UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

makaron

Chronologizacja

1613, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

fr. macaroni

z wł. maccherone

1.a kluski

Definicja

niesłodkie ciasto z mąki, jaj i wody, krojone w różne kształty, jedzone jako dodatek do zup lub drugiego dania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  makaronik

Połączenia

  • domowy, kupny; włoski; cieniutki; ciepły, zimny makaron; makaron gryczany, ryżowy, sojowy; dwujajeczny, czterojajeczny; kolorowe makarony
  • makaron kokardki, kolanka, lasagne, nitki, płatki, spaghetti, świderki, tagliatelle, wstążki
  • makaron z grzybami, z jabłkami, z makiem, z mięsem, z serem; z jakimś sosem
  • makaron w jakimś sosie
  • produkcja; opakowanie, paczka; talerz, porcja; warstwa makaronu; gatunki, rodzaje makaronów
  • pasta, sos do makaronu; cedzak, sitko; maszyna, maszynka do makaronu; biżuteria, korale, naszyjniki; dekoracje, ozdoby z makaronu
  • pudełko z makaronem; grzybowa, pomidorowa, rosół, zupa; pieczeń z makaronem
  • przygotować, ugotować/gotować, zrobić/robić; odcedzić; jeść, zjeść makaron; zapiekany makaron
  • ciasto jak na makaron
  • cienki jak makaron

Cytaty

Na obiad zrobiłyśmy pomidory z czosnkiem, cytryną i oliwą, a na drugie danie makaron świderki z cebulką i pieczarkami duszonymi na maśle, pychotka.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Kartki z białego zeszytu, 2008

Jesteśmy na stołówce w czwartek, jakie menu w tym dniu? Jak w porządnym domu: rosół z makaronem, drugie danie to ziemniaki, mięso wołowe w sosie koperkowym, ogórek. A na deser kompot.

źródło: NKJP: Tu nic się nie marnuje, Dziennik Polski, 2000-03-18

Równie klasyczny jak makaron zapiekany z szynką był makaron z jabłkami - po trosze zmora dzieciństwa, bo uważaliśmy go za substytut prawdziwego obiadowego dania.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Klasycznie i makaronowo, Dziennik Polski, 2006-04-22

Maluchy, przedzierając się przez zarośla, szukały kart „Czarnego Piotrusia” albo tworzyły fantazyjną biżuterię z makaronu, starsi woleli natomiast rycerskie walki, wyścigi w workach i slalom na tandemach.

źródło: NKJP: (PSZ): Krakowiak i psia terapia, Cała niedziela dla dzieci, 2005-06-04

– Ale wiesz, Piotruś, to nie jest głupi facet. Ten jego pomysł z podatkami naprawdę trzymał się kupy. I w ogóle ma wiele zalet. – Pomysł czy Sosnow? – pyta Piotr znad kłębów pary, odcedzając makaron w durszlaku.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. makaron
makarony
D. makaronu
makaronów
C. makaronowi
makaronom
B. makaron
makarony
N. makaronem
makaronami
Ms. makaronie
makaronach
W. makaronie
makarony

1.b porcja

Definicja

porcja potrawy przyrządzonej z makaronu - klusek

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  porcja

Połączenia

  • zamówić makaron

Cytaty

Z drobiu serwowano m.in. takie potrawy jak Kung-po z orzechami (16,5 zł), kurę w sosie szanghajskim (11,5 zł), czy kaczkę po szanghajsku za 21,5 zł lub makaron po chińsku za 13,5 zł.

źródło: NKJP: Wasz Sybaryta: Klub Srebrnego Widelca, Tygodnik Podhalański, 1999

Byłam tam z A., który zamówił smażony makaron z kurczakiem, ale przyznam szczerze, że nie mam pojęcia, jak makaron ów smakował - zbyt pochłonęło mnie pochłanianie własnych frykasów.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. makaron
makarony
D. makaronu
makaronów
C. makaronowi
makaronom
B. makaron
makarony
N. makaronem
makaronami
Ms. makaronie
makaronach
W. makaronie
makarony

Frazeologizmy

ktoś nawija makaron na uszy
Data ostatniej modyfikacji: 25.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json