Chronologizacja
Zob. zapadły
1. zagłębić się w coś
Definicja
Pochodzenie
Zob. paść (na ziemię)
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- zapaść w piasek, w ziemię; w miękki fotel, w miękką kanapę; w głąb czegoś
- zapaść głęboko
Cytaty
|
Chłopcy rozbiegli się na wszystkie strony i po chwili Sokole Oko przywołał nas do siebie wskazując duży, zapadnięty w ziemię głaz narzutowy. źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967 |
|
|
A Jerzy? Zapadł w głąb sanek, naciągnął baranicę, jakby chciał wleźć pod nią z głową. źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008 |
|
|
Pochylony na kulbace przyglądał się kołu wozu, aż po piastę zapadniętemu pomiędzy potrzaskane dyle mostu. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnę |
zapadniemy |
|||
| 2 os. |
zapadniesz |
zapadniecie |
|||
| 3 os. |
zapadnie |
zapadną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłem +(e)m zapadł |
zapadłam +(e)m zapadła |
zapadłom +(e)m zapadło |
zapadliśmy +(e)śmy zapadli |
zapadłyśmy +(e)śmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłeś +(e)ś zapadł |
zapadłaś +(e)ś zapadła |
zapadłoś +(e)ś zapadło |
zapadliście +(e)ście zapadli |
zapadłyście +(e)ście zapadły |
| 3 os. |
zapadł |
zapadła |
zapadło |
zapadli |
zapadły |
bezosobnik: zapadnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnijmy |
|
| 2 os. |
zapadnij |
zapadnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłbym bym zapadł |
zapadłabym bym zapadła |
zapadłobym bym zapadło |
zapadlibyśmy byśmy zapadli |
zapadłybyśmy byśmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłbyś byś zapadł |
zapadłabyś byś zapadła |
zapadłobyś byś zapadło |
zapadlibyście byście zapadli |
zapadłybyście byście zapadły |
| 3 os. |
zapadłby by zapadł |
zapadłaby by zapadła |
zapadłoby by zapadło |
zapadliby by zapadli |
zapadłyby by zapadły |
bezosobnik: zapadnięto by
bezokolicznik: zapaść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zapadłszy
gerundium: zapadnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| D. | zapadnięcia |
zapadnięć |
| C. | zapadnięciu |
zapadnięciom |
| B. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| N. | zapadnięciem |
zapadnięciami |
| Ms. | zapadnięciu |
zapadnięciach |
| W. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zapadnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zapadnięty |
zapadnięty |
zapadnięty |
zapadnięte |
zapadnięta |
| D. | zapadniętego |
zapadniętego |
zapadniętego |
zapadniętego |
zapadniętej |
| C. | zapadniętemu |
zapadniętemu |
zapadniętemu |
zapadniętemu |
zapadniętej |
| B. | zapadniętego |
zapadniętego |
zapadnięty |
zapadnięte |
zapadniętą |
| N. | zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętą |
| Ms. | zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zapadnięci |
zapadnięci |
zapadnięte |
zapadnięte |
| D. | zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
| C. | zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
| B. | zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
zapadnięte |
| N. | zapadniętymi |
zapadniętymi |
zapadniętymi |
zapadniętymi |
| Ms. | zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
odpowiednik aspektowy: zapadać
Składnia
|
+ | zapaść | + |
w CO
|
2. wklęsnąć
Definicja
Pochodzenie
Zob. paść (na ziemię)
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Połączenia
- boki, oczy, policzki zapadły
- zapadnięty brzuch; dach; zapadnięta klatka piersiowa
Cytaty
|
Czoło miał zlepione potem, oczy mu zapadły w głąb twarzy. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948 |
|
|
Wtedy właśnie odsłoniła się jego wzdęta klatka piersiowa, zapadnięty brzuch i chude nogi, wszystko w brunatnych plamach. źródło: NKJP: Adam Pluszka: Flauta, 2007 |
|
|
Więc wystarczy mieć trochę pieniędzy i nie trzeba się wtedy wstydzić zapadniętej klatki piersiowej albo nieistnienia bicepsów. źródło: NKJP: Andrzej Kwietniewski: Blondynka z miasta Łodzi, 2008 |
