UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

utorować

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Zob. tor

1. przejście

Definicja

usunąwszy przeszkody, umożliwić swobodne przejście lub przejazd

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przetrzeć

Połączenia

  • utorować drogę, przejście
  • utorować sobie

Cytaty

Dość powiedzieć, że, by utorować sobie przejście, legioniści musieli usunąć warstwę śniegu o grubości 6 stóp.

źródło: NKJP: Aleksander W. Małachowski: Nasza zima zła, Gazeta Poznańska, 2004-12-18

Kierowca włączył silnik, natomiast tłum ciekawskich otoczył wózek profesora. Policja próbowała utorować miejsce do tylnych drzwi dżipa, ale trwało to i trwało [...].

źródło: NKJP: Agni Krishnamurti: Profesor Hawking zażywa kąpieli, Polityka, 2001-01-27

Rozwścieczeni rabusie porozbijali gabloty, a wyjście utorowali sobie seriami z pistoletów maszynowych rozbijając drzwi i szyby.

źródło: NKJP: Tydzień w kraju, Polityka, 2002-01-05

[...] w 1840 r. na skutek zatoru na Wiśle Martwej wody utorowały sobie krótszą drogę do morza przez wieś Górka [...].

źródło: NKJP: Maria Giedz: Odnogi delty Wisły, Dziennik Bałtycki, 1999-10-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utoruję
utorujemy
2 os. utorujesz
utorujecie
3 os. utoruje
utorują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utorowałem
+(e)m utorował
utorowałam
+(e)m utorowała
utorowałom
+(e)m utorowało
utorowaliśmy
+(e)śmy utorowali
utorowałyśmy
+(e)śmy utorowały
2 os. utorowałeś
+(e)ś utorował
utorowałaś
+(e)ś utorowała
utorowałoś
+(e)ś utorowało
utorowaliście
+(e)ście utorowali
utorowałyście
+(e)ście utorowały
3 os. utorował
utorowała
utorowało
utorowali
utorowały

bezosobnik: utorowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utorujmy
2 os. utoruj
utorujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utorowałbym
bym utorował
utorowałabym
bym utorowała
utorowałobym
bym utorowało
utorowalibyśmy
byśmy utorowali
utorowałybyśmy
byśmy utorowały
2 os. utorowałbyś
byś utorował
utorowałabyś
byś utorowała
utorowałobyś
byś utorowało
utorowalibyście
byście utorowali
utorowałybyście
byście utorowały
3 os. utorowałby
by utorował
utorowałaby
by utorowała
utorowałoby
by utorowało
utorowaliby
by utorowali
utorowałyby
by utorowały

bezosobnik: utorowano by

bezokolicznik: utorować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utorowawszy

gerundium: utorowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utorowanie
utorowania
D. utorowania
utorowań
C. utorowaniu
utorowaniom
B. utorowanie
utorowania
N. utorowaniem
utorowaniami
Ms. utorowaniu
utorowaniach
W. utorowanie
utorowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: utorowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. utorowany
utorowany
utorowany
utorowane
utorowana
D. utorowanego
utorowanego
utorowanego
utorowanego
utorowanej
C. utorowanemu
utorowanemu
utorowanemu
utorowanemu
utorowanej
B. utorowanego
utorowanego
utorowany
utorowane
utorowaną
N. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowaną
Ms. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. utorowani
utorowani
utorowane
utorowane
D. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowanych
C. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
B. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowane
N. utorowanymi
utorowanymi
utorowanymi
utorowanymi
Ms. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowanych

odpowiednik aspektowy: torować

Składnia

bez ograniczeń + utorować +
CO + (KOMU/CZEMU)

2. drogę do kariery

Definicja

pomóc komuś w osiągnięciu jakiegoś celu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • utorować drogę do czegoś

Cytaty

Niedługo później został wybrany przewodniczącym Rady Sołeckiej, a w końcu mieszkańcy powierzyli mu mandat radnego, który w konsekwencji utorował mu drogę do stanowiska współgospodarza gminy.

źródło: NKJP: (MM): Znamy się tylko z widzenia..., Euroregio Glacensis nr 30, 2001

Pragnę nadmienić, że proponowana nowelizacja ustawy o zawodzie lekarza przybliża nasze rozwiązania do podobnych rozwiązań w Unii Europejskiej, jednak w celu utorowania drogi do wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych [...] może być zmieniona z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 02.09.1999

Wszystko po to, by po 14 latach znowu utorować komunistom powrót do władzy [...].

