UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapaść II

I

czasownik

Chronologizacja

XV w., SStp
Zob. zapadły

1. zagłębić się w coś

Definicja

zagłębić się w coś

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • zapaść w piasek, w ziemię; w miękki fotel, w miękką kanapę; w głąb czegoś
  • zapaść głęboko

Cytaty

Chłopcy rozbiegli się na wszystkie strony i po chwili Sokole Oko przywołał nas do siebie wskazując duży, zapadnięty w ziemię głaz narzutowy.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

A Jerzy? Zapadł w głąb sanek, naciągnął baranicę, jakby chciał wleźć pod nią z głową.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Pochylony na kulbace przyglądał się kołu wozu, aż po piastę zapadniętemu pomiędzy potrzaskane dyle mostu.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę
zapadniemy
2 os. zapadniesz
zapadniecie
3 os. zapadnie
zapadną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem
+(e)m zapadł
zapadłam
+(e)m zapadła
zapadłom
+(e)m zapadło
zapadliśmy
+(e)śmy zapadli
zapadłyśmy
+(e)śmy zapadły
2 os. zapadłeś
+(e)ś zapadł
zapadłaś
+(e)ś zapadła
zapadłoś
+(e)ś zapadło
zapadliście
+(e)ście zapadli
zapadłyście
+(e)ście zapadły
3 os. zapadł
zapadła
zapadło
zapadli
zapadły

bezosobnik: zapadnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy
2 os. zapadnij
zapadnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym
bym zapadł
zapadłabym
bym zapadła
zapadłobym
bym zapadło
zapadlibyśmy
byśmy zapadli
zapadłybyśmy
byśmy zapadły
2 os. zapadłbyś
byś zapadł
zapadłabyś
byś zapadła
zapadłobyś
byś zapadło
zapadlibyście
byście zapadli
zapadłybyście
byście zapadły
3 os. zapadłby
by zapadł
zapadłaby
by zapadła
zapadłoby
by zapadło
zapadliby
by zapadli
zapadłyby
by zapadły

bezosobnik: zapadnięto by

bezokolicznik: zapaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy

gerundium: zapadnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapadnięcie
zapadnięcia
D. zapadnięcia
zapadnięć
C. zapadnięciu
zapadnięciom
B. zapadnięcie
zapadnięcia
N. zapadnięciem
zapadnięciami
Ms. zapadnięciu
zapadnięciach
W. zapadnięcie
zapadnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zapadnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapadnięty
zapadnięty
zapadnięty
zapadnięte
zapadnięta
D. zapadniętego
zapadniętego
zapadniętego
zapadniętego
zapadniętej
C. zapadniętemu
zapadniętemu
zapadniętemu
zapadniętemu
zapadniętej
B. zapadniętego
zapadniętego
zapadnięty
zapadnięte
zapadniętą
N. zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętą
Ms. zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapadnięci
zapadnięci
zapadnięte
zapadnięte
D. zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
C. zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
B. zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
zapadnięte
N. zapadniętymi
zapadniętymi
zapadniętymi
zapadniętymi
Ms. zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych

odpowiednik aspektowy: zapadać

Składnia

bez ograniczeń + zapaść +
w CO

2. wklęsnąć

Definicja

stać się wklęsłym, wgłębionym zamiast wypukłym lub płaskim

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

  • boki, oczy, policzki zapadły
  • zapadnięty brzuch; dach; zapadnięta klatka piersiowa

Cytaty

Czoło miał zlepione potem, oczy mu zapadły w głąb twarzy.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948

Wtedy właśnie odsłoniła się jego wzdęta klatka piersiowa, zapadnięty brzuch i chude nogi, wszystko w brunatnych plamach.

źródło: NKJP: Adam Pluszka: Flauta, 2007

Więc wystarczy mieć trochę pieniędzy i nie trzeba się wtedy wstydzić zapadniętej klatki piersiowej albo nieistnienia bicepsów.

