UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

napełnić się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Pochodzenie

Zob. pełnić

1. o naczyniu

Definicja

stać się całkowicie pełnym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zapełnić się
hiperonimy:  wypełnić się

Połączenia

  • oczy napełniły się
  • napełnić się łzami, wodą

Cytaty

Jej wielkie czarne oczy napełniły się łzami.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Pięćsetdwudziestka napełniła się ludźmi i Marzena musiała zdecydować, czy jechać, czy może - jak nakazywał jakiś wewnętrzny głos - podążyć za mężczyzną.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008

W rezultacie w rewelacyjnie krótkim czasie chłopskie spichrze napełniły się zbożem, a po paru latach w każdym obejściu coś chrząkało, gdakało i muczało.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

To jest możliwe, że zbiorniki nie napełnią się w ciągu miesiąca.

źródło: NKJP: Kamilla Szablewska: Śmieci będą w cenie, Tygodnik Tucholski, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napełnię się
napełnimy się
2 os. napełnisz się
napełnicie się
3 os. napełni się
napełnią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napełniłem się
+(e)m się napełnił
napełniłam się
+(e)m się napełniła
napełniłom się
+(e)m się napełniło
napełniliśmy się
+(e)śmy się napełnili
napełniłyśmy się
+(e)śmy się napełniły
2 os. napełniłeś się
+(e)ś się napełnił
napełniłaś się
+(e)ś się napełniła
napełniłoś się
+(e)ś się napełniło
napełniliście się
+(e)ście się napełnili
napełniłyście się
+(e)ście się napełniły
3 os. napełnił się
napełniła się
napełniło się
napełnili się
napełniły się

bezosobnik: napełniono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napełnijmy się
napełńmy się
2 os. napełnij się
napełń się
napełnijcie się
napełńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napełniłbym się
bym się napełnił
napełniłabym się
bym się napełniła
napełniłobym się
bym się napełniło
napełnilibyśmy się
byśmy się napełnili
napełniłybyśmy się
byśmy się napełniły
2 os. napełniłbyś się
byś się napełnił
napełniłabyś się
byś się napełniła
napełniłobyś się
byś się napełniło
napełnilibyście się
byście się napełnili
napełniłybyście się
byście się napełniły
3 os. napełniłby się
by się napełnił
napełniłaby się
by się napełniła
napełniłoby się
by się napełniło
napełniliby się
by się napełnili
napełniłyby się
by się napełniły

bezosobnik: napełniono by się

bezokolicznik: napełnić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: napełniwszy się

gerundium: napełnienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napełnienie się
napełnienia się
D. napełnienia się
napełnień się
C. napełnieniu się
napełnieniom się
B. napełnienie się
napełnienia się
N. napełnieniem się
napełnieniami się
Ms. napełnieniu się
napełnieniach się
W. napełnienie się
napełnienia się

odpowiednik aspektowy: napełniać się

Składnia

Rznieżywotny + napełnić się +
(KIM/CZYM)

2. o przestrzeni

Definicja

stać się pełnym zapachów, dźwięków lub obrazów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wypełnić się, zapełnić się

Połączenia

  • napełnić się hałasem

Cytaty

Wstała i pokój napełnił się rytmicznym hałasem.

źródło: NKJP: Zofia Chądzyńska: Przez ciebie, Drabie!, 1969

Przez długi czas to cofali się, to znów nacierali na siebie, aż w końcu powietrze napełniło się świstem strzał wystrzelonych z łuków.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965

I oto nagle znalazł się w gęstej mgle, pamięć wyskoczyła z toru, mózg napełnił się bezładnym łoskotem, w którym poplątane słowa rozbijały się na miazgę.