|
|
Przenikliwy ziąb wdzierał się przez dziurawe ściany i zapadnięty dach. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnę |
zapadniemy |
|||
| 2 os. |
zapadniesz |
zapadniecie |
|||
| 3 os. |
zapadnie |
zapadną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłem +(e)m zapadł |
zapadłam +(e)m zapadła |
zapadłom +(e)m zapadło |
zapadliśmy +(e)śmy zapadli |
zapadłyśmy +(e)śmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłeś +(e)ś zapadł |
zapadłaś +(e)ś zapadła |
zapadłoś +(e)ś zapadło |
zapadliście +(e)ście zapadli |
zapadłyście +(e)ście zapadły |
| 3 os. |
zapadł |
zapadła |
zapadło |
zapadli |
zapadły |
bezosobnik: zapadnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnijmy |
|
| 2 os. |
zapadnij |
zapadnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłbym bym zapadł |
zapadłabym bym zapadła |
zapadłobym bym zapadło |
zapadlibyśmy byśmy zapadli |
zapadłybyśmy byśmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłbyś byś zapadł |
zapadłabyś byś zapadła |
zapadłobyś byś zapadło |
zapadlibyście byście zapadli |
zapadłybyście byście zapadły |
| 3 os. |
zapadłby by zapadł |
zapadłaby by zapadła |
zapadłoby by zapadło |
zapadliby by zapadli |
zapadłyby by zapadły |
bezosobnik: zapadnięto by
bezokolicznik: zapaść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zapadłszy
gerundium: zapadnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| D. | zapadnięcia |
zapadnięć |
| C. | zapadnięciu |
zapadnięciom |
| B. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| N. | zapadnięciem |
zapadnięciami |
| Ms. | zapadnięciu |
zapadnięciach |
| W. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zapadnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zapadnięty |
zapadnięty |
zapadnięty |
zapadnięte |
zapadnięta |
| D. | zapadniętego |
zapadniętego |
zapadniętego |
zapadniętego |
zapadniętej |
| C. | zapadniętemu |
zapadniętemu |
zapadniętemu |
zapadniętemu |
zapadniętej |
| B. | zapadniętego |
zapadniętego |
zapadnięty |
zapadnięte |
zapadniętą |
| N. | zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętą |
| Ms. | zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zapadnięci |
zapadnięci |
zapadnięte |
zapadnięte |
| D. | zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
| C. | zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
| B. | zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
zapadnięte |
| N. | zapadniętymi |
zapadniętymi |
zapadniętymi |
zapadniętymi |
| Ms. | zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
odpowiednik aspektowy: zapadać
3. w krzaki
Definicja
Pochodzenie
Zob. paść (na ziemię)
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- zapaść w krzaki, w las, w zarośla; w ciemność; za krzaki; za domami
Cytaty
|
Po godzinie ucieczki zapadli w gęstwinie wysokiej trawy. źródło: NKJP: Kazimierz Kaz Ostaszewicz: Południowy wiatr Arizony, 2006 |
|
|
Ukrył się za pień, zgasił latarkę, zapadł w nieprzeniknioną noc. źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962 |
|
|
- I zapadł w krzaki, które zafalowały nad nim, a potem znieruchomiały. źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1996 |
|
|
W tobie jest granie na piszczałce ze skrzydła sowy I łoskot ptaka, nim zapadnie w bór. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Traktat moralny. Traktat poetycki, 1947 |
|
|
Słońce zapadło za domami i czuć je jedynie w wąskich uliczkach, grzeje jeszcze poprzez spopielałe w żarze dnia kamienie, bucha gorącem od ścian domów. źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem : (Francja 1940-1944), 1957 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnę |
zapadniemy |
|||
| 2 os. |
zapadniesz |
zapadniecie |
|||
| 3 os. |
zapadnie |
zapadną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłem +(e)m zapadł |
zapadłam +(e)m zapadła |
zapadłom +(e)m zapadło |