źródło: NKJP: Andrzej Kwietniewski: Blondynka z miasta Łodzi, 2008

Przenikliwy ziąb wdzierał się przez dziurawe ściany i zapadnięty dach.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę
zapadniemy
2 os. zapadniesz
zapadniecie
3 os. zapadnie
zapadną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem
+(e)m zapadł
zapadłam
+(e)m zapadła
zapadłom
+(e)m zapadło
zapadliśmy
+(e)śmy zapadli
zapadłyśmy
+(e)śmy zapadły
2 os. zapadłeś
+(e)ś zapadł
zapadłaś
+(e)ś zapadła
zapadłoś
+(e)ś zapadło
zapadliście
+(e)ście zapadli
zapadłyście
+(e)ście zapadły
3 os. zapadł
zapadła
zapadło
zapadli
zapadły

bezosobnik: zapadnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy
2 os. zapadnij
zapadnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym
bym zapadł
zapadłabym
bym zapadła
zapadłobym
bym zapadło
zapadlibyśmy
byśmy zapadli
zapadłybyśmy
byśmy zapadły
2 os. zapadłbyś
byś zapadł
zapadłabyś
byś zapadła
zapadłobyś
byś zapadło
zapadlibyście
byście zapadli
zapadłybyście
byście zapadły
3 os. zapadłby
by zapadł
zapadłaby
by zapadła
zapadłoby
by zapadło
zapadliby
by zapadli
zapadłyby
by zapadły

bezosobnik: zapadnięto by

bezokolicznik: zapaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy

gerundium: zapadnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapadnięcie
zapadnięcia
D. zapadnięcia
zapadnięć
C. zapadnięciu
zapadnięciom
B. zapadnięcie
zapadnięcia
N. zapadnięciem
zapadnięciami
Ms. zapadnięciu
zapadnięciach
W. zapadnięcie
zapadnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zapadnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapadnięty
zapadnięty
zapadnięty
zapadnięte
zapadnięta
D. zapadniętego
zapadniętego
zapadniętego
zapadniętego
zapadniętej
C. zapadniętemu
zapadniętemu
zapadniętemu
zapadniętemu
zapadniętej
B. zapadniętego
zapadniętego
zapadnięty
zapadnięte
zapadniętą
N. zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętą
Ms. zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapadnięci
zapadnięci
zapadnięte
zapadnięte
D. zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
C. zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
B. zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
zapadnięte
N. zapadniętymi
zapadniętymi
zapadniętymi
zapadniętymi
Ms. zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych

odpowiednik aspektowy: zapadać

3. w krzaki

Definicja

schować się gdzieś

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • zapaść w krzaki, w las, w zarośla; w ciemność; za krzaki; za domami

Cytaty

Po godzinie ucieczki zapadli w gęstwinie wysokiej trawy.

źródło: NKJP: Kazimierz Kaz Ostaszewicz: Południowy wiatr Arizony, 2006

Ukrył się za pień, zgasił latarkę, zapadł w nieprzeniknioną noc.

źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

- I zapadł w krzaki, które zafalowały nad nim, a potem znieruchomiały.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1996

W tobie jest granie na piszczałce ze skrzydła sowy I łoskot ptaka, nim zapadnie w bór.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Traktat moralny. Traktat poetycki, 1947

Słońce zapadło za domami i czuć je jedynie w wąskich uliczkach, grzeje jeszcze poprzez spopielałe w żarze dnia kamienie, bucha gorącem od ścian domów.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem : (Francja 1940-1944), 1957

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę
zapadniemy
2 os. zapadniesz
zapadniecie
3 os. zapadnie
zapadną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem
+(e)m zapadł
zapadłam
+(e)m zapadła
zapadłom
+(e)m zapadło
zapadliśmy
+(e)śmy zapadli
zapadłyśmy
+(e)śmy zapadły
2 os. zapadłeś
+(e)ś zapadł
zapadłaś
+(e)ś zapadła
zapadłoś
+(e)ś zapadło
zapadliście
+(e)ście zapadli
zapadłyście
+(e)ście zapadły
3 os. zapadł
zapadła
zapadło
zapadli
zapadły

