UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uzależniać

Chronologizacja

1858, Dziennik Literacki, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uzależniam
uzależniamy
2 os. uzależniasz
uzależniacie
3 os. uzależnia
uzależniają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uzależniałem
+(e)m uzależniał
uzależniałam
+(e)m uzależniała
uzależniałom
+(e)m uzależniało
uzależnialiśmy
+(e)śmy uzależniali
uzależniałyśmy
+(e)śmy uzależniały
2 os. uzależniałeś
+(e)ś uzależniał
uzależniałaś
+(e)ś uzależniała
uzależniałoś
+(e)ś uzależniało
uzależnialiście
+(e)ście uzależniali
uzależniałyście
+(e)ście uzależniały
3 os. uzależniał
uzależniała
uzależniało
uzależniali
uzależniały

bezosobnik: uzależniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę uzależniał
będę uzależniać
będę uzależniała
będę uzależniać
będę uzależniało
będę uzależniać
będziemy uzależniali
będziemy uzależniać
będziemy uzależniały
będziemy uzależniać
2 os. będziesz uzależniał
będziesz uzależniać
będziesz uzależniała
będziesz uzależniać
będziesz uzależniało
będziesz uzależniać
będziecie uzależniali
będziecie uzależniać
będziecie uzależniały
będziecie uzależniać
3 os. będzie uzależniał
będzie uzależniać
będzie uzależniała
będzie uzależniać
będzie uzależniało
będzie uzależniać
będą uzależniali
będą uzależniać
będą uzależniały
będą uzależniać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uzależniajmy
2 os. uzależniaj
uzależniajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uzależniałbym
bym uzależniał
uzależniałabym
bym uzależniała
uzależniałobym
bym uzależniało
uzależnialibyśmy
byśmy uzależniali
uzależniałybyśmy
byśmy uzależniały
2 os. uzależniałbyś
byś uzależniał
uzależniałabyś
byś uzależniała
uzależniałobyś
byś uzależniało
uzależnialibyście
byście uzależniali
uzależniałybyście
byście uzależniały
3 os. uzależniałby
by uzależniał
uzależniałaby
by uzależniała
uzależniałoby
by uzależniało
uzależnialiby
by uzależniali
uzależniałyby
by uzależniały

bezosobnik: uzależniano by

bezokolicznik: uzależniać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

uzależniając

gerundium: uzależnianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uzależnianie
uzależniania
D. uzależniania
uzależniań
C. uzależnianiu
uzależnianiom
B. uzależnianie
uzależniania
N. uzależnianiem
uzależnianiami
Ms. uzależnianiu
uzależnianiach
W. uzależnianie
uzależniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: uzależniający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uzależniający
uzależniający
uzależniający
uzależniające
uzależniająca
D. uzależniającego
uzależniającego
uzależniającego
uzależniającego
uzależniającej
C. uzależniającemu
uzależniającemu
uzależniającemu
uzależniającemu
uzależniającej
B. uzależniającego
uzależniającego
uzależniający
uzależniające
uzależniającą
N. uzależniającym
uzależniającym
uzależniającym
uzależniającym
uzależniającą
Ms. uzależniającym
uzależniającym
uzależniającym
uzależniającym
uzależniającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uzależniający
uzależniający
uzależniające
uzależniające
D. uzależniających
uzależniających
uzależniających
uzależniających
C. uzależniającym
uzależniającym
uzależniającym
uzależniającym
B. uzależniających
uzależniających
uzależniających
uzależniające
N. uzależniającymi
uzależniającymi
uzależniającymi
uzależniającymi
Ms. uzależniających
uzależniających
uzależniających
uzależniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: uzależniany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uzależniany
uzależniany
uzależniany
uzależniane
uzależniana
D. uzależnianego
uzależnianego
uzależnianego
uzależnianego
uzależnianej
C. uzależnianemu
uzależnianemu
uzależnianemu
uzależnianemu
uzależnianej
B. uzależnianego
uzależnianego
uzależniany
uzależniane
uzależnianą
N. uzależnianym
uzależnianym
uzależnianym
uzależnianym
uzależnianą
Ms. uzależnianym
uzależnianym
uzależnianym
uzależnianym
uzależnianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uzależniani
uzależniani
uzależniane
uzależniane
D. uzależnianych
uzależnianych
uzależnianych
uzależnianych
C. uzależnianym
uzależnianym
uzależnianym
uzależnianym
B. uzależnianych
uzależnianych
uzależnianych
uzależniane
N. uzależnianymi
uzależnianymi
uzależnianymi
uzależnianymi
Ms. uzależnianych
uzależnianych
uzależnianych
uzależnianych

odpowiednik aspektowy: uzależnić

Pochodzenie

Zob. zależeć, leżeć

1. od morfiny

Definicja

wytwarzać w kimś silne przyzwyczajenie, zmuszające do regularnego zażywania szkodliwej dla zdrowia substancji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Połączenia