zapadliśmy +(e)śmy zapadli |
zapadłyśmy +(e)śmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłeś +(e)ś zapadł |
zapadłaś +(e)ś zapadła |
zapadłoś +(e)ś zapadło |
zapadliście +(e)ście zapadli |
zapadłyście +(e)ście zapadły |
| 3 os. |
zapadł |
zapadła |
zapadło |
zapadli |
zapadły |
bezosobnik: zapadnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnijmy |
|
| 2 os. |
zapadnij |
zapadnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłbym bym zapadł |
zapadłabym bym zapadła |
zapadłobym bym zapadło |
zapadlibyśmy byśmy zapadli |
zapadłybyśmy byśmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłbyś byś zapadł |
zapadłabyś byś zapadła |
zapadłobyś byś zapadło |
zapadlibyście byście zapadli |
zapadłybyście byście zapadły |
| 3 os. |
zapadłby by zapadł |
zapadłaby by zapadła |
zapadłoby by zapadło |
zapadliby by zapadli |
zapadłyby by zapadły |
bezosobnik: zapadnięto by
bezokolicznik: zapaść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zapadłszy
gerundium: zapadnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| D. | zapadnięcia |
zapadnięć |
| C. | zapadnięciu |
zapadnięciom |
| B. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| N. | zapadnięciem |
zapadnięciami |
| Ms. | zapadnięciu |
zapadnięciach |
| W. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zapadnięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zapadnięty |
zapadnięty |
zapadnięty |
zapadnięte |
zapadnięta |
| D. | zapadniętego |
zapadniętego |
zapadniętego |
zapadniętego |
zapadniętej |
| C. | zapadniętemu |
zapadniętemu |
zapadniętemu |
zapadniętemu |
zapadniętej |
| B. | zapadniętego |
zapadniętego |
zapadnięty |
zapadnięte |
zapadniętą |
| N. | zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętą |
| Ms. | zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zapadnięci |
zapadnięci |
zapadnięte |
zapadnięte |
| D. | zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
| C. | zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
zapadniętym |
| B. | zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
zapadnięte |
| N. | zapadniętymi |
zapadniętymi |
zapadniętymi |
zapadniętymi |
| Ms. | zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
zapadniętych |
odpowiednik aspektowy: zapadać
Składnia
|
+ | zapaść | + |
DOKĄD
|
|
+ | zapaść | + |
GDZIE
|
4. w drzemkę
Definicja
Pochodzenie
Zob. paść (na ziemię)
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
Połączenia
- zapaść w apatię, w drzemkę, w letarg, w sen, w jakiś stan, w śpiączkę
Cytaty
|
Nawet nie zauważył, kiedy zapadł w drzemkę. Ucieczka z hotelu o trzeciej w nocy i jazda do Częstochowy dały mu się we znaki. Zasnął i spał mocno ponad godzinę. źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001 |
|
|
W nocy Mahir jęczał, na przemian tracił i odzyskiwał przytomność, w końcu zapadł w ciężki, kamienny sen. źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnę |
zapadniemy |
|||
| 2 os. |
zapadniesz |
zapadniecie |
|||
| 3 os. |
zapadnie |
zapadną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłem +(e)m zapadł |
zapadłam +(e)m zapadła |
zapadłom +(e)m zapadło |
zapadliśmy +(e)śmy zapadli |
zapadłyśmy +(e)śmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłeś +(e)ś zapadł |
zapadłaś +(e)ś zapadła |
zapadłoś +(e)ś zapadło |
zapadliście +(e)ście zapadli |
zapadłyście +(e)ście zapadły |
| 3 os. |
zapadł |
zapadła |
zapadło |
zapadli |
zapadły |
bezosobnik: zapadnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnijmy |
|
| 2 os. |
zapadnij |
zapadnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłbym bym zapadł |
zapadłabym bym zapadła |
zapadłobym bym zapadło |
zapadlibyśmy byśmy zapadli |
zapadłybyśmy byśmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłbyś byś zapadł |
zapadłabyś byś zapadła |
zapadłobyś byś zapadło |
zapadlibyście byście zapadli |
zapadłybyście byście zapadły |
| 3 os. |
