UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

stopić się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Zob. topić (wosk)

1. o śniegu

Definicja

stracić stałą konsystencję pod wpływem ciepła i stawać się cieczą

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozpuścić się, roztopić się

Połączenia

  • lód, śnieg stopił się
  • stopić się od gorąca, od wysokiej temperatury

Cytaty

Wiosna! Zniknęły śniegi, stopiły się, spłynęły lody, wielka rzeka wróciła do swojego łożyska.

źródło: NKJP: Zbigniew Domino: Dwunasty garnuszek, Akant, 2007-02

Po plandekach zostały tylko metalowe szkielety, szyby z plastik-szkła stopiły się od gorąca.

źródło: NKJP: Szymon Czarny: Ecce… Homo, Esensja, 2008, nr 02 (LXXIV)

Do jednego z pomieszczeń ogień nie dotarł, jednak temperatura była tak wysoka, że stopiły się obudowy sprzętów RTV oraz lakier z mebli.

źródło: NKJP: Adrian Czarnota: To cud, że żyjemy, Tygodnik Rybnicki, 2008-01-29

Bez przerwy istniało ryzyko stopienia się całego rdzenia i powstania efektu zwanego „chińskim syndromem”.

źródło: NKJP: Skażone słowa, Dziennik Polski, 1998-04-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. stopię się
stopimy się
2 os. stopisz się
stopicie się
3 os. stopi się
stopią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. stopiłem się
+(e)m się stopił
stopiłam się
+(e)m się stopiła
stopiłom się
+(e)m się stopiło
stopiliśmy się
+(e)śmy się stopili
stopiłyśmy się
+(e)śmy się stopiły
2 os. stopiłeś się
+(e)ś się stopił
stopiłaś się
+(e)ś się stopiła
stopiłoś się
+(e)ś się stopiło
stopiliście się
+(e)ście się stopili
stopiłyście się
+(e)ście się stopiły
3 os. stopił się
stopiła się
stopiło się
stopili się
stopiły się

bezosobnik: stopiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. stopmy się
2 os. stop się
stopcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. stopiłbym się
bym się stopił
stopiłabym się
bym się stopiła
stopiłobym się
bym się stopiło
stopilibyśmy się
byśmy się stopili
stopiłybyśmy się
byśmy się stopiły
2 os. stopiłbyś się
byś się stopił
stopiłabyś się
byś się stopiła
stopiłobyś się
byś się stopiło
stopilibyście się
byście się stopili
stopiłybyście się
byście się stopiły
3 os. stopiłby się
by się stopił
stopiłaby się
by się stopiła
stopiłoby się
by się stopiło
stopiliby się
by się stopili
stopiłyby się
by się stopiły

bezosobnik: stopiono by się

bezokolicznik: stopić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: stopiwszy się

gerundium: stopienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopienie się
stopienia się
D. stopienia się
stopień się
C. stopieniu się
stopieniom się
B. stopienie się
stopienia się
N. stopieniem się
stopieniami się
Ms. stopieniu się
stopieniach się
W. stopienie się
stopienia się

odpowiedniki aspektowe: topić się , stapiać się

Składnia

Rznieżywotny + stopić się + bez ograniczeń

2. o srebrze i miedzi

Definicja

połączyć się ze sobą, będąc przejściowo w stanie płynnym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem

Połączenia

  • srebro stopiło się z miedzią; stal stopiła się z ołowiem

Cytaty

W poprzedniej wersji herbem był orzeł. Nad kartuszem z orłem wisiała korona. Teraz korona stopiła się z orłem. Stanisław Grzesiek wylicza: - Zachmoc zmienił proporcje tarczy. Koronę opuścił na dół i wtopił w tarczę. Tarcza herbowa ma teraz u góry ząbki.

źródło: NKJP: Leszek K. Talko: Bielszy odcień bieli, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1997-05-23

Dwadzieścia sekund po eksplozji na niewielkiej wysokości powstał grzyb rozżarzonej pary wodnej o temperaturze 15 tysięcy stopni Celsjusza, który „ugotował” całą strefę impaktu - popiół i piasek stopiły się, tworząc tektyty — szklane kuleczki, odnalezione przez ekspedycję Kulika.

źródło: NKJP: Katastrofa tunguska, Wikipedia.pl, 2009-04-29

Któż z nas w letnie popołudnia, pełne słońca, krzyku mew i skwiru jaskółek, pomyślałby, że złote zęby Anny Janowskiej z Brösener Weg 63 stopią się w wielką kilogramową bryłę złota z obrączkami kobiet z Theresinstadtu i monetami Żydów z Salonik?

