Chronologizacja
Pochodzenie
Z przedrostkiem wy- od psł. *birati, *birajǫ; zob. brać I
1. studia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- człowiek, użytkownik; klient wybiera coś; ludzie, rodzice, studenci, uczniowie wybierają coś
- wybierać drogę trudniejszą, zawiłą...; małżonka, małżonkę, męża, partnera, żonę; hotel, miejsce, stolik (w restauracji); imię, kolor; medycynę, karierę, studia; datę, dzień, numer; cel, dobro, kierunek, taktykę; samotność, sposób myślenia, życia..., wolność, życie klasztorne, w celibacie...
- wybierać sercem
- wybierać między dobrem a złem, między karierą a życiem prywatnym, między nauką a sportem, między pracą a dzieckiem, między religią a etyką
- wybierać pomiędzy karierą a rodziną, pomiędzy powołaniem a miłością
- wybierać spośród ofert, produktów, propozycji
- wybierać w referendum
- wybierać rozważnie
Cytaty
W sklepie wybiera piwo spośród znanych sobie marek, najchętniej z miejscowego zakładu - twierdzą przedstawiciele Pentora. źródło: NKJP: Artur Morka: Piwosze patrioci, Gazeta Wyborcza, 1993-11-08 |
|
To ty wciąż wybierasz między dobrem a złem, między „na lewo” i „na prawo”, między „do przodu” a „do tyłu”, między tak a siak. źródło: NKJP: Mieczysław Maliński: Zamyślenia, 1998 |
|
Biegł równym truchtem, wybierając nasłonecznioną stronę ścieżki. źródło: NKJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998 |
|
Mówiąc wprost: nie wybierajmy do klasycznego kostiumu klasycznych kapeluszy [...]. źródło: NKJP: Izabela Jabłonowska: Ubierz się w uśmiech Stylowo i modnie, 2010 |
|
- Umowa była taka: żona wybiera imię dla najstarszego syna - i jest Piotr. źródło: NKJP: Dankowiakowska - Korman: Ulubieniec teściowej, Gazeta Wrocławska, 2001-09-18 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
1 os. |
wybieram |
wybieramy |
|||
2 os. |
wybierasz |
wybieracie |
|||
3 os. |
wybiera |
wybierają |
Czas przeszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
wybierałem +(e)m wybierał |
wybierałam +(e)m wybierała |
wybierałom +(e)m wybierało |
wybieraliśmy +(e)śmy wybierali |
wybierałyśmy +(e)śmy wybierały |
2 os. |
wybierałeś +(e)ś wybierał |
wybierałaś +(e)ś wybierała |
wybierałoś +(e)ś wybierało |
wybieraliście +(e)ście wybierali |
wybierałyście +(e)ście wybierały |
3 os. |
wybierał |
wybierała |
wybierało |
wybierali |
wybierały |
bezosobnik: wybierano
Czas przyszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
będę wybierał będę wybierać |
będę wybierała będę wybierać |
będę wybierało będę wybierać |
będziemy wybierali będziemy wybierać |
będziemy wybierały będziemy wybierać |
2 os. |
będziesz wybierał będziesz wybierać |
będziesz wybierała będziesz wybierać |
będziesz wybierało będziesz wybierać |
będziecie wybierali będziecie wybierać |
będziecie wybierały będziecie wybierać |
3 os. |
będzie wybierał będzie wybierać |
będzie wybierała będzie wybierać |
będzie wybierało będzie wybierać |
będą wybierali będą wybierać |
będą wybierały będą wybierać |
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
1 os. |
wybierajmy |
|
2 os. |
wybieraj |
wybierajcie |
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
wybierałbym bym wybierał |
wybierałabym bym wybierała |
wybierałobym bym wybierało |
wybieralibyśmy byśmy wybierali |
wybierałybyśmy byśmy wybierały |
2 os. |
wybierałbyś byś wybierał |
wybierałabyś byś wybierała |
wybierałobyś byś wybierało |
wybieralibyście byście wybierali |
wybierałybyście byście wybierały |
3 os. |
wybierałby by wybierał |
wybierałaby by wybierała |
wybierałoby by wybierało |
wybieraliby by wybierali |
wybierałyby by wybierały |
bezosobnik: wybierano by
bezokolicznik: wybierać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wybierając
gerundium: wybieranie
rodzaj gramatyczny: ndk
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
M. | wybieranie |
wybierania |
D. | wybierania |
wybierań |
C. | wybieraniu |
wybieraniom |
B. | wybieranie |
wybierania |
N. | wybieraniem |
wybieraniami |
Ms. | wybieraniu |
wybieraniach |
W. | wybieranie |
wybierania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wybierający
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | wybierający |
wybierający |
wybierający |
wybierające |
wybierająca |
D. | wybierającego |
wybierającego |
wybierającego |
wybierającego |
wybierającej |
C. | wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającej |
B. | wybierającego |
wybierającego |
wybierający |
wybierające |
wybierającą |
N. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającą |
Ms. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | wybierający |
wybierający |
wybierające |
wybierające |
D. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierających |
C. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
B. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierające |
N. | wybierającymi |
wybierającymi |
wybierającymi |
wybierającymi |
Ms. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wybierany
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | wybierany |
wybierany |
wybierany |
wybierane |
wybierana |
D. | wybieranego |
wybieranego |
wybieranego |
wybieranego |
wybieranej |
C. | wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranej |
B. | wybieranego |
wybieranego |
wybierany |
wybierane |
wybieraną |
N. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieraną |
Ms. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | wybierani |
wybierani |
wybierane |
wybierane |
D. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
C. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
B. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybierane |
N. | wybieranymi |
wybieranymi |
wybieranymi |
wybieranymi |
Ms. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
odpowiednik aspektowy: wybrać
Składnia
Rz osobowy | + | wybierać | + |
CO +
(spośród CZEGO)
|
Rz osobowy | + | wybierać | + |
(między CZYM a CZYM)
|
2. prezydenta
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Połączenia
- wyborca wybiera kogoś; Amerykanie, ludzie wybierają kogoś
- wybierać posła, premiera, prezydenta, senatora; biskupa, papieża
- wybierać na posłów
- wybierać w głosowaniu tajnym, w wyborach; w okręgach jednomandatowych
- możliwość, prawo wybierania
Cytaty
Amerykanie wybierają swego prezydenta w pierwszy wtorek po pierwszym poniedziałku listopada przestępnego roku. źródło: NKJP: Antoni Sułek: Jak przewidzieć wyniki wyborów?, Gazeta Wyborcza, 1996-11-05 |
|
Było dla mnie rzeczą oczywistą, że wszyscy dotychczasowi papieże byli Polakami, że wszyscy następni będą Polakami, że wybieranie papieża Polaka jest stałym obyczajem ludzkości. źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Aria poławiacza PINów, Polityka, 2002-12-21 |
|
My, obywatele zdecydowaliśmy, kogo wybieramy na posłów i teraz mamy prawo do nich przychodzić ze swoimi problemami. źródło: NKJP: (bis), (juka), (mim), (pch): Zastaniesz posła – masz szczęście, Dziennik Łódzki, 2007-03-23 |
|
W poprawce 4. wnioskodawcy proponują, aby prawo wybierania do rady gminy miał obywatel polski wpisany do prowadzonego w tej gminie stałego rejestru najpóźniej na 12 miesięcy przed dniem wyborów [...]. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 02.04.2004 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
1 os. |
wybieram |
wybieramy |
|||
2 os. |
wybierasz |
wybieracie |
|||
3 os. |
wybiera |
wybierają |
Czas przeszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
wybierałem +(e)m wybierał |
wybierałam +(e)m wybierała |
wybierałom +(e)m wybierało |
wybieraliśmy +(e)śmy wybierali |
wybierałyśmy +(e)śmy wybierały |
2 os. |
wybierałeś +(e)ś wybierał |
wybierałaś +(e)ś wybierała |
wybierałoś +(e)ś wybierało |
wybieraliście +(e)ście wybierali |
wybierałyście +(e)ście wybierały |
3 os. |
wybierał |
wybierała |
wybierało |
wybierali |
wybierały |
bezosobnik: wybierano
Czas przyszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
będę wybierał będę wybierać |
będę wybierała będę wybierać |
będę wybierało będę wybierać |
będziemy wybierali będziemy wybierać |
będziemy wybierały będziemy wybierać |
2 os. |
będziesz wybierał będziesz wybierać |
będziesz wybierała będziesz wybierać |
będziesz wybierało będziesz wybierać |
będziecie wybierali będziecie wybierać |
będziecie wybierały będziecie wybierać |
3 os. |
będzie wybierał będzie wybierać |
będzie wybierała będzie wybierać |
będzie wybierało będzie wybierać |
będą wybierali będą wybierać |
będą wybierały będą wybierać |
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
1 os. |
wybierajmy |
|
2 os. |
wybieraj |
wybierajcie |
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
