Chronologizacja
Pochodzenie
niem. Dirigent
z łac. dīrigens, dīrigentis 'kierujący'
Definicja
Noty o użyciu
Jeżeli wyrazu dyrygent używamy w odniesieniu do kobiety, we wszystkich kontekstach może występować forma równokształtna z M. lp., a wyraz może przyłączać formy żeńskie czasownika i przymiotnika, np. dyrygent przyszła , spotkanie z nową dyrygent, Anną Kowalską . Może też zostać zachowana odmiana i składnia charakterystyczna dla rzeczowników rodzaju m1, np.: spotkanie z nowym dyrygentem, Alicją Kowalską .
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody
Relacje znaczeniowe
hiperonimy: | muzyk |
Połączenia
- dyrygent prowadzący
- dyrygent chóru, filharmonii, opery, orkiestry
- dyrygent i kompozytor
- batuta, pałeczka dyrygenta
- młody, najlepszy, sławny, słynny, wybitny, znakomity, znany dyrygent
Cytaty
Dyrygent ukłonił się nisko widowni. źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion, 1999 |
|
Kiedy wybuchła wojna, młodego Izaaka uczyniono dyrygentem chóru i orkiestry Zespołu Pieśni i Tańca Armii Czerwonej Okręgu Wojskowego we Frunze. źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Oscar dla Kurosawy, Esensja, nr 06, 2009-08-21 |
|
Został dyrygentem orkiestry dętej przy miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej. źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Pogoda dla wszystkich, 2003 |
|
W ślad za nimi wbiegł na scenę wysoki siwowłosy dyrygent i sala zatrzęsła się od oklasków. źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Korytarz, 2006 |
|
Tym razem Pani Dyrygent wystąpiła w roli pilota i opiekowała się grupą francuską przez cały czas jej pobytu w Warszawie. źródło: NKJP: Dorota Czubak: Niecodzienna wizyta chóru z Francji, EKO-U Nas 20 (30), 2003 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
---|---|---|---|
M. | dyrygent |
dyrygenci |
ndepr |
dyrygenty |
depr | ||
D. | dyrygenta |
dyrygentów |
|
C. | dyrygentowi |
dyrygentom |
|
B. | dyrygenta |
dyrygentów |
|
N. | dyrygentem |
dyrygentami |
|
Ms. | dyrygencie |
dyrygentach |
|
W. | dyrygencie |
dyrygenci |
ndepr |
dyrygenty |
depr |
Składnia
![]() |
+ | dyrygent | + |
CZEGO
|