bezosobnik: zapadnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy
2 os. zapadnij
zapadnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym
bym zapadł
zapadłabym
bym zapadła
zapadłobym
bym zapadło
zapadlibyśmy
byśmy zapadli
zapadłybyśmy
byśmy zapadły
2 os. zapadłbyś
byś zapadł
zapadłabyś
byś zapadła
zapadłobyś
byś zapadło
zapadlibyście
byście zapadli
zapadłybyście
byście zapadły
3 os. zapadłby
by zapadł
zapadłaby
by zapadła
zapadłoby
by zapadło
zapadliby
by zapadli
zapadłyby
by zapadły

bezosobnik: zapadnięto by

bezokolicznik: zapaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy

gerundium: zapadnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapadnięcie
zapadnięcia
D. zapadnięcia
zapadnięć
C. zapadnięciu
zapadnięciom
B. zapadnięcie
zapadnięcia
N. zapadnięciem
zapadnięciami
Ms. zapadnięciu
zapadnięciach
W. zapadnięcie
zapadnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zapadnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapadnięty
zapadnięty
zapadnięty
zapadnięte
zapadnięta
D. zapadniętego
zapadniętego
zapadniętego
zapadniętego
zapadniętej
C. zapadniętemu
zapadniętemu
zapadniętemu
zapadniętemu
zapadniętej
B. zapadniętego
zapadniętego
zapadnięty
zapadnięte
zapadniętą
N. zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętą
Ms. zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapadnięci
zapadnięci
zapadnięte
zapadnięte
D. zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
C. zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
zapadniętym
B. zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
zapadnięte
N. zapadniętymi
zapadniętymi
zapadniętymi
zapadniętymi
Ms. zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych
zapadniętych

odpowiednik aspektowy: zapadać

Składnia

bez ograniczeń + zapaść +
DOKĄD
bez ograniczeń + zapaść +
GDZIE

4. w drzemkę

Definicja

pogrążyć się w jakiś stan

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • zapaść w apatię, w drzemkę, w letarg, w sen, w jakiś stan, w śpiączkę

Cytaty

Nawet nie zauważył, kiedy zapadł w drzemkę. Ucieczka z hotelu o trzeciej w nocy i jazda do Częstochowy dały mu się we znaki. Zasnął i spał mocno ponad godzinę.

źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001

W nocy Mahir jęczał, na przemian tracił i odzyskiwał przytomność, w końcu zapadł w ciężki, kamienny sen.

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę
zapadniemy
2 os. zapadniesz
zapadniecie
3 os. zapadnie
zapadną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem
+(e)m zapadł
zapadłam
+(e)m zapadła
zapadłom
+(e)m zapadło
zapadliśmy
+(e)śmy zapadli
zapadłyśmy
+(e)śmy zapadły
2 os. zapadłeś
+(e)ś zapadł
zapadłaś
+(e)ś zapadła
zapadłoś
+(e)ś zapadło
zapadliście
+(e)ście zapadli
zapadłyście
+(e)ście zapadły
3 os. zapadł
zapadła
zapadło
zapadli
zapadły

bezosobnik: zapadnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy
2 os. zapadnij
zapadnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym
bym zapadł
zapadłabym
bym zapadła
zapadłobym
bym zapadło
zapadlibyśmy
byśmy zapadli
zapadłybyśmy
byśmy zapadły
2 os. zapadłbyś
byś zapadł
zapadłabyś
byś zapadła
zapadłobyś
byś zapadło
zapadlibyście
byście zapadli
zapadłybyście
byście zapadły
3 os. zapadłby
by zapadł
zapadłaby
by zapadła
zapadłoby
by zapadło
zapadliby
by zapadli
zapadłyby
by zapadły

bezosobnik: zapadnięto by

bezokolicznik: zapaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy

gerundium: zapadnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapadnięcie
zapadnięcia
D. zapadnięcia
zapadnięć
C. zapadnięciu
zapadnięciom
B. zapadnięcie
zapadnięcia
N. zapadnięciem
zapadnięciami
Ms. zapadnięciu
zapadnięciach
W. zapadnięcie
zapadnięcia

odpowiednik aspektowy: zapadać

Składnia

bez ograniczeń + zapaść +
w CO

5. na gruźlicę

Definicja

zachorować na coś

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie

Połączenia

  • zapaść na jakąś chorobę, na gruźlicę, na ospę, na świnkę

Cytaty

Ponad dwa miesiące temu zapadł na jakąś tropikalną chorobę; bardzo długo niedomagał, a tydzień temu wyzionął ducha.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Ale jak na złość Jorguś zapadł na wietrzną ospę i jego lekarz domowy, doktor Pawłowska, wykluczyła jakąkolwiek podróż.

źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę
zapadniemy
2 os. zapadniesz
zapadniecie
3 os. zapadnie
zapadną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem
+(e)m zapadł
zapadłam
+(e)m zapadła
zapadłom
+(e)m zapadło
zapadliśmy
+(e)śmy zapadli
zapadłyśmy
+(e)śmy zapadły
2 os. zapadłeś
+(e)ś zapadł
zapadłaś
+(e)ś zapadła
zapadłoś
+(e)ś zapadło
zapadliście
+(e)ście zapadli
zapadłyście
+(e)ście zapadły
3 os. zapadł
zapadła
zapadło
zapadli
zapadły

bezosobnik: zapadnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy
2 os. zapadnij
zapadnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym
bym zapadł
zapadłabym
bym zapadła
zapadłobym
bym zapadło
zapadlibyśmy
byśmy zapadli
zapadłybyśmy
byśmy zapadły
2 os. zapadłbyś
byś zapadł
zapadłabyś
byś zapadła
zapadłobyś
byś zapadło
zapadlibyście
byście zapadli
zapadłybyście
byście zapadły
3 os. zapadłby
by zapadł
zapadłaby
by zapadła
zapadłoby
by zapadło
zapadliby
by zapadli
zapadłyby
by zapadły

bezosobnik: zapadnięto by

bezokolicznik: zapaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy

gerundium: zapadnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapadnięcie
zapadnięcia
D. zapadnięcia
zapadnięć
C. zapadnięciu
zapadnięciom
B. zapadnięcie
zapadnięcia
N. zapadnięciem
zapadnięciami
Ms. zapadnięciu
zapadnięciach
W. zapadnięcie
zapadnięcia

odpowiednik aspektowy: zapadać

Składnia

Rzpl + zapaść +
na CO

6. zapadł wieczór

Definicja

nastać w jakimś miejscu i czasie

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat słońce i księżyc, pory dnia

Połączenia

  • zapadł wieczór, zmierzch, zmrok; zapadła ciemność, cisza, noc; zapadło milczenie

Cytaty

Zaledwie ciemności zapadły, miesiąc pojawił się na niebie, a puszcza, jak co noc, rozbrzmiewała tysiącem nieodgadnionych dźwięków.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

Na dworze zapadł już zmierzch, zapaliły się latarnie.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Imię twoje, 2008

Przez moment na trybunach zapadła cisza. Ale po chwili ludzie zaczęli rozmawiać, wymieniali uwagi, kupowali lody i napoje chłodzące.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Wojna futbolowa, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę
zapadniemy
2 os. zapadniesz
zapadniecie
3 os. zapadnie
zapadną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem
+(e)m zapadł
zapadłam
+(e)m zapadła
zapadłom
+(e)m zapadło
zapadliśmy
+(e)śmy zapadli
zapadłyśmy
+(e)śmy zapadły
2 os. zapadłeś
+(e)ś zapadł
zapadłaś
+(e)ś zapadła
zapadłoś
+(e)ś zapadło
zapadliście
+(e)ście zapadli
zapadłyście
+(e)ście zapadły
3 os. zapadł
zapadła
zapadło
zapadli
zapadły

bezosobnik: zapadnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy
2 os. zapadnij
zapadnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym
bym zapadł
zapadłabym
bym zapadła
zapadłobym
bym zapadło
zapadlibyśmy
byśmy zapadli
zapadłybyśmy
byśmy zapadły
2 os. zapadłbyś
byś zapadł
zapadłabyś
byś zapadła
zapadłobyś
byś zapadło
zapadlibyście
byście zapadli
zapadłybyście
byście zapadły
3 os. zapadłby
by zapadł
zapadłaby
by zapadła
zapadłoby
by zapadło
zapadliby
by zapadli
zapadłyby
by zapadły