wybierałbym bym wybierał |
wybierałabym bym wybierała |
wybierałobym bym wybierało |
wybieralibyśmy byśmy wybierali |
wybierałybyśmy byśmy wybierały |
2 os. |
wybierałbyś byś wybierał |
wybierałabyś byś wybierała |
wybierałobyś byś wybierało |
wybieralibyście byście wybierali |
wybierałybyście byście wybierały |
3 os. |
wybierałby by wybierał |
wybierałaby by wybierała |
wybierałoby by wybierało |
wybieraliby by wybierali |
wybierałyby by wybierały |
bezosobnik: wybierano by
bezokolicznik: wybierać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wybierając
gerundium: wybieranie
rodzaj gramatyczny: ndk
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
M. | wybieranie |
wybierania |
D. | wybierania |
wybierań |
C. | wybieraniu |
wybieraniom |
B. | wybieranie |
wybierania |
N. | wybieraniem |
wybieraniami |
Ms. | wybieraniu |
wybieraniach |
W. | wybieranie |
wybierania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wybierający
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | wybierający |
wybierający |
wybierający |
wybierające |
wybierająca |
D. | wybierającego |
wybierającego |
wybierającego |
wybierającego |
wybierającej |
C. | wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającej |
B. | wybierającego |
wybierającego |
wybierający |
wybierające |
wybierającą |
N. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającą |
Ms. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | wybierający |
wybierający |
wybierające |
wybierające |
D. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierających |
C. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
B. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierające |
N. | wybierającymi |
wybierającymi |
wybierającymi |
wybierającymi |
Ms. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wybierany
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | wybierany |
wybierany |
wybierany |
wybierane |
wybierana |
D. | wybieranego |
wybieranego |
wybieranego |
wybieranego |
wybieranej |
C. | wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranej |
B. | wybieranego |
wybieranego |
wybierany |
wybierane |
wybieraną |
N. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieraną |
Ms. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | wybierani |
wybierani |
wybierane |
wybierane |
D. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
C. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
B. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybierane |
N. | wybieranymi |
wybieranymi |
wybieranymi |
wybieranymi |
Ms. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
odpowiednik aspektowy: wybrać
Składnia
Rz osobowy | + | wybierać | + |
KOGO +
na KOGO
|
Rz osobowy | + | wybierać | + |
!?KOGO +
!?KIM
|
![]() |
+ | wybierać | + |
KOGO
|
Informacja normatywna
Składnia: wybierać KOGO KIM uważana za niepoprawną
3. ziemię
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową
Relacje znaczeniowe
hiperonimy: | usuwać |
Połączenia
- koparki wybierają coś
- wybierać piasek, wodę, ziemię, żwir
- wybierać łopatami, wiadrami
Cytaty
Zrywana jest trawa ze skwerku obok ratusza od strony ul. Stojałowskiego. Koparki wybierają ziemię. źródło: NKJP: (SAB): Obok ratusza parking zamiast skweru, Trybuna Śląska, 2001-05-16 |
|
Kapało z dachu, a gdy padał deszcz woda podchodziła pod drzwi i trzeba ją było wybierać wiadrami, a padało prawie codziennie - opowiada Agnieszka. źródło: NKJP: Maja Grohman: Truskawki jak koszmar, Gazeta Wrocławska, 2002-04-05 |
|
W wyniku niekontrolowanego wybierania piasku i żwiru z dna zbiornika, poziom wody spadł o 2 metry. źródło: NKJP: Andrzej Plęs: Drugie dno, Gazeta Krakowska, 2003-06-11 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
1 os. |
wybieram |
wybieramy |
|||
2 os. |
wybierasz |
wybieracie |
|||
3 os. |
wybiera |
wybierają |
Czas przeszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
wybierałem +(e)m wybierał |
wybierałam +(e)m wybierała |
wybierałom +(e)m wybierało |
wybieraliśmy +(e)śmy wybierali |
wybierałyśmy +(e)śmy wybierały |
2 os. |
wybierałeś +(e)ś wybierał |
wybierałaś +(e)ś wybierała |
wybierałoś +(e)ś wybierało |
wybieraliście +(e)ście wybierali |
wybierałyście +(e)ście wybierały |
3 os. |
wybierał |
wybierała |
wybierało |
wybierali |
wybierały |
