UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ktoś mierzy siły na zamiary

Odmiana

typ frazy: fraza czasownikowa

ndk, npch; odmienny: mierzyć

1. działa odważnie

Definicja

ktoś śmiało podejmuje się realizacji ambitnego zadania, nie zważając na własne możliwości, ponieważ wierzy, że mimo wszystko uda mu się je wykonać

Pochodzenie

Sformułowanie pochodzi z Pieśni Filaretów (1827) Adama Mickiewicza i jego oryginalna wersja ma postać: mierz siły na zamiary/nie zamiar podług sił.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Do zakładania winnic przymierzają się nie tylko rolnicy. Inna sprawa, że zapewne część z nich mierzy siły na zamiary. Uprawa (na serio) winorośli, a przede wszystkim tłoczenie wina nie jest kaszką z mleczkiem. Chętnych nie odstraszają też przepisy o akcyzie, które praktycznie przekreślają dziś możliwość legalnej sprzedaży wyprodukowanego przez plantatora wina.

źródło: NKJP: Kazimierz Turkiewicz: Winnice szlagierem, Gazeta Krakowska, 2006-04-28

Obecnie w wolnorynkowej konkurencji mierzymy siły na zamiary. Dla kariery i osiągnięcia lepszego statusu materialnego włączamy się w „wyścig szczurów”. Coraz mniej czasu mamy na regenerację własnych zasobów i zaniedbujemy najbliższych. Młodzi mężczyźni, kobiety zresztą też, w pogoni za lepszym bytem szybko zyskują prestiż zawodowy i podwyższają konto bankowe, nie bacząc na to, że przedwcześnie obniżają swoją sprawność i komfort psychofizyczny. Nierzadko przeceniają swoje możliwości [...].

źródło: NKJP: Antoni J. Dziatkowiak: Ostrożnie! Jedziesz na rezerwie..., Gazeta Krakowska, 2004-12-18

Samo więc opanowanie tak obszernego materiału stanowiło dla młodych muzyków nie lada wyzwanie, a cóż dopiero należyte oddanie klimatu poszczególnych utworów. Cechą młodości jest jednak mierzenie siły na zamiary, co tym razem dało bardzo dobre efekty.

źródło: NKJP: Wojciech Kilar młodzieżowy, Dziennik Polski, 2002-10-25

[...] przywoływane są rozliczne doświadczenia klubów z naszego regionu, które mierząc siły na zamiary, wysforowały się na trzecioligowy przestwór, a potem ciężko odpokutowały nieadekwatny do możliwości skok.

źródło: NKJP: Ryszard Niemiec: Stróże wsiadać, Gazeta Krakowska, 2005-08-11

Ameryka podniesie się i w przewidywalnej przyszłości będzie tym, czym była przed Czarnym Wtorkiem - ta sama, choć nie taka sama. Teraz jednak musi przemyśleć swoje położenie. Jak długo potrafi jeszcze mierzyć siły na zamiary? Wspierać Izrael, Tajwan i Koreę Południową, hamować zapędy Saddama, odstraszać Kadafiego, Chiny, ekstremistów albańskich i serbskich [...] a przy tym być lokomotywą gospodarki światowej i bronić jej przed recesją?

źródło: NKJP: Marek Ostrowski, Adam Szostkiewicz: Ameryka idzie na wojnę, Polityka, 2001-09-22

2. działa ostrożnie

Definicja

ktoś uważnie ocenia, czy ma wystarczające możliwości, by móc zrealizować to, co zaplanował

Noty o użyciu

Jest to wtórne znaczenie frazy, będące odwrotnością znaczenia pierwotnego.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ktoś mierzy zamiary na siły

Połączenia

  • ktoś musi mierzyć siły na zamiary
    należy, trzeba mierzyć siły na zamiary

Cytaty

Dawniej okręt, zanim oddał salwę do nieprzyjaciela, prezentował banderę. Kapitan mierzył siły na zamiary, oceniał wielkość i liczbę dział przeciwnika. Jeżeli okazało się, że jest za słaby - uciekał.

źródło: NKJP: Paweł Wroński: Okręty podwodne, Gazeta Wyborcza, 1996-09-13

Rowerzysta musi mierzyć siły na zamiary. Lepiej zacząć od krótkich dystansów i z biegiem czasu je zwiększać

źródło: NKJP:Katarzyna Kulińska-Pluta: Dla zdrowia i figury, Dziennik Zachodni, 2003-06-06

Wierzysz w siebie i realnie mierzysz siły na zamiary, nie potrzebując przy tym niczyich zapewnień, że robisz coś dobrze [...]. Wiesz, że gdy żyjesz w zgodzie ze swoimi umiejętnościami i akceptujesz granice swoich możliwości, twojemu otoczeniu łatwiej jest z tobą żyć i pracować.

źródło: NKJP: Cosmotest, Cosmopolitan, 2001

W samym ostatnim tygodniu wakacji na skutek drastycznej zmiany pogody i utrzymujących się przez dłuższy czas trudnych warunków, zginęło 14 osób, w tym jedna młoda Polka. Chyba dobrze byłoby pamiętać słowa jednego z alpejskich przewodników, który tak skomentował te smutne wydarzenia: - Pamiętajcie, mierzcie siły na zamiary, sprawdzajcie długoterminowe prognozy pogody. Warto przeczekać nawet najdłuższy okres niepogody. Ta góra będzie tu zawsze.

źródło: NKJP: Beata Denis-Jastrzębska: Mont Blanc Show, Tygodnik Podhalański, 1999

Kolejne źródło wielu stresowych sytuacji to nadmiar obowiązków; warto nauczyć się mierzyć siły na zamiary, zawsze starać się mówić „nie”, kiedy ktoś będzie próbował dołożyć nam zadań ponad nasze siły [...].

źródło: NKJP: Jarosław Kordziński: Przemów do nich! Teoria i praktyka wystąpień publicznych, 2009

Data ostatniej modyfikacji: 12.12.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json