UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dotknąć się

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. dotknąć

1. żelazka

Definicja

poruszywszy dłonią lub inną częścią ciała, doprowadzić do jej kontaktu z kimś lub czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dotknąć

Połączenia

  • dotknąć się żelazka
  • dotknąć się do kaloryfera

Cytaty

Zbyszek padł na pokrytą brudnymi płytkami PCW podłogę, miotany atakiem padaczki. – O Jezu! – krzyknęła kobieta z okienka. [...] – Dotknąć się go boję, chory pewnie na nie wiadomo co.

źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Cukier w normie z ekstrabonusem, 2005

Na pilota spoglądano jak na biskupa i każdy rad dotknąć się choćby jego szat, bo przecież był to ktoś, kto spadł z nieba.

źródło: NKJP: Tadeusz Szewczyk: Prastara terapia jajem oraz konchowanie uszu, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotknę się
dotkniemy się
2 os. dotkniesz się
dotkniecie się
3 os. dotknie się
dotkną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotknąłem się
+(e)m się dotknął
dotknęłam się
+(e)m się dotknęła
dotknęłom się
+(e)m się dotknęło
dotknęliśmy się
+(e)śmy się dotknęli
dotknęłyśmy się
+(e)śmy się dotknęły
2 os. dotknąłeś się
+(e)ś się dotknął
dotknęłaś się
+(e)ś się dotknęła
dotknęłoś się
+(e)ś się dotknęło
dotknęliście się
+(e)ście się dotknęli
dotknęłyście się
+(e)ście się dotknęły
3 os. dotknął się
dotknęła się
dotknęło się
dotknęli się
dotknęły się

bezosobnik: dotknięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotknijmy się
2 os. dotknij się
dotknijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotknąłbym się
bym się dotknął
dotknęłabym się
bym się dotknęła
dotknęłobym się
bym się dotknęło
dotknęlibyśmy się
byśmy się dotknęli
dotknęłybyśmy się
byśmy się dotknęły
2 os. dotknąłbyś się
byś się dotknął
dotknęłabyś się
byś się dotknęła
dotknęłobyś się
byś się dotknęło
dotknęlibyście się
byście się dotknęli
dotknęłybyście się
byście się dotknęły
3 os. dotknąłby się
by się dotknął
dotknęłaby się
by się dotknęła
dotknęłoby się
by się dotknęło
dotknęliby się
by się dotknęli
dotknęłyby się
by się dotknęły

bezosobnik: dotknięto by się

bezokolicznik: dotknąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dotknąwszy się

gerundium: dotknięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dotknięcie się
dotknięcia się
D. dotknięcia się
dotknięć się
C. dotknięciu się
dotknięciom się
B. dotknięcie się
dotknięcia się
N. dotknięciem się
dotknięciami się
Ms. dotknięciu się
dotknięciach się
W. dotknięcie się
dotknięcia się

odpowiednik aspektowy: dotykać się

Składnia

Rzżywotny + dotknąć się +
KOGO/CZEGO
Rzżywotny + dotknąć się +
do KOGO/CZEGO

2. siebie samego

Definicja

poruszywszy dłonią, doprowadzić do jej kontaktu z jakąś częścią swojego ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Cytaty

To było tak silne, że na wszelki wypadek dotknął się przez materiał spodni, ale, ku swemu zadowoleniu i uldze stwierdził, że tam akurat wszystko było w porządku.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

W głowie zaczynało mi się kręcić. Dotknąłem się policzka, to jakbym czegoś obcego się dotknął, a przeniosłem wzrok gdzieś na ścianę czy wgłąb na mieszkanie, to nic nie chciało już wisieć czy stać w tym samym miejscu.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotknę się
dotkniemy się
2 os. dotkniesz się
dotkniecie się
3 os. dotknie się
dotkną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotknąłem się
+(e)m się dotknął
dotknęłam się
+(e)m się dotknęła
dotknęłom się
+(e)m się dotknęło
dotknęliśmy się
+(e)śmy się dotknęli
dotknęłyśmy się
+(e)śmy się dotknęły
2 os. dotknąłeś się
+(e)ś się dotknął
dotknęłaś się
+(e)ś się dotknęła
dotknęłoś się
+(e)ś się dotknęło
dotknęliście się
+(e)ście się dotknęli
dotknęłyście się
+(e)ście się dotknęły
3 os. dotknął się
dotknęła się
dotknęło się
dotknęli się
dotknęły się

bezosobnik: dotknięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotknijmy się
2 os. dotknij się
dotknijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotknąłbym się
bym się dotknął
dotknęłabym się
bym się dotknęła
dotknęłobym się
bym się dotknęło
dotknęlibyśmy się
byśmy się dotknęli
dotknęłybyśmy się
byśmy się dotknęły
2 os. dotknąłbyś się
byś się dotknął
dotknęłabyś się
byś się dotknęła
dotknęłobyś się
byś się dotknęło
dotknęlibyście się
byście się dotknęli
dotknęłybyście się
byście się dotknęły
3 os. dotknąłby się
by się dotknął
dotknęłaby się
by się dotknęła
dotknęłoby się
by się dotknęło
dotknęliby się
by się dotknęli
dotknęłyby się
by się dotknęły

bezosobnik: dotknięto by się

bezokolicznik: dotknąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dotknąwszy się

gerundium: dotknięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dotknięcie się
dotknięcia się
D. dotknięcia się
dotknięć się
C. dotknięciu się
dotknięciom się
B. dotknięcie się
dotknięcia się
N. dotknięciem się
dotknięciami się
Ms. dotknięciu się
dotknięciach się
W. dotknięcie się
dotknięcia się

odpowiednik aspektowy: dotykać się

Składnia

Rzosobowy + dotknąć się + bez ograniczeń

3. siebie nawzajem

Definicja

zbliżyć się do siebie nawzajem aż do uzyskania kontaktu ze sobą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Połączenia

  • dotknąć się czubkami palców, głowami, ramionami

Cytaty

Dlaczego nie mieliby w końcu dotknąć się czulej, a potem jeszcze czulej, nie zachwycić się pięknem swoich dłoni, ust, włosów, opalonych ramion.

źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005

Leżący ludzie zaczęli wykręcać kończyny. Najpierw cztery osoby dotknęły się czubkami głów, potem rozprostowały nogi, a ramiona przycisnęły do tułowia.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Niestety, w ferworze walki o złoty medal Szymon Wasiak i Daniel Wieczorek dotknęli się rowerami i tym samym skończyła się szansa na mistrzowski tytuł [...].

źródło: NKJP: (JN PIT): Sport Konin, Gazeta Poznańska, 2002-08-19

Podeszła bliżej i wyciągnęła rękę. Dotknęli się końcami palców. Jego dłoń była sucha i ciepła.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004

Hill wspaniałym manewrem wyprzedził Schumachera, później Niemiec wyprzedził Anglika. Ich samochody dotknęły się podczas kolejnej próby wyprzedzenia - choć Schumacher na konferencji prasowej temu zaprzeczał.

źródło: NKJP: Radosław Leniarski:ł Na niego nie ma siły, Gazeta Wyborcza, 1995-10-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotknę się
dotkniemy się
2 os. dotkniesz się
dotkniecie się
3 os. dotknie się
dotkną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotknąłem się
+(e)m się dotknął
dotknęłam się
+(e)m się dotknęła
dotknęłom się
+(e)m się dotknęło
dotknęliśmy się
+(e)śmy się dotknęli
dotknęłyśmy się
+(e)śmy się dotknęły
2 os. dotknąłeś się
+(e)ś się dotknął
dotknęłaś się
+(e)ś się dotknęła
dotknęłoś się
+(e)ś się dotknęło
dotknęliście się
+(e)ście się dotknęli
dotknęłyście się
+(e)ście się dotknęły
3 os. dotknął się
dotknęła się
dotknęło się
dotknęli się
dotknęły się

bezosobnik: dotknięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotknijmy się
2 os. dotknij się
dotknijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotknąłbym się
bym się dotknął
dotknęłabym się
bym się dotknęła
dotknęłobym się
bym się dotknęło
dotknęlibyśmy się
byśmy się dotknęli
dotknęłybyśmy się
byśmy się dotknęły
2 os. dotknąłbyś się
byś się dotknął
dotknęłabyś się
byś się dotknęła
dotknęłobyś się
byś się dotknęło
dotknęlibyście się
byście się dotknęli
dotknęłybyście się
byście się dotknęły
3 os. dotknąłby się
by się dotknął
dotknęłaby się
by się dotknęła
dotknęłoby się
by się dotknęło
dotknęliby się
by się dotknęli
dotknęłyby się
by się dotknęły