bezosobnik: wybierano
Czas przyszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
będę wybierał będę wybierać |
będę wybierała będę wybierać |
będę wybierało będę wybierać |
będziemy wybierali będziemy wybierać |
będziemy wybierały będziemy wybierać |
2 os. |
będziesz wybierał będziesz wybierać |
będziesz wybierała będziesz wybierać |
będziesz wybierało będziesz wybierać |
będziecie wybierali będziecie wybierać |
będziecie wybierały będziecie wybierać |
3 os. |
będzie wybierał będzie wybierać |
będzie wybierała będzie wybierać |
będzie wybierało będzie wybierać |
będą wybierali będą wybierać |
będą wybierały będą wybierać |
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
1 os. |
wybierajmy |
|
2 os. |
wybieraj |
wybierajcie |
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
wybierałbym bym wybierał |
wybierałabym bym wybierała |
wybierałobym bym wybierało |
wybieralibyśmy byśmy wybierali |
wybierałybyśmy byśmy wybierały |
2 os. |
wybierałbyś byś wybierał |
wybierałabyś byś wybierała |
wybierałobyś byś wybierało |
wybieralibyście byście wybierali |
wybierałybyście byście wybierały |
3 os. |
wybierałby by wybierał |
wybierałaby by wybierała |
wybierałoby by wybierało |
wybieraliby by wybierali |
wybierałyby by wybierały |
bezosobnik: wybierano by
bezokolicznik: wybierać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wybierając
gerundium: wybieranie
rodzaj gramatyczny: ndk
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
M. | wybieranie |
wybierania |
D. | wybierania |
wybierań |
C. | wybieraniu |
wybieraniom |
B. | wybieranie |
wybierania |
N. | wybieraniem |
wybieraniami |
Ms. | wybieraniu |
wybieraniach |
W. | wybieranie |
wybierania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wybierający
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | wybierający |
wybierający |
wybierający |
wybierające |
wybierająca |
D. | wybierającego |
wybierającego |
wybierającego |
wybierającego |
wybierającej |
C. | wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającej |
B. | wybierającego |
wybierającego |
wybierający |
wybierające |
wybierającą |
N. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającą |
Ms. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | wybierający |
wybierający |
wybierające |
wybierające |
D. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierających |
C. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
B. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierające |
N. | wybierającymi |
wybierającymi |
wybierającymi |
wybierającymi |
Ms. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wybierany
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | wybierany |
wybierany |
wybierany |
wybierane |
wybierana |
D. | wybieranego |
wybieranego |
wybieranego |
wybieranego |
wybieranej |
C. | wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranej |
B. | wybieranego |
wybieranego |
wybierany |
wybierane |
wybieraną |
N. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieraną |
Ms. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | wybierani |
wybierani |
wybierane |
wybierane |
D. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
C. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
B. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybierane |
N. | wybieranymi |
wybieranymi |
wybieranymi |
wybieranymi |
Ms. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
odpowiednik aspektowy: wybrać
Składnia
![]() |
+ | wybierać | + |
CO
|
4. jaja
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Relacje znaczeniowe
hiperonimy: | wyjmować |
Połączenia
- wybierać jaja, kamienie; pieniądze
- wybierać palcem, widelcem
- wybierać z bankomatu, z banku, z konta
Cytaty
Poszkodowana, w środę o godzinie 12.30 wybierała pieniądze z bankomatu przy ulicy Matki Boskiej Bolesnej w Limanowej. źródło: NKJP: (top): Napad pod bankomatem, Dziennik Polski, 2008-01-05 |
|
Jeśli chodzi o wybieranie jaj tych bardzo rzadkich gatunków drapieżnych ptaków, to przypomnę, że ustawa o ochronie przyrody uniemożliwia tego typu działanie. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 11.10.1995 |
|
- Kiedyś pracownice sortowni wybierały kamień z węgla. Ostatnio już tylko wyszukiwały węgiel wśród kamienia - opowiada jeden z pracowników źródło: NKJP: Zofia Lichoń: Ostatni wagonik, Gazeta Wyborcza, 1993-11-26 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