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995

Gdy odpowiedzi padały niewyraźne i wymijające, uniósłszy się gniewem, ćwiczył maszynę, aż miedzią rozgrzaną zaczęła cuchnąć, i póty bił ją i okładał, wołając: - Gadaj mi tu zaraz prawdę, przeklęta, stara maszyno cyfrowa! - aż stopiły się jej złącza i pociekła z nich łzami srebrnymi cyna.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Bajki robotów, 1964

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. stopię się
stopimy się
2 os. stopisz się
stopicie się
3 os. stopi się
stopią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. stopiłem się
+(e)m się stopił
stopiłam się
+(e)m się stopiła
stopiłom się
+(e)m się stopiło
stopiliśmy się
+(e)śmy się stopili
stopiłyśmy się
+(e)śmy się stopiły
2 os. stopiłeś się
+(e)ś się stopił
stopiłaś się
+(e)ś się stopiła
stopiłoś się
+(e)ś się stopiło
stopiliście się
+(e)ście się stopili
stopiłyście się
+(e)ście się stopiły
3 os. stopił się
stopiła się
stopiło się
stopili się
stopiły się

bezosobnik: stopiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. stopmy się
2 os. stop się
stopcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. stopiłbym się
bym się stopił
stopiłabym się
bym się stopiła
stopiłobym się
bym się stopiło
stopilibyśmy się
byśmy się stopili
stopiłybyśmy się
byśmy się stopiły
2 os. stopiłbyś się
byś się stopił
stopiłabyś się
byś się stopiła
stopiłobyś się
byś się stopiło
stopilibyście się
byście się stopili
stopiłybyście się
byście się stopiły
3 os. stopiłby się
by się stopił
stopiłaby się
by się stopiła
stopiłoby się
by się stopiło
stopiliby się
by się stopili
stopiłyby się
by się stopiły

bezosobnik: stopiono by się

bezokolicznik: stopić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: stopiwszy się

gerundium: stopienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopienie się
stopienia się
D. stopienia się
stopień się
C. stopieniu się
stopieniom się
B. stopienie się
stopienia się
N. stopieniem się
stopieniami się
Ms. stopieniu się
stopieniach się
W. stopienie się
stopienia się

odpowiednik aspektowy: stapiać się

Składnia

Rznieżywotny + stopić się +
z CZYM
Rznieżywotny;pl + stopić się + bez ograniczeń

3. z tłem

Definicja

połączyć się ze sobą i utworzyć jednolitą całość

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • jakieś elementy stopiły się
  • stopić się w jedno

Cytaty

Pani Florczakowa, ubrana w seledynowy, znany skądinąd Inspektorowi płaszcz przeciwdeszczowy, niczym wytrawny wywiadowca usiłowała stopić się ze ścianą bloku.

źródło: NKJP: Tomasz Trojanowski: Uciekinierzy, 2008

Kolor sukienki stopił się z barwą spodni Karola.

źródło: NKJP: Ariadna Lewańska: Sonata dla Natalii, 1965

Uzbecy i Turkmeni nigdy nie stopili się w jeden naród.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

Przekleństwo i huk zatrzaskiwanych drzwi stopiły się w jedno.

źródło: NKJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. stopię się
stopimy się
2 os. stopisz się
stopicie się
3 os. stopi się
stopią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. stopiłem się
+(e)m się stopił
stopiłam się
+(e)m się stopiła
stopiłom się
+(e)m się stopiło
stopiliśmy się
+(e)śmy się stopili
stopiłyśmy się
+(e)śmy się stopiły
2 os. stopiłeś się
+(e)ś się stopił
stopiłaś się
+(e)ś się stopiła
stopiłoś się
+(e)ś się stopiło
stopiliście się
+(e)ście się stopili
stopiłyście się
+(e)ście się stopiły
3 os. stopił się
stopiła się
stopiło się
stopili się
stopiły się

bezosobnik: stopiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. stopmy się
2 os. stop się
stopcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. stopiłbym się
bym się stopił
stopiłabym się
bym się stopiła
stopiłobym się
bym się stopiło
stopilibyśmy się
byśmy się stopili
stopiłybyśmy się
byśmy się stopiły
2 os. stopiłbyś się
byś się stopił
stopiłabyś się
byś się stopiła
stopiłobyś się
byś się stopiło
stopilibyście się
byście się stopili
stopiłybyście się
byście się stopiły
3 os. stopiłby się
by się stopił
stopiłaby się
by się stopiła
stopiłoby się
by się stopiło
stopiliby się
by się stopili
stopiłyby się
by się stopiły

bezosobnik: stopiono by się

bezokolicznik: stopić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: stopiwszy się

gerundium: stopienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stopienie się
stopienia się
D. stopienia się
stopień się
C. stopieniu się
stopieniom się
B. stopienie się
stopienia się
N. stopieniem się
stopieniami się
Ms. stopieniu się
stopieniach się
W. stopienie się
stopienia się

odpowiednik aspektowy: stapiać się

Składnia

Rznieżywotny + stopić się +
z CZYM
Rznieżywotny;pl + stopić się + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 12.03.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json