zapadłby by zapadł |
zapadłaby by zapadła |
zapadłoby by zapadło |
zapadliby by zapadli |
zapadłyby by zapadły |
bezosobnik: zapadnięto by
bezokolicznik: zapaść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zapadłszy
gerundium: zapadnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| D. | zapadnięcia |
zapadnięć |
| C. | zapadnięciu |
zapadnięciom |
| B. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| N. | zapadnięciem |
zapadnięciami |
| Ms. | zapadnięciu |
zapadnięciach |
| W. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
odpowiednik aspektowy: zapadać
Składnia
|
+ | zapaść | + |
w CO
|
5. na gruźlicę
Definicja
Pochodzenie
Zob. paść (na ziemię)
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie
Połączenia
- zapaść na jakąś chorobę, na gruźlicę, na ospę, na świnkę
Cytaty
|
Ponad dwa miesiące temu zapadł na jakąś tropikalną chorobę; bardzo długo niedomagał, a tydzień temu wyzionął ducha. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999 |
|
|
Ale jak na złość Jorguś zapadł na wietrzną ospę i jego lekarz domowy, doktor Pawłowska, wykluczyła jakąkolwiek podróż. źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnę |
zapadniemy |
|||
| 2 os. |
zapadniesz |
zapadniecie |
|||
| 3 os. |
zapadnie |
zapadną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłem +(e)m zapadł |
zapadłam +(e)m zapadła |
zapadłom +(e)m zapadło |
zapadliśmy +(e)śmy zapadli |
zapadłyśmy +(e)śmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłeś +(e)ś zapadł |
zapadłaś +(e)ś zapadła |
zapadłoś +(e)ś zapadło |
zapadliście +(e)ście zapadli |
zapadłyście +(e)ście zapadły |
| 3 os. |
zapadł |
zapadła |
zapadło |
zapadli |
zapadły |
bezosobnik: zapadnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnijmy |
|
| 2 os. |
zapadnij |
zapadnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłbym bym zapadł |
zapadłabym bym zapadła |
zapadłobym bym zapadło |
zapadlibyśmy byśmy zapadli |
zapadłybyśmy byśmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłbyś byś zapadł |
zapadłabyś byś zapadła |
zapadłobyś byś zapadło |
zapadlibyście byście zapadli |
zapadłybyście byście zapadły |
| 3 os. |
zapadłby by zapadł |
zapadłaby by zapadła |
zapadłoby by zapadło |
zapadliby by zapadli |
zapadłyby by zapadły |
bezosobnik: zapadnięto by
bezokolicznik: zapaść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zapadłszy
gerundium: zapadnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| D. | zapadnięcia |
zapadnięć |
| C. | zapadnięciu |
zapadnięciom |
| B. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| N. | zapadnięciem |
zapadnięciami |
| Ms. | zapadnięciu |
zapadnięciach |
| W. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
odpowiednik aspektowy: zapadać
Składnia
| Rzpl | + | zapaść | + |
na CO
|
6. zapadł wieczór
Definicja
Pochodzenie
Zob. paść (na ziemię)
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat słońce i księżyc, pory dnia
Połączenia
- zapadł wieczór, zmierzch, zmrok; zapadła ciemność, cisza, noc; zapadło milczenie
Cytaty
|
Zaledwie ciemności zapadły, miesiąc pojawił się na niebie, a puszcza, jak co noc, rozbrzmiewała tysiącem nieodgadnionych dźwięków. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954 |
|
|
Na dworze zapadł już zmierzch, zapaliły się latarnie. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Imię twoje, 2008 |
|
|
Przez moment na trybunach zapadła cisza. Ale po chwili ludzie zaczęli rozmawiać, wymieniali uwagi, kupowali lody i napoje chłodzące. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Wojna futbolowa, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnę |
zapadniemy |
|||
| 2 os. |
zapadniesz |
zapadniecie |
|||
| 3 os. |
zapadnie |
zapadną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłem +(e)m zapadł |
zapadłam +(e)m zapadła |
zapadłom +(e)m zapadło |
zapadliśmy +(e)śmy zapadli |