1 os. |
wybieram |
wybieramy |
|||
2 os. |
wybierasz |
wybieracie |
|||
3 os. |
wybiera |
wybierają |
Czas przeszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
wybierałem +(e)m wybierał |
wybierałam +(e)m wybierała |
wybierałom +(e)m wybierało |
wybieraliśmy +(e)śmy wybierali |
wybierałyśmy +(e)śmy wybierały |
2 os. |
wybierałeś +(e)ś wybierał |
wybierałaś +(e)ś wybierała |
wybierałoś +(e)ś wybierało |
wybieraliście +(e)ście wybierali |
wybierałyście +(e)ście wybierały |
3 os. |
wybierał |
wybierała |
wybierało |
wybierali |
wybierały |
bezosobnik: wybierano
Czas przyszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
będę wybierał będę wybierać |
będę wybierała będę wybierać |
będę wybierało będę wybierać |
będziemy wybierali będziemy wybierać |
będziemy wybierały będziemy wybierać |
2 os. |
będziesz wybierał będziesz wybierać |
będziesz wybierała będziesz wybierać |
będziesz wybierało będziesz wybierać |
będziecie wybierali będziecie wybierać |
będziecie wybierały będziecie wybierać |
3 os. |
będzie wybierał będzie wybierać |
będzie wybierała będzie wybierać |
będzie wybierało będzie wybierać |
będą wybierali będą wybierać |
będą wybierały będą wybierać |
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
1 os. |
wybierajmy |
|
2 os. |
wybieraj |
wybierajcie |
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
wybierałbym bym wybierał |
wybierałabym bym wybierała |
wybierałobym bym wybierało |
wybieralibyśmy byśmy wybierali |
wybierałybyśmy byśmy wybierały |
2 os. |
wybierałbyś byś wybierał |
wybierałabyś byś wybierała |
wybierałobyś byś wybierało |
wybieralibyście byście wybierali |
wybierałybyście byście wybierały |
3 os. |
wybierałby by wybierał |
wybierałaby by wybierała |
wybierałoby by wybierało |
wybieraliby by wybierali |
wybierałyby by wybierały |
bezosobnik: wybierano by
bezokolicznik: wybierać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wybierając
gerundium: wybieranie
rodzaj gramatyczny: ndk
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
M. | wybieranie |
wybierania |
D. | wybierania |
wybierań |
C. | wybieraniu |
wybieraniom |
B. | wybieranie |
wybierania |
N. | wybieraniem |
wybieraniami |
Ms. | wybieraniu |
wybieraniach |
W. | wybieranie |
wybierania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wybierający
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | wybierający |
wybierający |
wybierający |
wybierające |
wybierająca |
D. | wybierającego |
wybierającego |
wybierającego |
wybierającego |
wybierającej |
C. | wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającemu |
wybierającej |
B. | wybierającego |
wybierającego |
wybierający |
wybierające |
wybierającą |
N. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającą |
Ms. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | wybierający |
wybierający |
wybierające |
wybierające |
D. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierających |
C. | wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
wybierającym |
B. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierające |
N. | wybierającymi |
wybierającymi |
wybierającymi |
wybierającymi |
Ms. | wybierających |
wybierających |
wybierających |
wybierających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wybierany
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | wybierany |
wybierany |
wybierany |
wybierane |
wybierana |
D. | wybieranego |
wybieranego |
wybieranego |
wybieranego |
wybieranej |
C. | wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranemu |
wybieranej |
B. | wybieranego |
wybieranego |
wybierany |
wybierane |
wybieraną |
N. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieraną |
Ms. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | wybierani |
wybierani |
wybierane |
wybierane |
D. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
C. | wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
wybieranym |
B. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybierane |
N. | wybieranymi |
wybieranymi |
wybieranymi |
wybieranymi |
Ms. | wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
wybieranych |
odpowiednik aspektowy: wybrać
Składnia
![]() |
+ | wybierać | + |
CO +
(z CZEGO)
|