bezosobnik: dotknięto by się

bezokolicznik: dotknąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dotknąwszy się

gerundium: dotknięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dotknięcie się
dotknięcia się
D. dotknięcia się
dotknięć się
C. dotknięciu się
dotknięciom się
B. dotknięcie się
dotknięcia się
N. dotknięciem się
dotknięciami się
Ms. dotknięciu się
dotknięciach się
W. dotknięcie się
dotknięcia się

odpowiednik aspektowy: dotykać się

Składnia

Rzżywotny; pl + dotknąć się +
(CZYM)

4. pracy

Definicja

zacząć się czymś zajmować

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tknąć się

Połączenia

  • dotknąć się pracy, jakiegoś zajęcia

Cytaty

Działalność Zakładu w Nowym Dworze zainicjował 27 lat temu prof. Szczepan Aleksander Pieniążek. To jeszcze jeden dowód na to, że wszystko, czego dotknął się kiedyś wybitny sadownik, po latach zamienia się w złoto.

źródło: NKJP: (and): Potęga zieleni, Dziennik Łódzki, 2004-04-09

Wiele razy zastanawiałam się, co dzieje się z ludźmi bądź co bądź wykształconymi, z tytułami naukowymi, z wielkimi aspiracjami i ambicjami, że w momencie gdy dotkną się polityki, zaczynają inaczej widzieć potrzeby Polaków, zaczynają inaczej oceniać wartości i priorytety, że o autorytetach już nie wspomnę.

źródło: NKJP: Blog Polonka54, www.redakcja.pl

Kiedy jeszcze w PRL-u popsuła mi się NRD-owska praktika, musiałem pojechać do Krakowa. Ale - jak się okazuje - w Krakowie też nie dotkną się naszej cyfrówki.

źródło: NKJP: Naprawiają w stolicy, Dziennik Polski, 2002-05-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotknę się
dotkniemy się
2 os. dotkniesz się
dotkniecie się
3 os. dotknie się
dotkną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotknąłem się
+(e)m się dotknął
dotknęłam się
+(e)m się dotknęła
dotknęłom się
+(e)m się dotknęło
dotknęliśmy się
+(e)śmy się dotknęli
dotknęłyśmy się
+(e)śmy się dotknęły
2 os. dotknąłeś się
+(e)ś się dotknął
dotknęłaś się
+(e)ś się dotknęła
dotknęłoś się
+(e)ś się dotknęło
dotknęliście się
+(e)ście się dotknęli
dotknęłyście się
+(e)ście się dotknęły
3 os. dotknął się
dotknęła się
dotknęło się
dotknęli się
dotknęły się

bezosobnik: dotknięto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotknijmy się
2 os. dotknij się
dotknijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotknąłbym się
bym się dotknął
dotknęłabym się
bym się dotknęła
dotknęłobym się
bym się dotknęło
dotknęlibyśmy się
byśmy się dotknęli
dotknęłybyśmy się
byśmy się dotknęły
2 os. dotknąłbyś się
byś się dotknął
dotknęłabyś się
byś się dotknęła
dotknęłobyś się
byś się dotknęło
dotknęlibyście się
byście się dotknęli
dotknęłybyście się
byście się dotknęły
3 os. dotknąłby się
by się dotknął
dotknęłaby się
by się dotknęła
dotknęłoby się
by się dotknęło
dotknęliby się
by się dotknęli
dotknęłyby się
by się dotknęły

bezosobnik: dotknięto by się

bezokolicznik: dotknąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dotknąwszy się

gerundium: dotknięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dotknięcie się
dotknięcia się
D. dotknięcia się
dotknięć się
C. dotknięciu się
dotknięciom się
B. dotknięcie się
dotknięcia się
N. dotknięciem się
dotknięciami się
Ms. dotknięciu się
dotknięciach się
W. dotknięcie się
dotknięcia się

odpowiednik aspektowy: dotykać się

Składnia

Rzosobowy + dotknąć się +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 02.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json