UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

utopić się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utopię się
utopimy się
2 os. utopisz się
utopicie się
3 os. utopi się
utopią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utopiłem się
+(e)m się utopił
utopiłam się
+(e)m się utopiła
utopiłom się
+(e)m się utopiło
utopiliśmy się
+(e)śmy się utopili
utopiłyśmy się
+(e)śmy się utopiły
2 os. utopiłeś się
+(e)ś się utopił
utopiłaś się
+(e)ś się utopiła
utopiłoś się
+(e)ś się utopiło
utopiliście się
+(e)ście się utopili
utopiłyście się
+(e)ście się utopiły
3 os. utopił się
utopiła się
utopiło się
utopili się
utopiły się

bezosobnik: utopiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utopmy się
2 os. utop się
utopcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utopiłbym się
bym się utopił
utopiłabym się
bym się utopiła
utopiłobym się
bym się utopiło
utopilibyśmy się
byśmy się utopili
utopiłybyśmy się
byśmy się utopiły
2 os. utopiłbyś się
byś się utopił
utopiłabyś się
byś się utopiła
utopiłobyś się
byś się utopiło
utopilibyście się
byście się utopili
utopiłybyście się
byście się utopiły
3 os. utopiłby się
by się utopił
utopiłaby się
by się utopiła
utopiłoby się
by się utopiło
utopiliby się
by się utopili
utopiłyby się
by się utopiły

bezosobnik: utopiono by się

bezokolicznik: utopić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utopiwszy się

gerundium: utopienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utopienie się
utopienia się
D. utopienia się
utopień się
C. utopieniu się
utopieniom się
B. utopienie się
utopienia się
N. utopieniem się
utopieniami się
Ms. utopieniu się
utopieniach się
W. utopienie się
utopienia się

odpowiednik aspektowy: topić się

Pochodzenie

Zob. topić (kocięta)

1. w rzece

Definicja

umrzeć przez zanurzenie się w wodzie i uduszenie się w wyniku napełnienia dróg oddechowych wodą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Połączenia

  • chłopak, mężczyzna utopił się; dziecko utopiło się
  • utopić się latem
  • utopić się na czyichś oczach
  • utopić się w jeziorze, w rzece
  • móc utopić się
  • wypaść do wody i utopić się, zasłabnąć i utopić się, zemdleć i utopić się

Cytaty

Kiedy mały Emil od Pokrywków utopił się w gliniance, moja siostra zjawiła się nad wodą godzinę później.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005

Od zawsze jakieś fatum ciążyło nad waszym krajem, smok ponoć pożerał ludzi, księżniczka Wanda utopiła się w Wiśle, Popiela zjadły myszy.

źródło: NKJP: Henryk Samsonowicz: Prasłowiańskie saksy, Polityka, 2004 nr 2440

Na terenie jednej z posesji przy ulicy Boryńskiej utopił się trzyletni chłopiec.

źródło: NKJP: W skrócie. Powiat rybnicki, Tygodnik Rybnicki, 2008-02-19

– Utopić się chciałeś? – zapytał Berg. Mężczyzna przecząco pokręcił głową.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Składnia

Rzżywotny + utopić się +
(w CZYM)

2. w błocie

Definicja

zostać zanurzonym w płynie lub w czymś grząskim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

[...] woda na dole podejdzie i utopią się silniki, nie? A tych silników jest tam dosyć dużo.

źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007

- No to straciliśmy sanki. Utopiły się jak amen w pacierzu, a z nimi karabin, trochę sprzętu i, niestety, namiot - kołatało mi się w głowie.

źródło: NKJP: Adam Wajrak: Wajrak na Spitsbergenie, Gazeta Wyborcza, 1996-08-30

Przecież by się potopili. Nie potopili się, tak jak nie utopił się traktor czyszczący pas lodu.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007

Byłem świadkiem jak jeden samochód utopił się w błocie, stanął w poprzek i całkowicie zablokował dojazd do 50 posesji.

źródło: NKJP: (EM): Wiosenna prowizorka, Dziennik Polski, Oświęcim , 2001-01-23

Składnia

bez ograniczeń + utopić się +
(w CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 22.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json