UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zatoczyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

ogsł. *za-točiti sę

Zob. toczyć

1. pod szafę

Definicja

przemieścić się w określone miejsce, obracając się wokół własnej osi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • kłębek (wełny) zatoczył się; piłka zatoczyła się
  • zatoczyć się pod szafę

Cytaty

Kiedy jego piłka zatoczyła się i wpadła do dołka, wiedział już, że zwycięstwo jest blisko.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatoczę się
zatoczymy się
2 os. zatoczysz się
zatoczycie się
3 os. zatoczy się
zatoczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatoczyłem się
+(e)m się zatoczył
zatoczyłam się
+(e)m się zatoczyła
zatoczyłom się
+(e)m się zatoczyło
zatoczyliśmy się
+(e)śmy się zatoczyli
zatoczyłyśmy się
+(e)śmy się zatoczyły
2 os. zatoczyłeś się
+(e)ś się zatoczył
zatoczyłaś się
+(e)ś się zatoczyła
zatoczyłoś się
+(e)ś się zatoczyło
zatoczyliście się
+(e)ście się zatoczyli
zatoczyłyście się
+(e)ście się zatoczyły
3 os. zatoczył się
zatoczyła się
zatoczyło się
zatoczyli się
zatoczyły się

bezosobnik: zatoczono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatoczmy się
2 os. zatocz się
zatoczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatoczyłbym się
bym się zatoczył
zatoczyłabym się
bym się zatoczyła
zatoczyłobym się
bym się zatoczyło
zatoczylibyśmy się
byśmy się zatoczyli
zatoczyłybyśmy się
byśmy się zatoczyły
2 os. zatoczyłbyś się
byś się zatoczył
zatoczyłabyś się
byś się zatoczyła
zatoczyłobyś się
byś się zatoczyło
zatoczylibyście się
byście się zatoczyli
zatoczyłybyście się
byście się zatoczyły
3 os. zatoczyłby się
by się zatoczył
zatoczyłaby się
by się zatoczyła
zatoczyłoby się
by się zatoczyło
zatoczyliby się
by się zatoczyli
zatoczyłyby się
by się zatoczyły

bezosobnik: zatoczono by się

bezokolicznik: zatoczyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zatoczywszy się

gerundium: zatoczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zatoczenie się
zatoczenia się
D. zatoczenia się
zatoczeń się
C. zatoczeniu się
zatoczeniom się
B. zatoczenie się
zatoczenia się
N. zatoczeniem się
zatoczeniami się
Ms. zatoczeniu się
zatoczeniach się
W. zatoczenie się
zatoczenia się

odpowiednik aspektowy: toczyć się

Składnia

bez ograniczeń + zatoczyć się +
(GDZIE)

2. na stację

Definicja

dotrzeć do jakiegoś miejsca, jadąc wolno

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • autobus, wóz zatoczył się

Cytaty

Wreszcie, pod sam wieczór to stare pudło wężykiem zatoczyło się na stację w Mantui.

źródło: NKJP: Jarosław Krawczyk: Ustąp melankolja, Gazeta Wyborcza, 1997-04-25

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatoczę się
zatoczymy się
2 os. zatoczysz się
zatoczycie się
3 os. zatoczy się
zatoczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatoczyłem się
+(e)m się zatoczył
zatoczyłam się
+(e)m się zatoczyła
zatoczyłom się
+(e)m się zatoczyło
zatoczyliśmy się
+(e)śmy się zatoczyli
zatoczyłyśmy się
+(e)śmy się zatoczyły
2 os. zatoczyłeś się
+(e)ś się zatoczył
zatoczyłaś się
+(e)ś się zatoczyła
zatoczyłoś się
+(e)ś się zatoczyło
zatoczyliście się
+(e)ście się zatoczyli
zatoczyłyście się
+(e)ście się zatoczyły
3 os. zatoczył się
zatoczyła się
zatoczyło się
zatoczyli się
zatoczyły się

bezosobnik: zatoczono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatoczmy się
2 os. zatocz się
zatoczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatoczyłbym się
bym się zatoczył
zatoczyłabym się
bym się zatoczyła
zatoczyłobym się
bym się zatoczyło
zatoczylibyśmy się
byśmy się zatoczyli
zatoczyłybyśmy się
byśmy się zatoczyły
2 os. zatoczyłbyś się
byś się zatoczył
zatoczyłabyś się
byś się zatoczyła
zatoczyłobyś się
byś się zatoczyło
zatoczylibyście się
byście się zatoczyli
zatoczyłybyście się
byście się zatoczyły
3 os. zatoczyłby się
by się zatoczył
zatoczyłaby się
by się zatoczyła
zatoczyłoby się
by się zatoczyło
zatoczyliby się
by się zatoczyli
zatoczyłyby się
by się zatoczyły

bezosobnik: zatoczono by się

bezokolicznik: zatoczyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zatoczywszy się

gerundium: zatoczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zatoczenie się
zatoczenia się
D. zatoczenia się
zatoczeń się
C. zatoczeniu się
zatoczeniom się
B. zatoczenie się
zatoczenia się
N. zatoczeniem się
zatoczeniami się
Ms. zatoczeniu się
zatoczeniach się
W. zatoczenie się
zatoczenia się

odpowiednik aspektowy: toczyć się

Składnia

Rznieżywotny + zatoczyć się + bez ograniczeń

3. od ciosu

Definicja

zachwiać się i zrobić kilka mimowolnych kroków w bok

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • pieszy, pijany zatoczył się
  • zatoczyć się do tyłu
  • zatoczyć się na chodnik, na jezdnię, na łóżko, na płot, na ścianę
  • zatoczyć się w bok
  • zatoczyć się ze śmiechu, ze zmęczenia
  • zatoczyć się bezwładnie, gwałtownie, lekko, nagle, niezdarnie
  • zatoczyć się jak pijany
  • zatoczyć się i paść, zatoczyć się i runąć, zatoczyć się i upaść, zatoczyć się i usiąść; stracić równowagę i zatoczyć się, wstać i zatoczyć się

Cytaty

Zamierzający się na niego obuchem topora pieszy stęknął nagle i zatoczył się, jak gdyby ktoś pchnął go silnie.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Chciała właśnie zabrać talerze, ale zatoczyła się i usiadła na jego kolanach.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Rysiek zatoczył się na stolik lekko, kawę wylał.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Urwał nagle, uderzony z dołu przez Heńka, zatoczył się na płot i osunął po nim na ziemię.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatoczę się
zatoczymy się
2 os. zatoczysz się
zatoczycie się
3 os. zatoczy się
zatoczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatoczyłem się
+(e)m się zatoczył
zatoczyłam się
+(e)m się zatoczyła
zatoczyłom się
+(e)m się zatoczyło
zatoczyliśmy się
+(e)śmy się zatoczyli
zatoczyłyśmy się
+(e)śmy się zatoczyły
2 os. zatoczyłeś się
+(e)ś się zatoczył
zatoczyłaś się
+(e)ś się zatoczyła
zatoczyłoś się
+(e)ś się zatoczyło
zatoczyliście się
+(e)ście się zatoczyli
zatoczyłyście się
+(e)ście się zatoczyły
3 os. zatoczył się
zatoczyła się
zatoczyło się
zatoczyli się
zatoczyły się

bezosobnik: zatoczono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatoczmy się
2 os. zatocz się
zatoczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatoczyłbym się
bym się zatoczył
zatoczyłabym się
bym się zatoczyła
zatoczyłobym się
bym się zatoczyło
zatoczylibyśmy się
byśmy się zatoczyli
zatoczyłybyśmy się
byśmy się zatoczyły
2 os. zatoczyłbyś się
byś się zatoczył
zatoczyłabyś się
byś się zatoczyła
zatoczyłobyś się
byś się zatoczyło
zatoczylibyście się
byście się zatoczyli
zatoczyłybyście się
byście się zatoczyły
3 os. zatoczyłby się
by się zatoczył
zatoczyłaby się
by się zatoczyła
zatoczyłoby się
by się zatoczyło
zatoczyliby się
by się zatoczyli
zatoczyłyby się
by się zatoczyły

bezosobnik: zatoczono by się

bezokolicznik: zatoczyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zatoczywszy się

gerundium: zatoczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zatoczenie się
zatoczenia się
D. zatoczenia się
zatoczeń się
C. zatoczeniu się
zatoczeniom się
B. zatoczenie się
zatoczenia się
N. zatoczeniem się
zatoczeniami się
Ms. zatoczeniu się
zatoczeniach się
W. zatoczenie się
zatoczenia się

odpowiednik aspektowy: zataczać się

Składnia

Rzosobowy + zatoczyć się +
(na CO)
Data ostatniej modyfikacji: 31.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json