarzy) zaostrzają się

Cytaty

Goście siedzieli nieruchomo, ukosem, profilem. Paniom noski zaostrzały się jak trupom w trumnie, zęby twardniały nieruchomo, twarze robiły się wklęsłe, jakby marniały z głodu w oczach albo tak je rzeźbiła opanowywana nuda [...].

źródło: NKJP: Anna Kowalska: Dzienniki 1927-1969, 2008

[...] skóra staje się blada, a rysy twarzy zaostrzają się - brzuch jest silnie bolesny przy ucisku.

źródło: NKJP: Iza Bednarz: Pasażer w brzuchu, Echo Dnia, 2006-11-09

Objawy anoreksji to: brak apetytu i wręcz niepohamowany wstręt do jedzenia, skrajnie szczupłe ciało, zaostrzają się rysy twarzy, skóra jest sucha, tkanka tłuszczowa prawie całkiem zanika.

źródło: Internet: swiatelko.com/zaburzenia-odzywiania

Składnia

Rz_nieżywotny

zaostrzać się

2. o objawach

Definicja

nasilać się jako objawy czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

wzmagać się

Połączenia

alergia, astma, choroba, reumatyzm zaostrza się; objawy (choroby) zaostrzają się

Cytaty

	– Przy takiej pogodzie zawsze mamy więcej interwencji. [...] – Mogą nasilić się objawy padaczki, częściej wystąpić ataki. Zaostrzają się zaburzenia psychiczne. źródło: NKJP: (KAK): Ciśnienie zetnie ludzi z nóg, Gazeta Krakowska, 2005-02-12
	- Zaostrza się i ustępuje, kiedy jest właściwie leczona [...]. Ataki, czyli kłopoty z oddychaniem, występują często w nocy lub nad ranem. źródło: NKJP: (jog): Choroba z humorami, Dziennik Bałtycki, 2003-02-13
	Zwolennicy Pinocheta nadal wskazują, iż generał przebył w ostatnim czasie kilka wylewów krwi do mózgu. Cierpi także na depresję, zaostrzającą się cukrzycę i schorzenia serca. źródło: NKJP: Lekarze sprawdzą lekarzy?, Dziennik Polski - Świat , 2000-01-15
	Cechą charakterystyczną tych chorób [...] jest ich skłonność do zaostrzania się w okresie zimowym. źródło: NKJP: (kub, mk): Zadbaj zimą o siebie, Trybuna Śląska, 2003-12-16

Składnia

Rz_nieżywotny

zaostrzać się

3. o apetycie

Definicja

stawać się bardziej wrażliwym na bodźce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Połączenia

apetyt, słuch, wzrok zaostrza się

Cytaty

[...] wzrasta ciepłota całego ciała [...], wydzielają się większe ilości śliny i soku żołądkowego, zaostrza się słuch i wzrok, zanikają palpitacje serca.

źródło: NKJP: Mirosław Winczewski: Kręgarstwo dla każdego: kręgarstwo radiestezyjne, terapia i profilaktyka, kręgarstwo klasyczne, chiropraktyka, 2006

Kiedy Księżyca zaczyna przybywać, powinnyśmy bardziej pilnować diety. W tym okresie bowiem zaostrza się nam apetyt.

źródło: Internet: kobieta.interia.pl

Składnia

Rz_nieżywotny

zaostrzać się

4. o dyscyplinie

Definicja

obejmować swoim zakresem większą grupę osób, wymagań lub konsekwencji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

kodeks, cenzura, dyscyplina, kontrola, nadzór, reżim, rygor zaostrza się; kary, kryteria czegoś, procedury, przepisy, regulacje, reguły, sankcje, środki, wymagania, wymogi, zakazy zaostrzają się

Cytaty

	Zawsze po rozdmuchaniu takiej sprawy zaostrzają się warunki na kompanii, co wiąże się z ograniczeniem wyjścia na przepustki, a także często z dodatkowymi zajęciami. źródło: NKJP: Marek Ciesielski, Paweł Siekański, Arkadiusz Znojek: 540 DDC, czyli jakie jest wojsko, 2000
	Druga połowa lat pięćdziesiątych to czas dość szybko zaostrzającej się cenzury. źródło: NKJP: Włodzimierz Odojewski: Kwarantanna, 2009
	Ze względu na zaostrzające się normy emisji do atmosfery, dalsze utrzymywanie ogrzewania węglowego grozi potężnymi karami. źródło: NKJP: Remont kotłowni, Dziennik Polski - Podhale, 2003-10-13
	W miarę zaostrzania się represji, coraz więcej ludzi dostawało się na jakąś listę. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Lapidarium I-III, 2008

Składnia

Rz_nieżywotny

zaostrzać się

5. o konflikcie

Definicja

przybierać gwałtowniejszą formę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rozogniać się, zaogniać się

Połączenia

konflikt, kryzys, problem, protest, spór, sytuacja zaostrza się; stosunki, walki, napięcia zaostrzają się

Cytaty

	Zaostrza się walka o schedę po Leonie Kieresie. źródło: NKJP: Joanna Lichocka: Tajski boks w IPN-ie, Ozon, 2005, nr 13
	W dni świąteczne zaostrzają się problemy rodzinne. źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Zwał, 2004
	Pod koniec lat trzydziestych, w związku z zaostrzającą się sytuacją polityczną w Europie, zaczęli również wyjeżdżać znani działacze różnych partii politycznych z Kielc. źródło: NKJP: Krzysztof Urbański: Leksykon dziejów ludności żydowskiej Kielc 1789-1999, 2000
	Od kilku lat zaostrza się konkurencja pomiędzy firmami przewozowymi. źródło: NKJP: (GM): Koniec przepychanek o pasażerów?, Dziennik Polski - Podbeskidzie, 2001-02-07

Składnia

Rz_nieżywotny

zaostrzać się

Data ostatniej modyfikacji: 25.01.2016