UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

patronka

Chronologizacja

1560, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	patronka	patronki
D.	patronki	patronek

C.	patronce	patronkom
B.	patronkę	patronki
N.	patronką	patronkami
Ms.	patronce	patronkach
W.	patronko	patronki

Pochodzenie

łac. patrōna 'opiekunka'

Od: patron

1. kobieta zasłużona

Definicja

kobieta zasłużona, której imię i nazwisko jest nadawane jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś miejscu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Połączenia

święta patronka
patronka szkoły, ulicy

Cytaty

Zofię Kulinowską jako patronkę ulicy w swojej dzielnicy zaproponowali radni z Grębałowa.

źródło: NKJP: (AK): Madera od wzgórza, Gazeta Krakowska, 2002-01-24

Maria Kownacka jest patronką biblioteki i zawsze w grudniu, w rocznicę nadania bibliotece imienia, organizowaliśmy konkurs plastyczny.

źródło: NKJP: (DAG): Mali czytelnicy bawili się w teatr, Dziennik Łódzki, 2006-12-11

Jagoda Stawiarska z kl. III c zaprezentowała napisany przez siebie wiersz o patronce szkoły - Helenie Marusarzównie.

źródło: NKJP: (AKA): 75 lat historii, wspomnień i sukcesów, Dziennik Polski, 2008-06-05

Składnia

patronka

(CZEGO)

2. święta

Definicja

rel.

święta kobieta lub bogini, których rolą, zgodnie z wierzeniami, jest opieka nad kimś lub nad czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Relacje znaczeniowe

synonimy:

opiekunka

Połączenia

święta patronka
patronka Europy; Polski; Śląska; Łodzi, Tucholi; górników, kolejarzy, rodzin; diecezji, kościoła, miasta, parafii
patronka od spraw trudnych
wizerunek patronki
mieć; czcić patronkę

Cytaty

	Św. Barbara to patronka górników oraz wszystkich tych, którzy wykonują niebezpieczne zawody. źródło: NKJP: (ANOK): Prezent dla Czytelników, Trybuna Śląska, 2002-12-04
	Proszę przez wstawiennictwo św. Ojca Pio oraz św. Rity, patronki od spraw trudnych i beznadziejnych, o rozwikłanie pewnej bardzo trudnej sytuacji życiowej [...]. źródło: NKJP: (ADMINISTRATOR): Intencje modlitewne - lipiec 2008, Głos Ojca Pio, 2008
	Dziewczynki otrzymały imiona po świętych patronkach: Agnieszka, Joanna, Teresa, Kinga, Jadwiga i Anna. źródło: NKJP: Piotr Rowicki: Przed górami, przed lasami, 2005
	Wspomnieliśmy w naszej pracy o identyfikacji sowiej bogini z rzymską Minerwą i grecką Ateną, patronką rzemiosł i mądrości [...]. źródło: NKJP: Internet

Składnia

+	patronka	+	(KOGO/CZEGO)
+	patronka	+	(CZYJA)
+	patronka	+	(od CZEGO)

3. honorowa

Definicja

kobieta, która opiekuje się jakąś osobą, organizacją lub jakąś działalnością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

Wczoraj zakończył się 1. Międzynarodowy Festiwal Gombrowiczowski w Radomiu. Z Ritą Gombrowicz, honorową patronką festiwalu, autorką książki „Gombrowicz w Europie”, rozmawia Katarzyna B.

źródło: NKJP: Katarzyna Bielas: Dojrzałość na własny rachunek, Gazeta Wyborcza, 1993-06-07

Zofia Szeliga miała, co jej wypomniał, 45 lat i potrzebowała wciąż nowych wrażeń. Młody, ale znany już literat z Polski miał jej tych wrażeń dostarczyć. Ale Kisielewski nie chciał słuchać o swej patronce nic złego.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Na początku odczytano piękny list [...] żony prezydenta Polski, honorowej patronki Narodowej Koalicji ds. Walki z Rakiem.

źródło: NKJP: (RES): Ciało-dusza-umysł kobiety, Dziennik Słupski, 2011

Składnia

patronka

(CZEGO)

4. właścicielka

Definicja

książk.

właścicielka miejsca, do którego przychodzi się w celach rozrywkowych lub żeby coś zjeść

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

właścicielka

Cytaty

Nie bacząc na to sąsiedztwo, patronka restauracji, Francuzka urodzona w Alzacji, krąży od stolika do stolika, pyta gości po francusku i po niemiecku, czy są zadowoleni, sprawdza, czy bułeczki są ciepłe, ślimaki gorące, a wino dobrze zmrożone.

źródło: Daniel Passent: Co dzień wojna, 1968 (books.google.pl)

- Pamiętam najdłuższe spaghetti w moim życiu - woła jeden [...] do patronki zmywającej talerze. [...] Patronka macha ścierką, odpędzając się od tych historyjek, powtarzanych co wieczór.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Podręcznik do ludzi: tom 1 i ostatni – Czaszka, 1996

Mocno już pijany Surian, który przyplątał się tymczasem do naszego grona, wtórował patronce burdelu na lutni, dodając od siebie najbardziej sprośne żarty, jakie w życiu słyszałem.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Data ostatniej modyfikacji: 29.03.2018