Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. budzić
1. ze snu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | budzić się |
Połączenia
- rozbudzać się z drzemki, ze snu
- rozbudzać się powoli, z trudem
Cytaty
|
Soczysta zieleń ścian doda życia i świeżości niejednemu śpiochowi, który o poranku z trudem rozbudza się w łazience. źródło: NKJP: Kamil Wojtczak: Kolory łazienki, Echo Dnia, 2007-07-09 |
|
|
Do uszu Marty dobiegają słowa rozmowy telefonicznej. Powoli rozbudza się. źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001 |
|
|
Leżący pokotem zakładnicy oddychali z trudem, rozbudzając się po najkoszmarniejszej nocy w swoim życiu, zdrętwiali, apatyczni, zobojętniali na wszystko. źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005 |
|
|
Mężczyzna powoli rozbudzał się z błogiego snu. źródło: Internet |
|
|
[...] twierdzi, że każde lekarstwo podane podczas porodu powoduje, że dzieci są bardziej senne i trudniej się rozbudzają, mają również krótsze okresy czuwania. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozbudzam się |
rozbudzamy się |
|||
| 2 os. |
rozbudzasz się |
rozbudzacie się |
|||
| 3 os. |
rozbudza się |
rozbudzają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozbudzałem się +(e)m się rozbudzał |
rozbudzałam się +(e)m się rozbudzała |
rozbudzałom się +(e)m się rozbudzało |
rozbudzaliśmy się +(e)śmy się rozbudzali |
rozbudzałyśmy się +(e)śmy się rozbudzały |
| 2 os. |
rozbudzałeś się +(e)ś się rozbudzał |
rozbudzałaś się +(e)ś się rozbudzała |
rozbudzałoś się +(e)ś się rozbudzało |
rozbudzaliście się +(e)ście się rozbudzali |
rozbudzałyście się +(e)ście się rozbudzały |
| 3 os. |
rozbudzał się |
rozbudzała się |
rozbudzało się |
rozbudzali się |
rozbudzały się |
bezosobnik: rozbudzano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się rozbudzał będę się rozbudzać |
będę się rozbudzała będę się rozbudzać |
będę się rozbudzało będę się rozbudzać |
będziemy się rozbudzali będziemy się rozbudzać |
będziemy się rozbudzały będziemy się rozbudzać |
| 2 os. |
będziesz się rozbudzał będziesz się rozbudzać |
będziesz się rozbudzała będziesz się rozbudzać |
będziesz się rozbudzało będziesz się rozbudzać |
będziecie się rozbudzali będziecie się rozbudzać |
będziecie się rozbudzały będziecie się rozbudzać |
| 3 os. |
będzie się rozbudzał będzie się rozbudzać |
będzie się rozbudzała będzie się rozbudzać |
będzie się rozbudzało będzie się rozbudzać |
będą się rozbudzali będą się rozbudzać |
będą się rozbudzały będą się rozbudzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozbudzajmy się |
|
| 2 os. |
rozbudzaj się |
rozbudzajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozbudzałbym się bym się rozbudzał |
rozbudzałabym się bym się rozbudzała |
rozbudzałobym się bym się rozbudzało |
rozbudzalibyśmy się byśmy się rozbudzali |
rozbudzałybyśmy się byśmy się rozbudzały |
| 2 os. |
rozbudzałbyś się byś się rozbudzał |
rozbudzałabyś się byś się rozbudzała |
rozbudzałobyś się byś się rozbudzało |
rozbudzalibyście się byście się rozbudzali |
rozbudzałybyście się byście się rozbudzały |
| 3 os. |
rozbudzałby się by się rozbudzał |
rozbudzałaby się by się rozbudzała |
rozbudzałoby się by się rozbudzało |
rozbudzaliby się by się rozbudzali |
rozbudzałyby się by się rozbudzały |
bezosobnik: rozbudzano by się
bezokolicznik: rozbudzać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rozbudzając się
gerundium: rozbudzanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozbudzanie się |
rozbudzania się |
| D. | rozbudzania się |
rozbudzań się |
| C. | rozbudzaniu się |
rozbudzaniom się |
| B. | rozbudzanie się |
rozbudzania się |
| N. | rozbudzaniem się |
rozbudzaniami się |
| Ms. | rozbudzaniu się |
rozbudzaniach się |
| W. | rozbudzanie się |
rozbudzania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rozbudzający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozbudzający się |
rozbudzający się |
rozbudzający się |
rozbudzające się |
rozbudzająca się |
| D. | rozbudzającego się |
rozbudzającego się |
rozbudzającego się |
rozbudzającego się |
rozbudzającej się |
| C. | rozbudzającemu się |
rozbudzającemu się |
rozbudzającemu się |
rozbudzającemu się |
rozbudzającej się |
| B. | rozbudzającego się |
rozbudzającego się |
rozbudzający się |
rozbudzające się |
rozbudzającą się |
| N. | rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającą się |
| Ms. | rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozbudzający się |
rozbudzający się |
rozbudzające się |
rozbudzające się |
| D. | rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzających się |
| C. | rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
| B. | rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzające się |
| N. | rozbudzającymi się |
rozbudzającymi się |
rozbudzającymi się |
rozbudzającymi się |
| Ms. | rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzających się |
odpowiednik aspektowy: rozbudzić się
Składnia
| Rz żywotny | + | rozbudzać się | + |
|