bezosobnik: zapadnięto by

bezokolicznik: zapaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy

gerundium: zapadnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapadnięcie
zapadnięcia
D. zapadnięcia
zapadnięć
C. zapadnięciu
zapadnięciom
B. zapadnięcie
zapadnięcia
N. zapadnięciem
zapadnięciami
Ms. zapadnięciu
zapadnięciach
W. zapadnięcie
zapadnięcia

odpowiednik aspektowy: zapadać

7. zapadł wyrok

Definicja

zostać podjętym

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Połączenia

  • zapadł wyrok; zapadła decyzja
  • zapaść nieodwołalnie

Cytaty

We wrześniu 2004 roku zapadł wyrok unieważniający kwestionowaną przez nas umowę notarialną wieczystej dzierżawy.

źródło: NKJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005

„Już dziś - powiedział Fiszbach - powinna w Warszawie zapaść decyzja, która rozwiązałaby sytuację strajkową. Jeśli nie zapadnie jutro, płomień strajku pójdzie w kraj”.

źródło: NKJP: Waldemar Kuczyński: Burza nad Wisłą: dziennik 1980-1981, 1981

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę
zapadniemy
2 os. zapadniesz
zapadniecie
3 os. zapadnie
zapadną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem
+(e)m zapadł
zapadłam
+(e)m zapadła
zapadłom
+(e)m zapadło
zapadliśmy
+(e)śmy zapadli
zapadłyśmy
+(e)śmy zapadły
2 os. zapadłeś
+(e)ś zapadł
zapadłaś
+(e)ś zapadła
zapadłoś
+(e)ś zapadło
zapadliście
+(e)ście zapadli
zapadłyście
+(e)ście zapadły
3 os. zapadł
zapadła
zapadło
zapadli
zapadły

bezosobnik: zapadnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy
2 os. zapadnij
zapadnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym
bym zapadł
zapadłabym
bym zapadła
zapadłobym
bym zapadło
zapadlibyśmy
byśmy zapadli
zapadłybyśmy
byśmy zapadły
2 os. zapadłbyś
byś zapadł
zapadłabyś
byś zapadła
zapadłobyś
byś zapadło
zapadlibyście
byście zapadli
zapadłybyście
byście zapadły
3 os. zapadłby
by zapadł
zapadłaby
by zapadła
zapadłoby
by zapadło
zapadliby
by zapadli
zapadłyby
by zapadły

bezosobnik: zapadnięto by

bezokolicznik: zapaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy

gerundium: zapadnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapadnięcie
zapadnięcia
D. zapadnięcia
zapadnięć
C. zapadnięciu
zapadnięciom
B. zapadnięcie
zapadnięcia
N. zapadnięciem
zapadnięciami
Ms. zapadnięciu
zapadnięciach
W. zapadnięcie
zapadnięcia

odpowiednik aspektowy: zapadać

8. w czyjąś pamięć

Definicja

zrobić silne i trwałe wrażenie na kimś

Pochodzenie

Zob. paść (na ziemię)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • rada, scena zapadła; słowa zapadły
  • zapaść w niepamięć, w pamięć, w serce, w umysł
  • zapaść głęboko

Cytaty

Kiedyś tylko Schielke wydębił od Stroopa informację, że był dowódcą SS i policji w Nikołajewie, Kirowogradzie i Chersoniu. Musiał tam dobrze zapaść w pamięć mieszkańców, bo nigdy na ten temat słowa nie puścił z gęby.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

W czasach monachijskich należał do ich grona również Rosjanin Włodzimierz Światłowski, częsty gość w pracowni, po trosze uczeń, któremu Olga musiała głęboko zapaść w serce, skoro po kolejnym powrocie do Rosji (Światłowskiego, jak się to mówi, miotało po świecie), w grudniu roku 1894, pisał: [...] a jak powodzi się Pani?

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Ta sugestia zapadła głęboko w umysł hrabiego, co stało się jasne dopiero po pewnym czasie.