zapadłyśmy +(e)śmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłeś +(e)ś zapadł |
zapadłaś +(e)ś zapadła |
zapadłoś +(e)ś zapadło |
zapadliście +(e)ście zapadli |
zapadłyście +(e)ście zapadły |
| 3 os. |
zapadł |
zapadła |
zapadło |
zapadli |
zapadły |
bezosobnik: zapadnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnijmy |
|
| 2 os. |
zapadnij |
zapadnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłbym bym zapadł |
zapadłabym bym zapadła |
zapadłobym bym zapadło |
zapadlibyśmy byśmy zapadli |
zapadłybyśmy byśmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłbyś byś zapadł |
zapadłabyś byś zapadła |
zapadłobyś byś zapadło |
zapadlibyście byście zapadli |
zapadłybyście byście zapadły |
| 3 os. |
zapadłby by zapadł |
zapadłaby by zapadła |
zapadłoby by zapadło |
zapadliby by zapadli |
zapadłyby by zapadły |
bezosobnik: zapadnięto by
bezokolicznik: zapaść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zapadłszy
gerundium: zapadnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| D. | zapadnięcia |
zapadnięć |
| C. | zapadnięciu |
zapadnięciom |
| B. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| N. | zapadnięciem |
zapadnięciami |
| Ms. | zapadnięciu |
zapadnięciach |
| W. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
odpowiednik aspektowy: zapadać
7. zapadł wyrok
Definicja
Pochodzenie
Zob. paść (na ziemię)
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne
Połączenia
- zapadł wyrok; zapadła decyzja
- zapaść nieodwołalnie
Cytaty
|
We wrześniu 2004 roku zapadł wyrok unieważniający kwestionowaną przez nas umowę notarialną wieczystej dzierżawy. źródło: NKJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005 |
|
|
„Już dziś - powiedział Fiszbach - powinna w Warszawie zapaść decyzja, która rozwiązałaby sytuację strajkową. Jeśli nie zapadnie jutro, płomień strajku pójdzie w kraj”. źródło: NKJP: Waldemar Kuczyński: Burza nad Wisłą: dziennik 1980-1981, 1981 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnę |
zapadniemy |
|||
| 2 os. |
zapadniesz |
zapadniecie |
|||
| 3 os. |
zapadnie |
zapadną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłem +(e)m zapadł |
zapadłam +(e)m zapadła |
zapadłom +(e)m zapadło |
zapadliśmy +(e)śmy zapadli |
zapadłyśmy +(e)śmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłeś +(e)ś zapadł |
zapadłaś +(e)ś zapadła |
zapadłoś +(e)ś zapadło |
zapadliście +(e)ście zapadli |
zapadłyście +(e)ście zapadły |
| 3 os. |
zapadł |
zapadła |
zapadło |
zapadli |
zapadły |
bezosobnik: zapadnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnijmy |
|
| 2 os. |
zapadnij |
zapadnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłbym bym zapadł |
zapadłabym bym zapadła |
zapadłobym bym zapadło |
zapadlibyśmy byśmy zapadli |
zapadłybyśmy byśmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłbyś byś zapadł |
zapadłabyś byś zapadła |
zapadłobyś byś zapadło |
zapadlibyście byście zapadli |
zapadłybyście byście zapadły |
| 3 os. |
zapadłby by zapadł |
zapadłaby by zapadła |
zapadłoby by zapadło |
zapadliby by zapadli |
zapadłyby by zapadły |
bezosobnik: zapadnięto by
bezokolicznik: zapaść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zapadłszy
gerundium: zapadnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| D. | zapadnięcia |
zapadnięć |
| C. | zapadnięciu |
zapadnięciom |
| B. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| N. | zapadnięciem |
zapadnięciami |
| Ms. | zapadnięciu |
zapadnięciach |
| W. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
odpowiednik aspektowy: zapadać
8. w czyjąś pamięć
Definicja
Pochodzenie
Zob. paść (na ziemię)
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- rada, scena zapadła; słowa zapadły
- zapaść w niepamięć, w pamięć, w serce, w umysł
- zapaść głęboko
Cytaty
|
Kiedyś tylko Schielke wydębił od Stroopa informację, że był dowódcą SS i policji w Nikołajewie, Kirowogradzie i Chersoniu. Musiał tam dobrze zapaść w pamięć mieszkańców, bo nigdy na ten temat słowa nie puścił z gęby. źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977 |