źródło: NKJP: Jan Parandowski: Niebo w płomieniach, 1936

Nasza szkoła rozbrzmiała dźwiękiem bożonarodzeniowych rytmów i napełniła się zapachem pierników.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napełnię się
napełnimy się
2 os. napełnisz się
napełnicie się
3 os. napełni się
napełnią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napełniłem się
+(e)m się napełnił
napełniłam się
+(e)m się napełniła
napełniłom się
+(e)m się napełniło
napełniliśmy się
+(e)śmy się napełnili
napełniłyśmy się
+(e)śmy się napełniły
2 os. napełniłeś się
+(e)ś się napełnił
napełniłaś się
+(e)ś się napełniła
napełniłoś się
+(e)ś się napełniło
napełniliście się
+(e)ście się napełnili
napełniłyście się
+(e)ście się napełniły
3 os. napełnił się
napełniła się
napełniło się
napełnili się
napełniły się

bezosobnik: napełniono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napełnijmy się
napełńmy się
2 os. napełnij się
napełń się
napełnijcie się
napełńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napełniłbym się
bym się napełnił
napełniłabym się
bym się napełniła
napełniłobym się
bym się napełniło
napełnilibyśmy się
byśmy się napełnili
napełniłybyśmy się
byśmy się napełniły
2 os. napełniłbyś się
byś się napełnił
napełniłabyś się
byś się napełniła
napełniłobyś się
byś się napełniło
napełnilibyście się
byście się napełnili
napełniłybyście się
byście się napełniły
3 os. napełniłby się
by się napełnił
napełniłaby się
by się napełniła
napełniłoby się
by się napełniło
napełniliby się
by się napełnili
napełniłyby się
by się napełniły

bezosobnik: napełniono by się

bezokolicznik: napełnić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: napełniwszy się

gerundium: napełnienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napełnienie się
napełnienia się
D. napełnienia się
napełnień się
C. napełnieniu się
napełnieniom się
B. napełnienie się
napełnienia się
N. napełnieniem się
napełnieniami się
Ms. napełnieniu się
napełnieniach się
W. napełnienie się
napełnienia się

odpowiednik aspektowy: napełniać się

Składnia

Rznieżywotny + napełnić się +
CZYM

3. o człowieku

Definicja

książk. 
zacząć silnie odczuwać emocje, wyrażone następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przepełnić się, wypełnić się

Cytaty

Ważne jest, abyś napełnił się poczuciem zadowolenia z siebie i wdzięczności.

źródło: NKJP: Krzysztof Jedliński: Nie dać się upokorzyć, 1996

Tysiące ludzi przybywało do tego miejsca, aby napełnić się pokojem i miłością, by odetchnąć atmosferą Kościoła.

źródło: NKJP: Tomasz P. Terlikowski: Święty protestant na ołtarze, Ozon, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napełnię się
napełnimy się
2 os. napełnisz się
napełnicie się
3 os. napełni się
napełnią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napełniłem się
+(e)m się napełnił
napełniłam się
+(e)m się napełniła
napełniłom się
+(e)m się napełniło
napełniliśmy się
+(e)śmy się napełnili
napełniłyśmy się
+(e)śmy się napełniły
2 os. napełniłeś się
+(e)ś się napełnił
napełniłaś się
+(e)ś się napełniła
napełniłoś się
+(e)ś się napełniło
napełniliście się
+(e)ście się napełnili
napełniłyście się
+(e)ście się napełniły
3 os. napełnił się
napełniła się
napełniło się
napełnili się
napełniły się

bezosobnik: napełniono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. napełnijmy się
napełńmy się
2 os. napełnij się
napełń się
napełnijcie się
napełńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. napełniłbym się
bym się napełnił
napełniłabym się
bym się napełniła
napełniłobym się
bym się napełniło
napełnilibyśmy się
byśmy się napełnili
napełniłybyśmy się
byśmy się napełniły
2 os. napełniłbyś się
byś się napełnił
napełniłabyś się
byś się napełniła
napełniłobyś się
byś się napełniło
napełnilibyście się
byście się napełnili
napełniłybyście się
byście się napełniły
3 os. napełniłby się
by się napełnił
napełniłaby się
by się napełniła
napełniłoby się
by się napełniło
napełniliby się
by się napełnili
napełniłyby się
by się napełniły

bezosobnik: napełniono by się

bezokolicznik: napełnić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: napełniwszy się

gerundium: napełnienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napełnienie się
napełnienia się
D. napełnienia się
napełnień się
C. napełnieniu się
napełnieniom się
B. napełnienie się
napełnienia się
N. napełnieniem się
napełnieniami się
Ms. napełnieniu się
napełnieniach się
W. napełnienie się
napełnienia się

odpowiednik aspektowy: napełniać się

Składnia

Rzosobowy + napełnić się +
CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 04.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json