Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. niski
1. funkcjonariusz
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | niski |
Połączenia
- niższy funkcjonariusz; stan; niższa kasta; liga; izba (parlamentu); szarża; niższe klasy (rozgrywkowe), struktury
Cytaty
|
Karczmy rozbrzmiewały głosami mężczyzn, wyższego i niższego stanu, omawiających niedawny wyścig. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005 |
|
|
Mundur miał zaświadczać o randze i funkcji. Staranność i dbałość o siebie miały być wzorem dla niższych szarż i szeregowej masy. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006 |
|
|
To bardzo zdolny człowiek, przez jakiś czas był attaché wojskowym w Waszyngtonie, ale nie przystąpił do mafii, więc został odsunięty, gdzieś wegetował w niższych strukturach... źródło: NKJP: Maria Nurowska: Dwie Miłości, 2008 |
|
|
Ponieważ [...] szlachecka opozycja niewiele mogła zarzucić rządowi, nie zyskała poparcia w trzech niższych izbach stanowych. źródło: NKJP: Zbigniew Anusik: Dyplomacja szwedzka wobec kryzysu monarchii we Francji w latach 1787-1792, 2000 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niższy |
niższy |
niższy |
niższe |
niższa |
| D. | niższego |
niższego |
niższego |
niższego |
niższej |
| C. | niższemu |
niższemu |
niższemu |
niższemu |
niższej |
| B. | niższego |
niższego |
niższy |
niższe |
niższą |
| N. | niższym |
niższym |
niższym |
niższym |
niższą |
| Ms. | niższym |
niższym |
niższym |
niższym |
niższej |
| W. | niższy |
niższy |
niższy |
niższe |
niższa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niżsi |
niżsi |
niższe |
niższe |
| D. | niższych |
niższych |
niższych |
niższych |
| C. | niższym |
niższym |
niższym |
niższym |
| B. | niższych |
niższych |
niższych |
niższe |
| N. | niższymi |
niższymi |
niższymi |
niższymi |
| Ms. | niższych |
niższych |
niższych |
niższych |
| W. | niżsi |
niżsi |
niższe |
niższe |
2. instynkt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | niski |
Połączenia
- niższa kultura; niższe instynkty, pobudki, potrzeby
Cytaty
|
Bluźnierstwo, jako rzekomo jedyny jeszcze sposób dotknięcia wymykającej się sakralności, nie podoba mi się nie dlatego, żebym sam do niego nie był zdolny, ale właśnie dlatego, że w jakimś sensie jest naturalne dla jednej części ludzkiego ducha, którą uważam za niższą. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Ziemia Urlo, 1994 |
|
|
Życie cnotliwe to życie zgodne z przyjmowanymi normami, przedkładanie etycznego dobra nad przyjemności, umiejętność ograniczenia swoich niższych potrzeb na rzecz wyższych. źródło: NKJP: phm. Katarzyna Kuś: Cnotliwie o cnotach, wartościowo o wartościach, Czuwaj, 2007-05 |
|
|
[...] Roman Dmowski aprobował co prawda „ruch ekonomiczny, wypowiadający walkę Żydom w drobnym handlu”, lecz stanowczo potępiał „aparat zawodowego niejako antysemityzmu, grającego na niższych instynktach mas”. źródło: NKJP: Tomasz Wołek: Jak Żyd stawał się wrogiem, Polityka, 2008-05-31 |
|
|
[...] rozwój duchowy może w całej swojej rozpiętości być jedynie bańką, która narasta wokół jakichś tam niższych pobudek, które człowiek próbuje wyprzeć. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Postęp chyba winien nieść ze sobą wyższą kulturę osobistą i cywilizacyjną ludzi lepiej urodzonych, a nie niższą kulturę obłudnego chamskiego kiczu i artystycznego upośledzenia zrozumiałego wyłącznie w zamkniętym gronie innych artystów. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niższy |
niższy |
niższy |
niższe |
niższa |
| D. | niższego |
niższego |
niższego |
niższego |
niższej |
| C. | niższemu |
niższemu |
niższemu |
niższemu |
niższej |
| B. | niższego |
niższego |
niższy |
niższe |
niższą |
| N. | niższym |
niższym |
niższym |
niższym |
niższą |
| Ms. | niższym |
niższym |
niższym |
niższym |
niższej |
| W. | niższy |
niższy |
niższy |
niższe |
niższa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niżsi |
niżsi |
niższe |
niższe |
| D. | niższych |
niższych |
niższych |
niższych |
| C. | niższym |
niższym |
niższym |
niższym |
| B. | niższych |
niższych |
niższych |
niższe |
| N. | niższymi |
niższymi |
niższymi |
niższymi |
| Ms. | niższych |
niższych |
niższych |
niższych |
| W. | niżsi |
niżsi |
niższe |
niższe |
3. ssak
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- niższy organizm; niższe formy (duchowe, ewolucyjne), kręgowce, ssaki, zwierzęta;
Cytaty
|
U niższych kręgowców, ptaków i niższych ssaków występują między członem zewnętrznym a wewnętrznym kuleczki oleju o nie wyjaśnionym znaczeniu. źródło: NKJP: Jan Zarzycki, Jan Kuryszko, Anatomia mikroskopowa zwierząt domowych i człowieka, 1995 |
|
|
Człowiek jest organizmem o wysokiej złożoności i hierarchicznej organizacji, jest owocem ewolucji świata niższych zwierząt, od których różni go przede wszystkim rozwinięta kora mózgowa i inne regiony mózgu. źródło: NKJP: Mieczysław Chorąży: Mądrość bez DNA, Polityka, 2005-04-09 |
|
|
Wszystkie dawne obawy o to, czy nie jest czasem tylko marnym robakiem lub inna niższą formą życia, niestety zamieniły się w pewność. źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999 |
|
|
Według niektórych zwolenników teorii wędrówki dusz, jeśli ktoś w tym życiu był okrutny wobec zwierząt, w życiu przyszłym narodzi się on jako niższe zwierzę i być może doświadczy podobnego traktowania. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Wbrew temu, co twierdził Andrzej Towiański, Słowacki nie dopuszczał jednak możliwości rozwoju wstecz, w niższe formy duchowe, nawet wśród ludzi zniszczonych moralnie. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niższy |
niższy |
niższy |
niższe |
niższa |
| D. | niższego |
niższego |
niższego |
niższego |
niższej |
| C. | niższemu |
niższemu |
niższemu |
niższemu |
niższej |
| B. | niższego |
niższego |
niższy |
niższe |
niższą |
| N. | niższym |
niższym |
niższym |
niższym |
niższą |
| Ms. | niższym |
niższym |
niższym |
niższym |
niższej |
| W. | niższy |
niższy |
niższy |
niższe |
niższa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niżsi |
niżsi |
niższe |
niższe |
| D. | niższych |
niższych |
niższych |
niższych |
| C. | niższym |
niższym |
niższym |
niższym |
| B. | niższych |
niższych |
niższych |
niższe |
| N. | niższymi |
niższymi |
niższymi |
niższymi |
| Ms. | niższych |
niższych |
niższych |
niższych |
| W. | niżsi |
niżsi |
niższe |
niższe |