|
|
W czasach monachijskich należał do ich grona również Rosjanin Włodzimierz Światłowski, częsty gość w pracowni, po trosze uczeń, któremu Olga musiała głęboko zapaść w serce, skoro po kolejnym powrocie do Rosji (Światłowskiego, jak się to mówi, miotało po świecie), w grudniu roku 1894, pisał: [...] a jak powodzi się Pani? źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003 |
|
|
Ta sugestia zapadła głęboko w umysł hrabiego, co stało się jasne dopiero po pewnym czasie. źródło: NKJP: Marek Jarosz: Nieznane przygody Sherlocka Holmesa, 2002 |
|
|
Nastrój tych moich dziecięcych włóczęg konnych na tle przedwiosennego pejzażu zapadł we mnie głęboko i przetrwał nietknięty w zakamarkach pamięci do dziś. źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnę |
zapadniemy |
|||
| 2 os. |
zapadniesz |
zapadniecie |
|||
| 3 os. |
zapadnie |
zapadną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłem +(e)m zapadł |
zapadłam +(e)m zapadła |
zapadłom +(e)m zapadło |
zapadliśmy +(e)śmy zapadli |
zapadłyśmy +(e)śmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłeś +(e)ś zapadł |
zapadłaś +(e)ś zapadła |
zapadłoś +(e)ś zapadło |
zapadliście +(e)ście zapadli |
zapadłyście +(e)ście zapadły |
| 3 os. |
zapadł |
zapadła |
zapadło |
zapadli |
zapadły |
bezosobnik: zapadnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnijmy |
|
| 2 os. |
zapadnij |
zapadnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłbym bym zapadł |
zapadłabym bym zapadła |
zapadłobym bym zapadło |
zapadlibyśmy byśmy zapadli |
zapadłybyśmy byśmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłbyś byś zapadł |
zapadłabyś byś zapadła |
zapadłobyś byś zapadło |
zapadlibyście byście zapadli |
zapadłybyście byście zapadły |
| 3 os. |
zapadłby by zapadł |
zapadłaby by zapadła |
zapadłoby by zapadło |
zapadliby by zapadli |
zapadłyby by zapadły |
bezosobnik: zapadnięto by
bezokolicznik: zapaść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zapadłszy
gerundium: zapadnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| D. | zapadnięcia |
zapadnięć |
| C. | zapadnięciu |
zapadnięciom |
| B. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| N. | zapadnięciem |
zapadnięciami |
| Ms. | zapadnięciu |
zapadnięciach |
| W. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
odpowiednik aspektowy: zapadać
Składnia
|
+ | zapaść | + |
w CO +
(KOMU)
|
9. lokata zapadła
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse bankowość
Połączenia
- lokata zapadła, obligacje zapadły kiedyś
Cytaty
|
W marcu i kwietniu zapadły dwie starsze publiczne emisje obligacji [...] o łącznej wartości 125 mln zł. Zapewne część inwestorów, którym zwrócono środki, więcej niż chętnie złoży zapis w nowej ofercie. źródło: Internet: parkiet.com/Obligacje |
|
|
Z ciekawości sprawdziłem naliczone odsetki na lokacie, która zapadła w sobotę. Lokata była nieodnawialna, wiec kapitał+odsetki wróciły na inne konto w innym banku w kolejnym dniu roboczym (poniedziałek). źródło: Internet: livesmarter.pl/lokata-halloween |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnę |
zapadniemy |
|||
| 2 os. |
zapadniesz |
zapadniecie |
|||
| 3 os. |
zapadnie |
zapadną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłem +(e)m zapadł |
zapadłam +(e)m zapadła |
zapadłom +(e)m zapadło |
zapadliśmy +(e)śmy zapadli |
zapadłyśmy +(e)śmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłeś +(e)ś zapadł |
zapadłaś +(e)ś zapadła |
zapadłoś +(e)ś zapadło |
zapadliście +(e)ście zapadli |
zapadłyście +(e)ście zapadły |
| 3 os. |
zapadł |
zapadła |
zapadło |
zapadli |
zapadły |
bezosobnik: zapadnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapadnijmy |
|
| 2 os. |
zapadnij |
zapadnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapadłbym bym zapadł |