  • alkohol, heroina, kokaina, nikotyna, palenie uzależnia
  • uzależniać mocno, psychicznie, silnie, słabo

Cytaty

Marihuana uzależnia psychicznie, są już na to potwierdzenia w badaniach.

źródło: NKJP: Rozmowa - Jolanta Koczurowska: Onet.pl - Rozmowy, 2003-02-03

Wśród powodów, by nie pić lub ograniczyć picie alkoholu respondenci uważali za ważny fakt, że alkohol uzależnia.

źródło: NKJP: Weronika Wrona-Wolny: Uwarunkowania i funkcje spożywania alkoholu przez sportowców, 2007

Amfetamina niszczy nerki, śluzówki, układ krwionośny i szpik kostny. Bardzo szybko uzależnia psychicznie.

źródło: NKJP: Dariusz Koźlenko: Producent śmierci, Super Express, 1998

Składnia

bez ograniczeń + uzależniać +
(KOGO)

2. od czytania

Definicja

stawać się silnym, ale nieszkodliwym przyzwyczajeniem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania

Połączenia

  • bieganie, flirtowanie, pornografia, sport, telewizja uzależnia; ćwiczenia, zakupy uzależniają

Cytaty

Telewizja uzależnia. Ogląda się bezmyślnie, co popadnie, bez pożytku.

źródło: NKJP: Wojciech Staszewski: Lekturą po pupie, Gazeta Wyborcza, 1995-05-13

Nigdy więcej sieci, czatów, rozmów, privów, flirtów. Bo to uzależnia i zagraża realnemu uczuciu i więzi.

źródło: NKJP: Krystyna Pytlakowska: Zaczatowani, 2005

3. od kosztorysu

Definicja

czynić zależnym od czegoś innego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  podporządkowywać
antonimy:  uniezależniać

Połączenia

  • komisja, organizacja, sejm uzależnia
  • uzależniać cenę, decyzję, import, podpisanie porozumienia, poparcie, pożyczkę, rozstrzygnięcie, status prawny, strategię, warunki, wybór, zakup, zgodę na coś, zyski
  • uzależniać od atrakcyjności terenu, od kosztorysu, od realizacji czegoś, od stanu czegoś, od wielkości dostaw, od wpłaty, od wyników, od wypłaty zaległych zobowiązań

Cytaty

Od reformy NATO Francja uzależnia powrót do struktur wojskowych.

źródło: NKJP: Robert Sołtyk: Ambasador Francji w Polsce dla \„Gazety\”, Gazeta Wyborcza, 1997-09-26

Pod koniec XIX w. młodzi już coraz częściej sami podejmowali decyzję o wyborze partnera, nie uzależniając jej od zdania rodziców.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

Składnia

bez ograniczeń + uzależniać +
CO + od CZEGO

4. od siebie

Definicja

wykorzystując przewagę nad kimś, pozbawiać go możliwości decydowania o sobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

antonimy:  uniezależniać
hiperonimy:  wykorzystywać

Połączenia

  • uzależniać dzieci, męża, żonę
  • uzależniać od siebie
  • uzależniać emocjonalnie, psychicznie

Cytaty

Próbując tak postępować, uzależniamy dzieci od siebie, odbieramy samodzielność i dajemy do zrozumienia, że uważamy je za nieudolne.

źródło: NKJP: Alina Dziewięcka, Zbigniew Barciński: Kiedy dzieci zachowują się... nie tak, jakbyśmy tego chcieli, 2009

Ty nie zmieniaj tematu. I proszę cię. Nie idź do niej. Naprawdę nie widzisz, że ta baba cię uzależnia od siebie?

źródło: NKJP: Dariusz Banek: Samo życie, odcinek 258

Składnia

bez ograniczeń + uzależniać +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 30.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json