UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

utrzymać się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	utrzymam się	utrzymamy się
2 os.	utrzymasz się	utrzymacie się
3 os.	utrzyma się	utrzymają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utrzymałem się +(e)m się utrzymał	utrzymałam się +(e)m się utrzymała	utrzymałom się +(e)m się utrzymało	utrzymaliśmy się +(e)śmy się utrzymali	utrzymałyśmy się +(e)śmy się utrzymały
2 os.	utrzymałeś się +(e)ś się utrzymał	utrzymałaś się +(e)ś się utrzymała	utrzymałoś się +(e)ś się utrzymało	utrzymaliście się +(e)ście się utrzymali	utrzymałyście się +(e)ście się utrzymały
3 os.	utrzymał się	utrzymała się	utrzymało się	utrzymali się	utrzymały się

bezosobnik: utrzymano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		utrzymajmy się
2 os.	utrzymaj się	utrzymajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	utrzymałbym się bym się utrzymał	utrzymałabym się bym się utrzymała	utrzymałobym się bym się utrzymało	utrzymalibyśmy się byśmy się utrzymali	utrzymałybyśmy się byśmy się utrzymały
2 os.	utrzymałbyś się byś się utrzymał	utrzymałabyś się byś się utrzymała	utrzymałobyś się byś się utrzymało	utrzymalibyście się byście się utrzymali	utrzymałybyście się byście się utrzymały
3 os.	utrzymałby się by się utrzymał	utrzymałaby się by się utrzymała	utrzymałoby się by się utrzymało	utrzymaliby się by się utrzymali	utrzymałyby się by się utrzymały

bezosobnik: utrzymano by się

bezokolicznik: utrzymać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utrzymawszy się

gerundium: utrzymanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	utrzymanie się	utrzymania się
D.	utrzymania się	utrzymań się
C.	utrzymaniu się	utrzymaniom się
B.	utrzymanie się	utrzymania się
N.	utrzymaniem się	utrzymaniami się
Ms.	utrzymaniu się	utrzymaniach się
W.	utrzymanie się	utrzymania się

Pochodzenie

Zob. trzymać

1. na koniu

Definicja

mimo niesprzyjających okoliczności pozostać w tej samej pozycji ciała lub na tym samym miejscu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

utrzymać się w siodle
utrzymać się na koniu

Cytaty

Narciarze szusowali po śniegu lub - częściej - rozpaczliwie usiłowali utrzymać się na zdradliwych nartach, które najchętniej rozjeżdżały się każda w inną stronę.

źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006

Sporo wysiłku kosztowało go utrzymanie się blisko dna - nie mógł wszak zbytnio wzburzyć powierzchni wody.

źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

Trwożnie spoglądał na dach, pełen obaw, czy i jak długo utrzymają się na nim dachówki.

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

2. przy władzy

Definicja

zachować zajmowane stanowisko lub zajmowaną pozycję, mimo że można było sądzić, że tak się nie stanie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

obstać

Połączenia

utrzymać się na rynku, na tronie
utrzymać się przy władzy
utrzymać się w ekstraklasie, w ekstralidze, w jakimś gronie
zdołać utrzymać się

Cytaty

Chcąc utrzymać się na posadzie, musiała w lot wychwytywać nastroje swojej pani, a często i uprzedzać jej życzenia.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Tak się przejął swą niezręcznością, że wystartował do międzyszkolnej olimpiady gimnastycznej. I - co najśmieszniejsze - utrzymał się w pierwszej dziesiątce.

źródło: NKJP: Andrzej Mandalian: Czerwona orkiestra, 2009

3. w niezmienionym stanie

Definicja

pozostać w niezmienionym stanie przez dłuższy czas

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

jakaś tendencja utrzymała się
utrzymać się długo

Cytaty

Nikt tu dawno nie zachodził, zeszłoroczna woda utrzymała się, ochroniona nakryciem przed wyparowaniem.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

- Ten sztuczny twór, jakim jest Polska Ludowa, nie utrzyma się dłużej niż dziesięć lat - powiedział Edmund.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

4. z handlu

Definicja

zapewnić sobie pieniądze potrzebne do pokrycia kosztów mieszkania, jedzenia i innych rzeczy potrzebnych do życia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Połączenia

utrzymać się na studiach
utrzymać się z handlu, z pensji, z pracy rąk, z renty
utrzymać się samodzielnie
być w stanie, móc utrzymać się

Cytaty

Niestety, w tym biznesie tak jest, że zarabiają nieliczni… Dzięki dokonującym się zmianom grono tych nielicznych może się poszerzyć, ale nie łudźmy się – wszyscy chętni nie utrzymają się z tego.

źródło: NKJP: Paweł Franczak: Quo Vadis, rynku muzyczny?, Esensja, 2008, nr 06 (LXXVIII)

Nawet nowe zasady nie zmieniają tego, że ciężko potencjalnemu monastyrowemu szlachcicowi utrzymać się z posiadanego majątku, jakikolwiek by on nie był.

źródło: NKJP: Miłosz Cybowski: Monastyrowe Dzikie Pola, Esensja,2008, nr 10 (LXXXII)

Frazeologizmy

ktoś utrzymał się na fali
ktoś utrzymał się na powierzchni
ktoś/coś utrzymał się/utrzymało się na topie
ktoś/coś utrzymał się/utrzymało się przy życiu

Data ostatniej modyfikacji: 20.11.2017