źródło: NKJP: Stanisław Michalkiewicz: Dziennik Polski, 2006-09-29

Decyzja prezydenta [...] o zamknięciu 15 grudnia 2000 roku elektrowni w Czarnobylu utorowała Ukrainie dostęp do stałej i znaczącej pomocy międzynarodowej [...].

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2000-07-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utoruję
utorujemy
2 os. utorujesz
utorujecie
3 os. utoruje
utorują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utorowałem
+(e)m utorował
utorowałam
+(e)m utorowała
utorowałom
+(e)m utorowało
utorowaliśmy
+(e)śmy utorowali
utorowałyśmy
+(e)śmy utorowały
2 os. utorowałeś
+(e)ś utorował
utorowałaś
+(e)ś utorowała
utorowałoś
+(e)ś utorowało
utorowaliście
+(e)ście utorowali
utorowałyście
+(e)ście utorowały
3 os. utorował
utorowała
utorowało
utorowali
utorowały

bezosobnik: utorowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utorujmy
2 os. utoruj
utorujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utorowałbym
bym utorował
utorowałabym
bym utorowała
utorowałobym
bym utorowało
utorowalibyśmy
byśmy utorowali
utorowałybyśmy
byśmy utorowały
2 os. utorowałbyś
byś utorował
utorowałabyś
byś utorowała
utorowałobyś
byś utorowało
utorowalibyście
byście utorowali
utorowałybyście
byście utorowały
3 os. utorowałby
by utorował
utorowałaby
by utorowała
utorowałoby
by utorowało
utorowaliby
by utorowali
utorowałyby
by utorowały

bezosobnik: utorowano by

bezokolicznik: utorować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utorowawszy

gerundium: utorowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utorowanie
utorowania
D. utorowania
utorowań
C. utorowaniu
utorowaniom
B. utorowanie
utorowania
N. utorowaniem
utorowaniami
Ms. utorowaniu
utorowaniach
W. utorowanie
utorowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: utorowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. utorowany
utorowany
utorowany
utorowane
utorowana
D. utorowanego
utorowanego
utorowanego
utorowanego
utorowanej
C. utorowanemu
utorowanemu
utorowanemu
utorowanemu
utorowanej
B. utorowanego
utorowanego
utorowany
utorowane
utorowaną
N. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowaną
Ms. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. utorowani
utorowani
utorowane
utorowane
D. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowanych
C. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
B. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowane
N. utorowanymi
utorowanymi
utorowanymi
utorowanymi
Ms. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowanych

odpowiednik aspektowy: torować

Składnia

bez ograniczeń + utorować +
CO + KOMU

3. rozwój

Definicja

ułatwić zaistnienie lub rozwój czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Zajmował się matematyką i filozofią, był jednym z czołowych reprezentantów renesansowego panteizmu. Jego pomysły w dziedzinie nauki utorowały drogę rozwojowi nauk matematyczno-przyrodniczych.

źródło: NKJP: Roman Murawski: Filozofia matematyki: zarys dziejów, 1986

Fortuna amerykańskich Indian osiągnęła dno pod koniec XIX wieku, by utorować drogę szybkiemu rozwojowi młodego państwa białych Amerykanów.

źródło: NKJP: Witold Jacórzyński: Z własnego życia, Gazeta Wyborcza, 1998-11-06

Portugalią nasza ekipa przegrała dwukrotnie (1-2 w Lizbonie i 0-1 we Wrocławiu). Tą drugą porażką utorowała ona awans Portugalii, która potem w Lizbonie pokonała ZSRR 1-0 i wyprzedziła ją w tabeli

źródło: NKJP: (FIL): Popisowa gra Platiniego, Dziennik Polski, 2008-03-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utoruję
utorujemy
2 os. utorujesz
utorujecie
3 os. utoruje
utorują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utorowałem
+(e)m utorował
utorowałam
+(e)m utorowała
utorowałom
+(e)m utorowało
utorowaliśmy
+(e)śmy utorowali
utorowałyśmy
+(e)śmy utorowały
2 os. utorowałeś
+(e)ś utorował
utorowałaś
+(e)ś utorowała
utorowałoś
+(e)ś utorowało
utorowaliście
+(e)ście utorowali
utorowałyście
+(e)ście utorowały
3 os. utorował
utorowała
utorowało
utorowali
utorowały