zapadłabym bym zapadła |
zapadłobym bym zapadło |
zapadlibyśmy byśmy zapadli |
zapadłybyśmy byśmy zapadły |
| 2 os. |
zapadłbyś byś zapadł |
zapadłabyś byś zapadła |
zapadłobyś byś zapadło |
zapadlibyście byście zapadli |
zapadłybyście byście zapadły |
| 3 os. |
zapadłby by zapadł |
zapadłaby by zapadła |
zapadłoby by zapadło |
zapadliby by zapadli |
zapadłyby by zapadły |
bezosobnik: zapadnięto by
bezokolicznik: zapaść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zapadłszy
gerundium: zapadnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| D. | zapadnięcia |
zapadnięć |
| C. | zapadnięciu |
zapadnięciom |
| B. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
| N. | zapadnięciem |
zapadnięciami |
| Ms. | zapadnięciu |
zapadnięciach |
| W. | zapadnięcie |
zapadnięcia |
10. psa ciastkami
Definicja
Pochodzenie
Zob. paść (dziecko słodyczami)
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Cytaty
|
Pierworodny rzeźnika Szczepana zapasiony został od maleńkości i żarł najwięcej z rodzeństwa. źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010 |
|
|
Patrzy teraz na nich oboje, jakby była trzecią, z boku stojącą osobą: stary pan na biednej, postrzępionej smyczce trzymający dychawicznego, zapasionego jamnika i wysoka dziewczynka z końskim ogonem koloru zboża, w brudnych trampkach. źródło: NKJP: Zofia Chądzyńska: Przez ciebie, Drabie!, 1969 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapasę |
zapasiemy |
|||
| 2 os. |
zapasiesz |
zapasiecie |
|||
| 3 os. |
zapasie |
zapasą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapasłem +(e)m zapasł |
zapasłam +(e)m zapasła |
zapasłom +(e)m zapasło |
zapaśliśmy +(e)śmy zapaśli |
zapasłyśmy +(e)śmy zapasły |
| 2 os. |
zapasłeś +(e)ś zapasł |
zapasłaś +(e)ś zapasła |
zapasłoś +(e)ś zapasło |
zapaśliście +(e)ście zapaśli |
zapasłyście +(e)ście zapasły |
| 3 os. |
zapasł |
zapasła |
zapasło |
zapaśli |
zapasły |
bezosobnik: zapasiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapaśmy |
|
| 2 os. |
zapaś |
zapaście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapasłbym bym zapasł |
zapasłabym bym zapasła |
zapasłobym bym zapasło |
zapaślibyśmy byśmy zapaśli |
zapasłybyśmy byśmy zapasły |
| 2 os. |
zapasłbyś byś zapasł |
zapasłabyś byś zapasła |
zapasłobyś byś zapasło |
zapaślibyście byście zapaśli |
zapasłybyście byście zapasły |
| 3 os. |
zapasłby by zapasł |
zapasłaby by zapasła |
zapasłoby by zapasło |
zapaśliby by zapaśli |
zapasłyby by zapasły |
bezosobnik: zapasiono by
bezokolicznik: zapaść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zapasłszy
gerundium: zapasienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapasienie |
zapasienia |
| D. | zapasienia |
zapasień |
| C. | zapasieniu |
zapasieniom |
| B. | zapasienie |
zapasienia |
| N. | zapasieniem |
zapasieniami |
| Ms. | zapasieniu |
zapasieniach |
| W. | zapasienie |
zapasienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zapasiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zapasiony |
zapasiony |
zapasiony |
zapasione |
zapasiona |
| D. | zapasionego |
zapasionego |
zapasionego |
zapasionego |
zapasionej |
| C. | zapasionemu |
zapasionemu |
zapasionemu |
zapasionemu |
zapasionej |
| B. | zapasionego |
zapasionego |
zapasiony |
zapasione |
zapasioną |
| N. | zapasionym |
zapasionym |
zapasionym |
zapasionym |
zapasioną |
| Ms. | zapasionym |
zapasionym |
zapasionym |
zapasionym |
zapasionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zapasieni |
zapasieni |
zapasione |
zapasione |
| D. | zapasionych |
zapasionych |
zapasionych |
zapasionych |
| C. | zapasionym |
zapasionym |
zapasionym |
zapasionym |
| B. | zapasionych |
zapasionych |
zapasionych |
zapasione |
| N. | zapasionymi |
zapasionymi |
zapasionymi |
zapasionymi |
| Ms. | zapasionych |
zapasionych |
zapasionych |
zapasionych |
Składnia
|
+ | zapaść | + |
KOGO/CO
|