Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
uzależniam |
uzależniamy |
|||
| 2 os. |
uzależniasz |
uzależniacie |
|||
| 3 os. |
uzależnia |
uzależniają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uzależniałem +(e)m uzależniał |
uzależniałam +(e)m uzależniała |
uzależniałom +(e)m uzależniało |
uzależnialiśmy +(e)śmy uzależniali |
uzależniałyśmy +(e)śmy uzależniały |
| 2 os. |
uzależniałeś +(e)ś uzależniał |
uzależniałaś +(e)ś uzależniała |
uzależniałoś +(e)ś uzależniało |
uzależnialiście +(e)ście uzależniali |
uzależniałyście +(e)ście uzależniały |
| 3 os. |
uzależniał |
uzależniała |
uzależniało |
uzależniali |
uzależniały |
bezosobnik: uzależniano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę uzależniał będę uzależniać |
będę uzależniała będę uzależniać |
będę uzależniało będę uzależniać |
będziemy uzależniali będziemy uzależniać |
będziemy uzależniały będziemy uzależniać |
| 2 os. |
będziesz uzależniał będziesz uzależniać |
będziesz uzależniała będziesz uzależniać |
będziesz uzależniało będziesz uzależniać |
będziecie uzależniali będziecie uzależniać |
będziecie uzależniały będziecie uzależniać |
| 3 os. |
będzie uzależniał będzie uzależniać |
będzie uzależniała będzie uzależniać |
będzie uzależniało będzie uzależniać |
będą uzależniali będą uzależniać |
będą uzależniały będą uzależniać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
uzależniajmy |
|
| 2 os. |
uzależniaj |
uzależniajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uzależniałbym bym uzależniał |
uzależniałabym bym uzależniała |
uzależniałobym bym uzależniało |
uzależnialibyśmy byśmy uzależniali |
uzależniałybyśmy byśmy uzależniały |
| 2 os. |
uzależniałbyś byś uzależniał |
uzależniałabyś byś uzależniała |
uzależniałobyś byś uzależniało |
uzależnialibyście byście uzależniali |
uzależniałybyście byście uzależniały |
| 3 os. |
uzależniałby by uzależniał |
uzależniałaby by uzależniała |
uzależniałoby by uzależniało |
uzależnialiby by uzależniali |
uzależniałyby by uzależniały |
bezosobnik: uzależniano by
bezokolicznik: uzależniać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
uzależniając
gerundium: uzależnianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | uzależnianie |
uzależniania |
| D. | uzależniania |
uzależniań |
| C. | uzależnianiu |
uzależnianiom |
| B. | uzależnianie |
uzależniania |
| N. | uzależnianiem |
uzależnianiami |
| Ms. | uzależnianiu |
uzależnianiach |
| W. | uzależnianie |
uzależniania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: uzależniający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | uzależniający |
uzależniający |
uzależniający |
uzależniające |
uzależniająca |
| D. | uzależniającego |
uzależniającego |
uzależniającego |
uzależniającego |
uzależniającej |
| C. | uzależniającemu |
uzależniającemu |
uzależniającemu |
uzależniającemu |
uzależniającej |
| B. | uzależniającego |
uzależniającego |
uzależniający |
uzależniające |
uzależniającą |
| N. | uzależniającym |
uzależniającym |
uzależniającym |
uzależniającym |
uzależniającą |
| Ms. | uzależniającym |
uzależniającym |
uzależniającym |
uzależniającym |
uzależniającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | uzależniający |
uzależniający |
uzależniające |
uzależniające |
| D. | uzależniających |
uzależniających |
uzależniających |
uzależniających |
| C. | uzależniającym |
uzależniającym |
uzależniającym |
uzależniającym |
| B. | uzależniających |
uzależniających |
uzależniających |
uzależniające |
| N. | uzależniającymi |
uzależniającymi |
uzależniającymi |
uzależniającymi |
| Ms. | uzależniających |
uzależniających |
uzależniających |
uzależniających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: uzależniany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | uzależniany |
uzależniany |
uzależniany |
uzależniane |
uzależniana |
| D. | uzależnianego |