bezosobnik: utorowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utorujmy
2 os. utoruj
utorujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utorowałbym
bym utorował
utorowałabym
bym utorowała
utorowałobym
bym utorowało
utorowalibyśmy
byśmy utorowali
utorowałybyśmy
byśmy utorowały
2 os. utorowałbyś
byś utorował
utorowałabyś
byś utorowała
utorowałobyś
byś utorowało
utorowalibyście
byście utorowali
utorowałybyście
byście utorowały
3 os. utorowałby
by utorował
utorowałaby
by utorowała
utorowałoby
by utorowało
utorowaliby
by utorowali
utorowałyby
by utorowały

bezosobnik: utorowano by

bezokolicznik: utorować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utorowawszy

gerundium: utorowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utorowanie
utorowania
D. utorowania
utorowań
C. utorowaniu
utorowaniom
B. utorowanie
utorowania
N. utorowaniem
utorowaniami
Ms. utorowaniu
utorowaniach
W. utorowanie
utorowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: utorowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. utorowany
utorowany
utorowany
utorowane
utorowana
D. utorowanego
utorowanego
utorowanego
utorowanego
utorowanej
C. utorowanemu
utorowanemu
utorowanemu
utorowanemu
utorowanej
B. utorowanego
utorowanego
utorowany
utorowane
utorowaną
N. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowaną
Ms. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. utorowani
utorowani
utorowane
utorowane
D. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowanych
C. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
B. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowane
N. utorowanymi
utorowanymi
utorowanymi
utorowanymi
Ms. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowanych

odpowiednik aspektowy: torować

Składnia

bez ograniczeń + utorować +
CO

4. ukierunkować

Definicja

sprawić, że coś przebiega według określonego planu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Zawsze lubiłem wyzwania i to one motywowały mnie do dalszego działania. Liczę, że to pozwoli mi znów poprawnie utorować moje życie.

źródło: NKJP: Paweł Marwitz: 36-letni mieszkaniec Chełmży chce przepłynąć wpław z Francji do Anglii. Potrzebuje naszej pomocy, Gazeta Pomorska, 2010-03-14

[...] ludzie często zamiast dyskutować i opowiadać na pytania (czym przyczyniają się do właściwego utorowania rozmowy i wyjaśniają wiele kwestii spornych), wolą albo w ogóle nie odpowiadać na posty [...].

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utoruję
utorujemy
2 os. utorujesz
utorujecie
3 os. utoruje
utorują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utorowałem
+(e)m utorował
utorowałam
+(e)m utorowała
utorowałom
+(e)m utorowało
utorowaliśmy
+(e)śmy utorowali
utorowałyśmy
+(e)śmy utorowały
2 os. utorowałeś
+(e)ś utorował
utorowałaś
+(e)ś utorowała
utorowałoś
+(e)ś utorowało
utorowaliście
+(e)ście utorowali
utorowałyście
+(e)ście utorowały
3 os. utorował
utorowała
utorowało
utorowali
utorowały

bezosobnik: utorowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utorujmy
2 os. utoruj
utorujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utorowałbym
bym utorował
utorowałabym
bym utorowała
utorowałobym
bym utorowało
utorowalibyśmy
byśmy utorowali
utorowałybyśmy
byśmy utorowały
2 os. utorowałbyś
byś utorował
utorowałabyś
byś utorowała
utorowałobyś
byś utorowało
utorowalibyście
byście utorowali
utorowałybyście
byście utorowały
3 os. utorowałby
by utorował
utorowałaby
by utorowała
utorowałoby
by utorowało
utorowaliby
by utorowali
utorowałyby
by utorowały

bezosobnik: utorowano by

bezokolicznik: utorować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utorowawszy

gerundium: utorowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utorowanie
utorowania
D. utorowania
utorowań
C. utorowaniu
utorowaniom
B. utorowanie
utorowania
N. utorowaniem
utorowaniami
Ms. utorowaniu
utorowaniach
W. utorowanie
utorowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: utorowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. utorowany
utorowany
utorowany
utorowane
utorowana
D. utorowanego
utorowanego
utorowanego
utorowanego
utorowanej
C. utorowanemu
utorowanemu
utorowanemu
utorowanemu
utorowanej
B. utorowanego
utorowanego
utorowany
utorowane
utorowaną
N. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowaną
Ms. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. utorowani
utorowani
utorowane
utorowane
D. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowanych
C. utorowanym
utorowanym
utorowanym
utorowanym
B. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowane
N. utorowanymi
utorowanymi
utorowanymi
utorowanymi
Ms. utorowanych
utorowanych
utorowanych
utorowanych

Składnia

bez ograniczeń + utorować +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 01.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json