UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kierunek

Chronologizacja

XVIII w., Bor
2 połowa XVIII w., Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kierunek
kierunki
D. kierunku
kierunków
C. kierunkowi
kierunkom
B. kierunek
kierunki
N. kierunkiem
kierunkami
Ms. kierunku
kierunkach
W. kierunku
kierunki

Pochodzenie

niem. Kehrung 'zwrot, zakręt, zmiana kierunku'

1. lotu

Definicja

strona, w którą ktoś lub coś się zwraca, porusza, jest ustawione itp.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Połączenia

  • kierunek południowy, północny, wschodni, zachodni; przeciwny kierunek; rożne kierunki
  • kierunek biegu, marszu, lotu
  • biec, iść, jechać, podążać, pójść; zwrócić się; patrzeć, spoglądać; cisnąć, rzucić coś w jakimś kierunku

Cytaty

Gdzieś z tyłu usłyszeli pisk opon. Gdy obejrzeli się w tamtym kierunku zobaczyli samochód hamujący przed toczącym się powoli przez środek ulicy wózkiem z hot-dogami.

źródło: NKJP: Adam Barczyński: Ślepy los, 1999

W trasę wyganiała nas chęć przygody, dotknięcia nieprzewidywalnego, beztroska pogoń za cieniami beatników przemierzających inny kontynent. I być może najbardziej pociągające w tym sporcie poczucie wolności - drogi rozgałęziały się, w różnych kierunkach, na peryferyjnych skrzyżowaniach rzucali więc czasem monetą.

źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone, 2005

[...] nad opuchniętą od żaru głową kręcił się potężny owad. Zmieniał co chwila kierunek lotu. Rzucał się bezładnie, a to na okno, a to na szafę. Stukał o sufit.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

2. działania

Definicja

wytyczony i zaplanowany sposób działania, który związany jest z jakimś celem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kurs

Połączenia

  • kierunek rozwoju, zmian; działania
  • coś rozwija się, zmienia się w jakimś kierunku

Cytaty

Ulrich von Steinberg bardzo szybko wyczuł kierunek zmian w Niemczech początku lat trzydziestych i zagrożenie dla wszystkich tych, którzy nie zechcą płynąć z prądem historii.

źródło: NKJP: Mija Kabat: Kontrakt panny Brandt, 2009

Dobry oręż, łuk. Wiecie co? Myślę, że właśnie w tym kierunku rozwinie się sztuka wojenna.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001

Czy jest szansa przewidzieć, jakie kierunki rozwoju obierze fantastyka za 5, 10, 15 lat?

źródło: NKJP: Agnieszka Szady: Przy herbacie: O przyszłości fantastyki, czyli próba wróżenia z fusów, Esensja, 2009-07-02

3. literacki

Definicja

tendencja, prąd w literaturze, sztuce, nauce itp.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nurt, prąd, tendencja, trend

Połączenia

  • kierunek literacki
  • kierunek sztuki
  • kierunek w literaturze, nauce, sztuce

Cytaty

Do Włoch został wysłany pod opieką swego włoskiego nauczyciela z warszawskiego zakonu teatynów, ojca Antoniego Portalupiego. Półtoraroczne (1754-1756) studia nie ograniczały się do słuchania wykładów w Sapienzie, poznawał też kulturę antyczną i kierunki sztuki powstałe w Wiecznym Mieście.

źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie: od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995

Wprawdzie uważał się za ojca autentyzmu i zgodnie z założeniami tego kierunku literackiego lansował wiejską sielskość, malowniczość rodzimego krajobrazu i prawdę ludzkich przeżyć, ale nie widział wśród przedstawicieli owego nurtu godnych siebie partnerów.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

Od połowy lat 30. XX wieku obowiązującym kierunkiem w sztuce był socrealizm.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Miłość i wojna w radzieckim klasyku, Esensja, 2008-05

4. na studiach

Definicja

dziedzina studiów w szkolnictwie wyższym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata studia

Połączenia

  • kierunek pielęgniarski; humanistyczny, ścisły, techniczny
  • kierunek matematyka, pedagogika, prawo, wychowanie fizyczne...
  • kierunek studiów
  • studiować na jakimś kierunku

Cytaty

Jest kierunek studiów ratownictwo medyczne na Wydziale Nauk o Zdrowiu. Na tym samym wydziale jest kierunek pielęgniarski, który ukończyłam.

źródło: NKJP: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Kiedy dochodził do matury, szamotał się tygodniami, jaki kierunek studiów wybrać. Według mnie powinien był pójść na fizykę teoretyczną lub matematykę i życie przesiedzieć w naukowych gabinetach, tam było jego miejsce, tam miałby szansę pchnąć naukę do przodu i Śląsk rozsławić.

źródło: NKJP: Kazimierz Kutz: Piąta strona świata, 2010

Na wszelki wypadek składają podania na dwie uczelnie. W Liceum Społecznym w Zakopanem największą popularnością cieszy się prawo i historia. - Maturzyści chcą teraz studiować na kierunkach praktycznych i ambitnych [...].

źródło: NKJP: Dwa pomysły na życie: Dziennik Polski, 2001-05-25

5. na wojnie

Definicja

pas terenu, na którym odbywają się działania wojenne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Połączenia

  • kierunek południowy, północny, wschodni, zachodni
  • obrona jakiegoś kierunku
  • działania wojenne, walki na jakimś kierunku

Cytaty

[...] w rejonie Ostrołęki zorganizowano północną Grupę Operacyjną pod dowództwem gen. por. Jana Wroczyńskiego, bezpośrednio podporządkowaną Dowództwu Frontu Północno-Wschodniego, którym (od 31 lipca) dowodził gen. Józef Haller. Zadanie grupy, w której był też 205 pp, polegało na aktywnej obronie kierunku północno-zachodniego wzdłuż granicy niemieckiej, wyprowadzającego na Ciechanów i Płońsk oraz na osłonie lewego skrzydła 1 Armii przed kawalerią rosyjską zmierzającą do wyjścia na jej tyły.

źródło: NKJP: Jerzy Przybylski: Marynarze w walce o niepodległość Polski (1918-1920), 1999

Jedynie 2, a później także 1 Dywizja Piechoty zostały zaangażowane do walki na kierunku Jabłonny i Legionowa.

źródło: NKJP: Henryk Zdzisław Figura: Przyczółki warszawskie 18-23.09.1944, 2009

6. w pojeździe

Definicja

mot.  pot. 
kierunkowskaz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kierunkowskaz, migacz

Cytaty

Jeżeli w wyniku niewłączenia lub spóźnienia się z włączeniem kierunku dojdzie do kolizji, zdarza się, że winę za zajście ponosi osoba, która jechała za kierowcą, który źle sygnalizował manewr.

źródło: NKJP: Skręcają z zaskoczenia, Gazeta Poznańska, 2004-06-09

[...] jak włączam światła postojowe, to wraz z nimi świecą się kierunkowskazy z przodu. Przy pozycyjnych już kierunki nie świecą.

źródło: Internet: www.bmw-klub.pl/forum/viewtopic.php?f=72&t=116692

Jeśli pas jest na tyle szeroki, że podczas wyprzedzania nie przekroczysz linii pasa ruchu, NIE trzeba sygnalizować kierunkami.

źródło: Internet: autokacik.pl

Frazeologizmy

pod kierunkiem
Data ostatniej modyfikacji: 25.07.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json