źródło: NKJP: Marek Jarosz: Nieznane przygody Sherlocka Holmesa, 2002

Nastrój tych moich dziecięcych włóczęg konnych na tle przedwiosennego pejzażu zapadł we mnie głęboko i przetrwał nietknięty w zakamarkach pamięci do dziś.

źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę
zapadniemy
2 os. zapadniesz
zapadniecie
3 os. zapadnie
zapadną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem
+(e)m zapadł
zapadłam
+(e)m zapadła
zapadłom
+(e)m zapadło
zapadliśmy
+(e)śmy zapadli
zapadłyśmy
+(e)śmy zapadły
2 os. zapadłeś
+(e)ś zapadł
zapadłaś
+(e)ś zapadła
zapadłoś
+(e)ś zapadło
zapadliście
+(e)ście zapadli
zapadłyście
+(e)ście zapadły
3 os. zapadł
zapadła
zapadło
zapadli
zapadły

bezosobnik: zapadnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy
2 os. zapadnij
zapadnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym
bym zapadł
zapadłabym
bym zapadła
zapadłobym
bym zapadło
zapadlibyśmy
byśmy zapadli
zapadłybyśmy
byśmy zapadły
2 os. zapadłbyś
byś zapadł
zapadłabyś
byś zapadła
zapadłobyś
byś zapadło
zapadlibyście
byście zapadli
zapadłybyście
byście zapadły
3 os. zapadłby
by zapadł
zapadłaby
by zapadła
zapadłoby
by zapadło
zapadliby
by zapadli
zapadłyby
by zapadły

bezosobnik: zapadnięto by

bezokolicznik: zapaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy

gerundium: zapadnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapadnięcie
zapadnięcia
D. zapadnięcia
zapadnięć
C. zapadnięciu
zapadnięciom
B. zapadnięcie
zapadnięcia
N. zapadnięciem
zapadnięciami
Ms. zapadnięciu
zapadnięciach
W. zapadnięcie
zapadnięcia

odpowiednik aspektowy: zapadać

Składnia

bez ograniczeń + zapaść +
w CO + (KOMU)

9. lokata zapadła

Definicja

bank. 
używane do nazwania sytuacji, kiedy minął okres, jak jaki została założona lokata pieniężna lub zawarte inne zobowiązanie, np. zakup obligacji, i dana instytucja musi wypłacić pieniądze lub wykonać inną czynność przewidzianą w umowie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse bankowość

Połączenia

  • lokata zapadła, obligacje zapadły kiedyś

Cytaty

W marcu i kwietniu zapadły dwie starsze publiczne emisje obligacji [...] o łącznej wartości 125 mln zł. Zapewne część inwestorów, którym zwrócono środki, więcej niż chętnie złoży zapis w nowej ofercie.

źródło: Internet: parkiet.com/Obligacje

Z ciekawości sprawdziłem naliczone odsetki na lokacie, która zapadła w sobotę. Lokata była nieodnawialna, wiec kapitał+odsetki wróciły na inne konto w innym banku w kolejnym dniu roboczym (poniedziałek).

źródło: Internet: livesmarter.pl/lokata-halloween

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnę
zapadniemy
2 os. zapadniesz
zapadniecie
3 os. zapadnie
zapadną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłem
+(e)m zapadł
zapadłam
+(e)m zapadła
zapadłom
+(e)m zapadło
zapadliśmy
+(e)śmy zapadli
zapadłyśmy
+(e)śmy zapadły
2 os. zapadłeś
+(e)ś zapadł
zapadłaś
+(e)ś zapadła
zapadłoś
+(e)ś zapadło
zapadliście
+(e)ście zapadli
zapadłyście
+(e)ście zapadły
3 os. zapadł
zapadła
zapadło
zapadli
zapadły

bezosobnik: zapadnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapadnijmy
2 os. zapadnij
zapadnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapadłbym
bym zapadł
zapadłabym
bym zapadła
zapadłobym
bym zapadło
zapadlibyśmy
byśmy zapadli
zapadłybyśmy
byśmy zapadły
2 os. zapadłbyś
byś zapadł
zapadłabyś
byś zapadła
zapadłobyś
byś zapadło
zapadlibyście
byście zapadli
zapadłybyście
byście zapadły
3 os. zapadłby
by zapadł
zapadłaby
by zapadła
zapadłoby
by zapadło
zapadliby
by zapadli
zapadłyby
by zapadły

