UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przebój

Chronologizacja

Od XVII w. notowane w znaczeniu 'bezpośrednia walka mająca na celu przebicie się przez linie przeciwnika' (SL).
Użycie w tu odnotowanym znaczeniu 1 wprowadzone w wyniku konkursu, ogłoszonego w prasie w latach 20. XX w, na polski odpowiednik słowa szlagier, które było krytykowane jako germanizm (zob. Poradnik Językowy 1929, z. 3, s. 44).

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przebój
przeboje
D. przeboju
przebojów
C. przebojowi
przebojom
B. przebój
przeboje
N. przebojem
przebojami
Ms. przeboju
przebojach
W. przeboju
przeboje

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego przebić; zob. bić

1. muzyczny

Definicja

utwór muzyczny bardzo popularny w danym okresie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  hit, szlagier

Połączenia

  • przebój musicalowy, operetkowy
  • przebój artysty, kabaretu, Beatlesów, Elvisa Presleya, Franka Sinatry, Maryli Rodowicz, Perfectu, wokalisty, jakiegoś zespołu; lata, radia, sezonu
  • przebój z czyjejś młodości, z opery, z operetki, płyty, z czyjegoś repertuaru
  • przebój w czyimś wykonaniu
  • autor, koncert, lista, minilista, nagrania, tekst, twórca przebojów
  • dawny, dyskotekowy, legendarny, niezapomniany, polski, popowy, powojenny, przedwojenny, rockowy, stary, światowy, świąteczny, tegoroczny, wakacyjny, zeszłoroczny, znany przebój
  • napisać, stworzyć, wylansować, zagrać, zaśpiewać przebój

Cytaty

Wokalista zaczął śpiewać jakiś polski przebój i dalsza część nagrania została zagłuszona.

źródło: NKJP: Marek Krajewski; Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Wokoło piętrzyły się płyty z innymi wiedeńskimi walcami, polskimi przedwojennymi przebojami w wykonaniu Fogga, Faliszewskiego i chóru Dana, niemieckimi marszami i czeskimi polkami.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1998

Kolejne single wydawane przez The Killers szturmowały listy przebojów.

źródło: NKJP: Piotr ‘Pi’ Gołębiewski: Z wizytą w kasynie, Esensja, nr 02 (LXIV), 2007

Z radia dobiegały przeboje z lat osiemdziesiątych.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010

2. kinowy

Definicja

produkt cieszący się dużą popularnością w jakimś czasie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  hit, szlagier

Połączenia

  • przebój eksportowy, filmowy, handlowy, kasowy, kinowy, książkowy, kulinarny, literacki, wydawniczy
  • przebój kina

Cytaty

Odruchowo spojrzała na jego sandały. To był letni przebój firmy Gino Rossi: wykonane z ekologicznej skóry i wyposażone w anatomiczną podeszwę z uwięzionym w kauczuku powietrznym bąblem.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

Polska premiera amerykańskiego przeboju filmowego „Pearl Harbor” zgromadziła w Gdyni wiele znanych osób, nie tylko ze świata kina.

źródło: NKJP: Michał Lenarciński: Polska premiera amerykańskiej superprodukcji Pearl Harbor w Gdyni Film w filmie, Dziennik Łódzki, 2001-07-02

Inny przebojem z Wysp Brytyjskich był „Dempsey i Makepeace na tropie”.

źródło: NKJP: (ma): Kto pamięta Bergeraca?, Dziennik Bałtycki, 2006-10-14

Lek o nazwie Intal, wprowadzony na rynek z końcem lat sześćdziesiątych, stał się na długo przebojem w leczeniu astmy.

źródło: NKJP: Andrzej Szczeklik: Kore: o chorych, chorobach i poszukiwaniu duszy medycyny, 2007

3. w grach zespołowych

Definicja

sport.  pot. 
akcja polegająca na minięciu przez jednego zawodnika wszystkich obrońców drużyny przeciwnej i wykonaniu strzału na bramkę lub rzutu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Cytaty

Przebój zawodnika Djurgardens w meczu przeciwko BK Häcken Göteborg, który Johnson rozpoczął już na własnej połowie, a potem z szybkością Pendolino pomknął w kierunku bramki, posyłając piłkę do siatki.

źródło: Internet: Wybierz bramkę 2015 roku (sport.interia.pl/pilka-nozna)

Najaktywniejszy wśród miejscowych Karol Mackiewicz zdecydował się na przebój, zakończony rzutem rożnym.

źródło: Internet: wigrysuwalki.eu

Frazeologizmy

na przebój
Data ostatniej modyfikacji: 09.09.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj