UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cywilizować

Chronologizacja

1807, Bańk

Pochodzenie

internac.

ang. civilize

fr. civiliser

niem. zivilisieren

1. Indian

Definicja

poddawać silnym wpływom rozwiniętej obcej kultury

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • kolonizatorzy cywilizowali
  • cywilizować Indian, kraj, ludność, miejscowych, naród, terytorium
  • podbijać i cywilizować, zasiedlać i cywilizować

Cytaty

Usiłowali cywilizować i nawracać miejscową ludność w taki sam sposób, jak czynili to biali kolonizatorzy.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Wracali po kilkuset latach - tyle minęło, od kiedy Węgrzy sprowadzili ich dziadów, żeby cywilizowali Siedmiogród.

źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: Apostoł prostoty, Polityka, 2008-11-22

Podbijając nowe terytoria Ameryka wyzwalała je, cywilizowała, nawracała i anektowała zarazem.

źródło: NKJP: Daniel Passent: Imperium Dobra, Polityka, 2003-04-19

Myśmy ten kraj zasiedlili i cywilizowali, na przekór islamskiej dominacji Turków czy serbskim wojennym zapędom.

źródło: NKJP: Dawid Warszawski, Stanisław Tekieli: Bośnia krwawi nienawiścią, Gazeta Wyborcza, 1993-07-30

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. cywilizuję
cywilizujemy
2 os. cywilizujesz
cywilizujecie
3 os. cywilizuje
cywilizują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. cywilizowałem
+(e)m cywilizował
cywilizowałam
+(e)m cywilizowała
cywilizowałom
+(e)m cywilizowało
cywilizowaliśmy
+(e)śmy cywilizowali
cywilizowałyśmy
+(e)śmy cywilizowały
2 os. cywilizowałeś
+(e)ś cywilizował
cywilizowałaś
+(e)ś cywilizowała
cywilizowałoś
+(e)ś cywilizowało
cywilizowaliście
+(e)ście cywilizowali
cywilizowałyście
+(e)ście cywilizowały
3 os. cywilizował
cywilizowała
cywilizowało
cywilizowali
cywilizowały

bezosobnik: cywilizowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę cywilizował
będę cywilizować
będę cywilizowała
będę cywilizować
będę cywilizowało
będę cywilizować
będziemy cywilizowali
będziemy cywilizować
będziemy cywilizowały
będziemy cywilizować
2 os. będziesz cywilizował
będziesz cywilizować
będziesz cywilizowała
będziesz cywilizować
będziesz cywilizowało
będziesz cywilizować
będziecie cywilizowali
będziecie cywilizować
będziecie cywilizowały
będziecie cywilizować
3 os. będzie cywilizował
będzie cywilizować
będzie cywilizowała
będzie cywilizować
będzie cywilizowało
będzie cywilizować
będą cywilizowali
będą cywilizować
będą cywilizowały
będą cywilizować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. cywilizujmy
2 os. cywilizuj
cywilizujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. cywilizowałbym
bym cywilizował
cywilizowałabym
bym cywilizowała
cywilizowałobym
bym cywilizowało
cywilizowalibyśmy
byśmy cywilizowali
cywilizowałybyśmy
byśmy cywilizowały
2 os. cywilizowałbyś
byś cywilizował
cywilizowałabyś
byś cywilizowała
cywilizowałobyś
byś cywilizowało
cywilizowalibyście
byście cywilizowali
cywilizowałybyście
byście cywilizowały
3 os. cywilizowałby
by cywilizował
cywilizowałaby
by cywilizowała
cywilizowałoby
by cywilizowało
cywilizowaliby
by cywilizowali
cywilizowałyby
by cywilizowały

bezosobnik: cywilizowano by

bezokolicznik: cywilizować

imiesłów przysłówkowy współczesny: cywilizując

gerundium: cywilizowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cywilizowanie
cywilizowania
D. cywilizowania
cywilizowań
C. cywilizowaniu
cywilizowaniom
B. cywilizowanie
cywilizowania
N. cywilizowaniem
cywilizowaniami
Ms. cywilizowaniu
cywilizowaniach
W. cywilizowanie
cywilizowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: cywilizujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cywilizujący
cywilizujący
cywilizujący
cywilizujące
cywilizująca
D. cywilizującego
cywilizującego
cywilizującego
cywilizującego
cywilizującej
C. cywilizującemu
cywilizującemu
cywilizującemu
cywilizującemu
cywilizującej
B. cywilizującego
cywilizującego
cywilizujący
cywilizujące
cywilizującą
N. cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
cywilizującą
Ms. cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
cywilizującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cywilizujący
cywilizujący
cywilizujące
cywilizujące
D. cywilizujących
cywilizujących
cywilizujących
cywilizujących
C. cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
B. cywilizujących
cywilizujących
cywilizujących
cywilizujące
N. cywilizującymi
cywilizującymi
cywilizującymi
cywilizującymi
Ms. cywilizujących
cywilizujących
cywilizujących
cywilizujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: cywilizowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cywilizowany
cywilizowany
cywilizowany
cywilizowane
cywilizowana
D. cywilizowanego
cywilizowanego
cywilizowanego
cywilizowanego
cywilizowanej
C. cywilizowanemu
cywilizowanemu
cywilizowanemu
cywilizowanemu
cywilizowanej
B. cywilizowanego
cywilizowanego
cywilizowany
cywilizowane
cywilizowaną
N. cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowaną
Ms. cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cywilizowani
cywilizowani
cywilizowane
cywilizowane
D. cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowanych
C. cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
B. cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowane
N. cywilizowanymi
cywilizowanymi
cywilizowanymi
cywilizowanymi
Ms. cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowanych

odpowiednik aspektowy: ucywilizować

Składnia

Rzosobowy + cywilizować +
KOGO/CO

2. obyczaje

Definicja

dostosowywać do wymagań współczesnej kultury lub zaawansowanej techniki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  dostosowywać

Połączenia

  • cywilizować czyjeś działania, handel, ideę, komunikację, jakąś kwestię, obyczaje, polski populizm, projekt rządowy, przepisy, rynek, sprawę, ustawę

Cytaty

Uważamy, że trzeba cywilizować wszystkie procesy w państwie, także strajki.

źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka: Za dziki strajk - na bruk, Gazeta Wyborcza, 1995-07-25

Minął czas, kiedy ten system można było cywilizować od wewnątrz, i jedyną szansą jest zbudowanie realnej siły opozycyjnej.

źródło: NKJP: Adam Michnik: Między Panem a Plebanem źródło, 1995

Niech pan to przemyśli, redaktorze: kto ten kraj tak naprawdę cywilizuje, kto tu ciągnie postęp, nowoczesność? Dzięki komu się ludzie bogacą, budują, kupują, coraz lepiej żyją?

źródło: NKJP: Rafał A Ziemkiewicz: Żywina, 208

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. cywilizuję
cywilizujemy
2 os. cywilizujesz
cywilizujecie
3 os. cywilizuje
cywilizują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. cywilizowałem
+(e)m cywilizował
cywilizowałam
+(e)m cywilizowała
cywilizowałom
+(e)m cywilizowało
cywilizowaliśmy
+(e)śmy cywilizowali
cywilizowałyśmy
+(e)śmy cywilizowały
2 os. cywilizowałeś
+(e)ś cywilizował
cywilizowałaś
+(e)ś cywilizowała
cywilizowałoś
+(e)ś cywilizowało
cywilizowaliście
+(e)ście cywilizowali
cywilizowałyście
+(e)ście cywilizowały
3 os. cywilizował
cywilizowała
cywilizowało
cywilizowali
cywilizowały

bezosobnik: cywilizowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę cywilizował
będę cywilizować
będę cywilizowała
będę cywilizować
będę cywilizowało
będę cywilizować
będziemy cywilizowali
będziemy cywilizować
będziemy cywilizowały
będziemy cywilizować
2 os. będziesz cywilizował
będziesz cywilizować
będziesz cywilizowała
będziesz cywilizować
będziesz cywilizowało
będziesz cywilizować
będziecie cywilizowali
będziecie cywilizować
będziecie cywilizowały
będziecie cywilizować
3 os. będzie cywilizował
będzie cywilizować
będzie cywilizowała
będzie cywilizować
będzie cywilizowało
będzie cywilizować
będą cywilizowali
będą cywilizować
będą cywilizowały
będą cywilizować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. cywilizujmy
2 os. cywilizuj
cywilizujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. cywilizowałbym
bym cywilizował
cywilizowałabym
bym cywilizowała
cywilizowałobym
bym cywilizowało
cywilizowalibyśmy
byśmy cywilizowali
cywilizowałybyśmy
byśmy cywilizowały
2 os. cywilizowałbyś
byś cywilizował
cywilizowałabyś
byś cywilizowała
cywilizowałobyś
byś cywilizowało
cywilizowalibyście
byście cywilizowali
cywilizowałybyście
byście cywilizowały
3 os. cywilizowałby
by cywilizował
cywilizowałaby
by cywilizowała
cywilizowałoby
by cywilizowało
cywilizowaliby
by cywilizowali
cywilizowałyby
by cywilizowały

bezosobnik: cywilizowano by

bezokolicznik: cywilizować

imiesłów przysłówkowy współczesny: cywilizując

gerundium: cywilizowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cywilizowanie
cywilizowania
D. cywilizowania
cywilizowań
C. cywilizowaniu
cywilizowaniom
B. cywilizowanie
cywilizowania
N. cywilizowaniem
cywilizowaniami
Ms. cywilizowaniu
cywilizowaniach
W. cywilizowanie
cywilizowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: cywilizujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cywilizujący
cywilizujący
cywilizujący
cywilizujące
cywilizująca
D. cywilizującego
cywilizującego
cywilizującego
cywilizującego
cywilizującej
C. cywilizującemu
cywilizującemu
cywilizującemu
cywilizującemu
cywilizującej
B. cywilizującego
cywilizującego
cywilizujący
cywilizujące
cywilizującą
N. cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
cywilizującą
Ms. cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
cywilizującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cywilizujący
cywilizujący
cywilizujące
cywilizujące
D. cywilizujących
cywilizujących
cywilizujących
cywilizujących
C. cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
cywilizującym
B. cywilizujących
cywilizujących
cywilizujących
cywilizujące
N. cywilizującymi
cywilizującymi
cywilizującymi
cywilizującymi
Ms. cywilizujących
cywilizujących
cywilizujących
cywilizujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: cywilizowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cywilizowany
cywilizowany
cywilizowany
cywilizowane
cywilizowana
D. cywilizowanego
cywilizowanego
cywilizowanego
cywilizowanego
cywilizowanej
C. cywilizowanemu
cywilizowanemu
cywilizowanemu
cywilizowanemu
cywilizowanej
B. cywilizowanego
cywilizowanego
cywilizowany
cywilizowane
cywilizowaną
N. cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowaną
Ms. cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cywilizowani
cywilizowani
cywilizowane
cywilizowane
D. cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowanych
C. cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
cywilizowanym
B. cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowane
N. cywilizowanymi
cywilizowanymi
cywilizowanymi
cywilizowanymi
Ms. cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowanych
cywilizowanych

odpowiednik aspektowy: ucywilizować

Składnia

Rzosobowy + cywilizować +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 08.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json