bezosobnik: zapadnięto by

bezokolicznik: zapaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapadłszy

gerundium: zapadnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapadnięcie
zapadnięcia
D. zapadnięcia
zapadnięć
C. zapadnięciu
zapadnięciom
B. zapadnięcie
zapadnięcia
N. zapadnięciem
zapadnięciami
Ms. zapadnięciu
zapadnięciach
W. zapadnięcie
zapadnięcia

10. psa ciastkami

Definicja

karmiąc nadmiernie, utuczyć trwale

Pochodzenie

Zob. paść (dziecko słodyczami)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Cytaty

Pierworodny rzeźnika Szczepana zapasiony został od maleńkości i żarł najwięcej z rodzeństwa.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010

Patrzy teraz na nich oboje, jakby była trzecią, z boku stojącą osobą: stary pan na biednej, postrzępionej smyczce trzymający dychawicznego, zapasionego jamnika i wysoka dziewczynka z końskim ogonem koloru zboża, w brudnych trampkach.

źródło: NKJP: Zofia Chądzyńska: Przez ciebie, Drabie!, 1969

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapasę
zapasiemy
2 os. zapasiesz
zapasiecie
3 os. zapasie
zapasą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapasłem
+(e)m zapasł
zapasłam
+(e)m zapasła
zapasłom
+(e)m zapasło
zapaśliśmy
+(e)śmy zapaśli
zapasłyśmy
+(e)śmy zapasły
2 os. zapasłeś
+(e)ś zapasł
zapasłaś
+(e)ś zapasła
zapasłoś
+(e)ś zapasło
zapaśliście
+(e)ście zapaśli
zapasłyście
+(e)ście zapasły
3 os. zapasł
zapasła
zapasło
zapaśli
zapasły

bezosobnik: zapasiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapaśmy
2 os. zapaś
zapaście

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapasłbym
bym zapasł
zapasłabym
bym zapasła
zapasłobym
bym zapasło
zapaślibyśmy
byśmy zapaśli
zapasłybyśmy
byśmy zapasły
2 os. zapasłbyś
byś zapasł
zapasłabyś
byś zapasła
zapasłobyś
byś zapasło
zapaślibyście
byście zapaśli
zapasłybyście
byście zapasły
3 os. zapasłby
by zapasł
zapasłaby
by zapasła
zapasłoby
by zapasło
zapaśliby
by zapaśli
zapasłyby
by zapasły

bezosobnik: zapasiono by

bezokolicznik: zapaść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapasłszy

gerundium: zapasienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapasienie
zapasienia
D. zapasienia
zapasień
C. zapasieniu
zapasieniom
B. zapasienie
zapasienia
N. zapasieniem
zapasieniami
Ms. zapasieniu
zapasieniach
W. zapasienie
zapasienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zapasiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapasiony
zapasiony
zapasiony
zapasione
zapasiona
D. zapasionego
zapasionego
zapasionego
zapasionego
zapasionej
C. zapasionemu
zapasionemu
zapasionemu
zapasionemu
zapasionej
B. zapasionego
zapasionego
zapasiony
zapasione
zapasioną
N. zapasionym
zapasionym
zapasionym
zapasionym
zapasioną
Ms. zapasionym
zapasionym
zapasionym
zapasionym
zapasionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapasieni
zapasieni
zapasione
zapasione
D. zapasionych
zapasionych
zapasionych
zapasionych
C. zapasionym
zapasionym
zapasionym
zapasionym
B. zapasionych
zapasionych
zapasionych
zapasione
N. zapasionymi
zapasionymi
zapasionymi
zapasionymi
Ms. zapasionych
zapasionych
zapasionych
zapasionych

Składnia

bez ograniczeń + zapaść +
KOGO/CO

Frazeologizmy

klamka zapadła
ktoś zapadł na zdrowiu
Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json