2. skłonności, uczucia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- agresja, miłość, nadzieja, pożądanie, zainteresowanie rozbudza się
Cytaty
|
Agresja dziecka rodzi się w ognisku domowym, a niehamowana przez rodziców czy opiekunów rozbudza się w środowisku zewnętrznym, w przedszkolu i szkole. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 03.03.2004 |
|
|
Ludność białoruska, zamieszkująca tereny na wschód od Białostocczyzny, nie przejawiała jeszcze tak silnych - jak Ukraińcy - dążeń niepodległościowych. Ubóstwo wsi białoruskich, wąska warstwa inteligencji i nagminny w tym regionie analfabetyzm powodowały, że świadomość narodowa Białorusinów dopiero się rozbudzała. źródło: KWSJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994 |
|
|
Z dnia na dzień rozbudzało się w nim olbrzymie fizyczne pożądanie. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007 |
|
|
W 1915 roku z toczącą się wojną rozbudzają się nadzieje narodowe emigrantów skupionych wokół polskiej szkółki. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozbudzam się |
rozbudzamy się |
|||
| 2 os. |
rozbudzasz się |
rozbudzacie się |
|||
| 3 os. |
rozbudza się |
rozbudzają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozbudzałem się +(e)m się rozbudzał |
rozbudzałam się +(e)m się rozbudzała |
rozbudzałom się +(e)m się rozbudzało |
rozbudzaliśmy się +(e)śmy się rozbudzali |
rozbudzałyśmy się +(e)śmy się rozbudzały |
| 2 os. |
rozbudzałeś się +(e)ś się rozbudzał |
rozbudzałaś się +(e)ś się rozbudzała |
rozbudzałoś się +(e)ś się rozbudzało |
rozbudzaliście się +(e)ście się rozbudzali |
rozbudzałyście się +(e)ście się rozbudzały |
| 3 os. |
rozbudzał się |
rozbudzała się |
rozbudzało się |
rozbudzali się |
rozbudzały się |
bezosobnik: rozbudzano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się rozbudzał będę się rozbudzać |
będę się rozbudzała będę się rozbudzać |
będę się rozbudzało będę się rozbudzać |
będziemy się rozbudzali będziemy się rozbudzać |
będziemy się rozbudzały będziemy się rozbudzać |
| 2 os. |
będziesz się rozbudzał będziesz się rozbudzać |
będziesz się rozbudzała będziesz się rozbudzać |
będziesz się rozbudzało będziesz się rozbudzać |
będziecie się rozbudzali będziecie się rozbudzać |
będziecie się rozbudzały będziecie się rozbudzać |
| 3 os. |
będzie się rozbudzał będzie się rozbudzać |
będzie się rozbudzała będzie się rozbudzać |
będzie się rozbudzało będzie się rozbudzać |
będą się rozbudzali będą się rozbudzać |
będą się rozbudzały będą się rozbudzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozbudzajmy się |
|
| 2 os. |
rozbudzaj się |
rozbudzajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozbudzałbym się bym się rozbudzał |
rozbudzałabym się bym się rozbudzała |
rozbudzałobym się bym się rozbudzało |
rozbudzalibyśmy się byśmy się rozbudzali |
rozbudzałybyśmy się byśmy się rozbudzały |
| 2 os. |
rozbudzałbyś się byś się rozbudzał |
rozbudzałabyś się byś się rozbudzała |
rozbudzałobyś się byś się rozbudzało |
rozbudzalibyście się byście się rozbudzali |
rozbudzałybyście się byście się rozbudzały |
| 3 os. |
rozbudzałby się by się rozbudzał |
rozbudzałaby się by się rozbudzała |
rozbudzałoby się by się rozbudzało |
rozbudzaliby się by się rozbudzali |
rozbudzałyby się by się rozbudzały |
bezosobnik: rozbudzano by się
bezokolicznik: rozbudzać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rozbudzając się
gerundium: rozbudzanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozbudzanie się |
rozbudzania się |
| D. | rozbudzania się |
rozbudzań się |
| C. | rozbudzaniu się |
rozbudzaniom się |
| B. | rozbudzanie się |
rozbudzania się |
| N. | rozbudzaniem się |
rozbudzaniami się |
| Ms. | rozbudzaniu się |
rozbudzaniach się |
| W. | rozbudzanie się |
rozbudzania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rozbudzający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozbudzający się |
rozbudzający się |
rozbudzający się |
rozbudzające się |
rozbudzająca się |
| D. | rozbudzającego się |
rozbudzającego się |
rozbudzającego się |
rozbudzającego się |
rozbudzającej się |
| C. | rozbudzającemu się |
rozbudzającemu się |
rozbudzającemu się |
rozbudzającemu się |
rozbudzającej się |
| B. | rozbudzającego się |
rozbudzającego się |
rozbudzający się |
rozbudzające się |
rozbudzającą się |
| N. | rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającą się |
| Ms. | rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozbudzający się |
rozbudzający się |
rozbudzające się |
rozbudzające się |
| D. | rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzających się |
| C. | rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
rozbudzającym się |
| B. | rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzające się |
| N. | rozbudzającymi się |
rozbudzającymi się |
rozbudzającymi się |
rozbudzającymi się |
| Ms. | rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzających się |
rozbudzających się |
odpowiednik aspektowy: rozbudzić się
Składnia
| Rznieżywotny | + | rozbudzać się | + |
(w KIM/CZYM)
|