uzależnianego |
uzależnianego |
uzależnianego |
uzależnianej |
| C. | uzależnianemu |
uzależnianemu |
uzależnianemu |
uzależnianemu |
uzależnianej |
| B. | uzależnianego |
uzależnianego |
uzależniany |
uzależniane |
uzależnianą |
| N. | uzależnianym |
uzależnianym |
uzależnianym |
uzależnianym |
uzależnianą |
| Ms. | uzależnianym |
uzależnianym |
uzależnianym |
uzależnianym |
uzależnianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | uzależniani |
uzależniani |
uzależniane |
uzależniane |
| D. | uzależnianych |
uzależnianych |
uzależnianych |
uzależnianych |
| C. | uzależnianym |
uzależnianym |
uzależnianym |
uzależnianym |
| B. | uzależnianych |
uzależnianych |
uzależnianych |
uzależniane |
| N. | uzależnianymi |
uzależnianymi |
uzależnianymi |
uzależnianymi |
| Ms. | uzależnianych |
uzależnianych |
uzależnianych |
uzależnianych |
odpowiednik aspektowy: uzależnić
Pochodzenie
Zob. zależeć, leżeć
1. od morfiny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki
Połączenia
- alkohol, heroina, kokaina, nikotyna, palenie uzależnia
- uzależniać mocno, psychicznie, silnie, słabo
Cytaty
|
Marihuana uzależnia psychicznie, są już na to potwierdzenia w badaniach. źródło: NKJP: Rozmowa - Jolanta Koczurowska: Onet.pl - Rozmowy, 2003-02-03 |
|
|
Wśród powodów, by nie pić lub ograniczyć picie alkoholu respondenci uważali za ważny fakt, że alkohol uzależnia. źródło: NKJP: Weronika Wrona-Wolny: Uwarunkowania i funkcje spożywania alkoholu przez sportowców, 2007 |
|
|
Amfetamina niszczy nerki, śluzówki, układ krwionośny i szpik kostny. Bardzo szybko uzależnia psychicznie. źródło: NKJP: Dariusz Koźlenko: Producent śmierci, Super Express, 1998 |
Składnia
|
+ | uzależniać | + |
(KOGO)
|
2. od czytania
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania
Połączenia
- bieganie, flirtowanie, pornografia, sport, telewizja uzależnia; ćwiczenia, zakupy uzależniają
Cytaty
|
Telewizja uzależnia. Ogląda się bezmyślnie, co popadnie, bez pożytku. źródło: NKJP: Wojciech Staszewski: Lekturą po pupie, Gazeta Wyborcza, 1995-05-13 |
|
|
Nigdy więcej sieci, czatów, rozmów, privów, flirtów. Bo to uzależnia i zagraża realnemu uczuciu i więzi. źródło: NKJP: Krystyna Pytlakowska: Zaczatowani, 2005 |
3. od kosztorysu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | podporządkowywać | |
| antonimy: | uniezależniać |
Połączenia
- komisja, organizacja, sejm uzależnia
- uzależniać cenę, decyzję, import, podpisanie porozumienia, poparcie, pożyczkę, rozstrzygnięcie, status prawny, strategię, warunki, wybór, zakup, zgodę na coś, zyski
- uzależniać od atrakcyjności terenu, od kosztorysu, od realizacji czegoś, od stanu czegoś, od wielkości dostaw, od wpłaty, od wyników, od wypłaty zaległych zobowiązań
Cytaty
|
Od reformy NATO Francja uzależnia powrót do struktur wojskowych. źródło: NKJP: Robert Sołtyk: Ambasador Francji w Polsce dla \„Gazety\”, Gazeta Wyborcza, 1997-09-26 |
|
|
Pod koniec XIX w. młodzi już coraz częściej sami podejmowali decyzję o wyborze partnera, nie uzależniając jej od zdania rodziców. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008 |
Składnia
|
+ | uzależniać | + |
CO +
od CZEGO
|
4. od siebie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | uniezależniać | |
| hiperonimy: | wykorzystywać |
Połączenia
- uzależniać dzieci, męża, żonę
- uzależniać od siebie
- uzależniać emocjonalnie, psychicznie
Cytaty
|
Próbując tak postępować, uzależniamy dzieci od siebie, odbieramy samodzielność i dajemy do zrozumienia, że uważamy je za nieudolne. źródło: NKJP: Alina Dziewięcka, Zbigniew Barciński: Kiedy dzieci zachowują się... nie tak, jakbyśmy tego chcieli, 2009 |
|
|
Ty nie zmieniaj tematu. I proszę cię. Nie idź do niej. Naprawdę nie widzisz, że ta baba cię uzależnia od siebie? źródło: NKJP: Dariusz Banek: Samo życie, odcinek 258 |
Składnia
|
+ | uzależniać | + |
KOGO
|